{"id":5020,"date":"2022-06-08T06:56:22","date_gmt":"2022-06-08T06:56:22","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=5020"},"modified":"2022-06-08T06:56:22","modified_gmt":"2022-06-08T06:56:22","slug":"historia-e-shemtuar-e-ofendimeve-diplomatike","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/06\/08\/historia-e-shemtuar-e-ofendimeve-diplomatike\/","title":{"rendered":"Historia e sh\u00ebmtuar e ofendimeve diplomatike"},"content":{"rendered":"<p>Nga Selimi \u201ci tmerrsh\u00ebm\u201d te Sergei Lavrov, pse politikan\u00ebt e bot\u00ebs e kan\u00eb p\u00ebrqeshur nj\u00ebri-tjetrin prej koh\u00ebsh <\/p>\n<p>Kur Liz Truss, sekretarja e jashtme e Britanis\u00eb, fluturoi n\u00eb Mosk\u00eb m\u00eb 10 shkurt, p\u00ebr t\u00eb mbajtur bisedime me homologun e saj rus, Sergei Lavrov, ajo me siguri shpresonte se nd\u00ebrhyrja e saj do t\u00eb ndihmonte n\u00eb zbutjen e tensioneve me Ukrain\u00ebn. <\/p>\n<p>Por gj\u00ebrat nuk shkuan sipas planit. N\u00eb nj\u00eb konferenc\u00eb p\u00ebr shtyp pas bisedimeve, zoti Lavrov e krahasoi shk\u00ebmbimin e tyre me bised\u00ebn e \u201cnj\u00eb memeci me nj\u00eb t\u00eb shurdh\u00ebr\u201d, m\u00eb pas u largua dhe e la zonj\u00ebn Truss t\u00eb vetme p\u00ebrball\u00eb kamerave. <\/p>\n<p>Zoti Lavrov njihet p\u00ebr sjelljen pa takt: n\u00eb vitin 2015, u kap n\u00eb mikrofon, duke iu referuar zyrtar\u00ebve t\u00eb Arabis\u00eb Saudite si \u201cteveqel\u00eb\u201d. Ai nuk \u00ebsht\u00eb i pari q\u00eb p\u00ebrdor ofendimet si mjet diplomacie. Historia e udh\u00ebheq\u00ebsve bot\u00ebror\u00eb q\u00eb shk\u00ebmbejn\u00eb fyerje \u00ebsht\u00eb nj\u00eb histori e gjat\u00eb dhe t\u00ebr\u00eb vrer, shkruan The Economist. <\/p>\n<p>N\u00eb Perandorin\u00eb Osmane, veprimet flisnin m\u00eb shum\u00eb se fjal\u00ebt. Kur Selimi \u201ci tmerrsh\u00ebm\u201d, sulltani i cili sundoi nga viti 1512 deri n\u00eb 1520, donte t\u00eb shpallte fitoren mbi Dulkadir, q\u00eb ishte nj\u00eb shtet i vog\u00ebl midis perandoris\u00eb s\u00eb tij dhe sulltanatit Mamluk t\u00eb Egjiptit, ai \u00e7oi nj\u00eb t\u00eb d\u00ebrguar n\u00eb Kajro. <\/p>\n<p>Kur mb\u00ebrriti atje, ambasadori hapi nj\u00eb thes dhe hodhi n\u00eb k\u00ebmb\u00ebt e sulltanit Mamluk kok\u00ebn e prer\u00eb t\u00eb sundimtarit t\u00eb Dulkadirit, nj\u00eb nga aleat\u00ebt e tij m\u00eb t\u00eb ngusht\u00eb. Gj\u00ebrat nuk u b\u00ebn\u00eb m\u00eb miq\u00ebsore; osman\u00ebt m\u00eb pas pushtuan Egjiptin. N\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr incident n\u00eb vitin 1827, guvernatori i Algjerit, goditi me vrik ambasadorin francez me nj\u00eb pallask\u00eb mizash, duke provokuar m\u00eb shum\u00eb se 130 vjet kolonizim. <\/p>\n<p>Diplomacia moderne \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak fizike, por po aq e ngarkuar. Autokrat\u00ebt tregojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb p\u00ebrbuzje p\u00ebr rival\u00ebt e tyre t\u00eb zgjedhur n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb demokratike, gj\u00eb q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb aspak p\u00ebr t\u2019u \u00e7uditur. Hugo Chavez, q\u00eb ka qen\u00eb president i Venezuel\u00ebs p\u00ebr 14 vjet q\u00eb nga viti 1999, ishte i njohur p\u00ebr sulmet e tij kund\u00ebr George W. Bush. <\/p>\n<p>Ai e ka quajtur rregullisht presidentin amerikan nj\u00eb \u201cdjall\u201d. Hera m\u00eb e famshme ishte n\u00eb Asamblen\u00eb e P\u00ebrgjithshme t\u00eb Kombeve t\u00eb Bashkuara, ku ai tha: \u201cK\u00ebtu vjen ende era squfur\u201d (pasi Bushi kishte mbajtur dje fjalimin aty). Chavez kishte nj\u00eb fjalor t\u00eb pasur me tallje t\u00eb mir\u00ebmenduara. <\/p>\n<p>N\u00eb nj\u00eb fjalim televiziv n\u00eb vitin 2006, ai tha p\u00ebr zotin Bush: \u201cTi je nj\u00eb injorant, nj\u00eb gomar, zoti \u2018Rrezik\u2019\u2026 Ti je nj\u00eb frikacak, nj\u00eb vras\u00ebs, nj\u00eb gjenocidal, nj\u00eb alkoolist, nj\u00eb pijanec, nj\u00eb g\u00ebnjeshtar\u201d. Udh\u00ebheq\u00ebsit e tjer\u00eb nuk i toleronin shum\u00eb fjalimet e Chavez-it. N\u00eb nj\u00eb takim t\u00eb krer\u00ebve t\u00eb shteteve n\u00eb vitin 2007, mbreti i Spanj\u00ebs e qortoi publikisht Chavez-in: \u201cPse nuk e mbyll nj\u00eb her\u00eb goj\u00ebn?\u201d <\/p>\n<p>Sulmet me ofendime nuk p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb aspak reputacionin e nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsi n\u00eb bot\u00eb, por ato t\u00ebrheqin v\u00ebmendjen, gj\u00eb q\u00eb zakonisht d\u00ebshirohet nga populist\u00ebt dhe autoritar\u00ebt. Dhe megjith\u00ebse pak prej tyre u b\u00ebhet von\u00eb p\u00ebr respektin nd\u00ebrkomb\u00ebtar, ata mund t\u00eb projektojn\u00eb nj\u00eb ndjenj\u00eb fuqie dhe vet\u00ebbesimi te bashkatdhetar\u00ebt e tyre, duke u dukur sikur po sfidojn\u00eb t\u00eb huajt. <\/p>\n<p>Gati dy dekada m\u00eb par\u00eb, kur Robert Mugabe, presidenti i at\u00ebhersh\u00ebm i Zimbabwe-s, u tall me kryeministrin britanik, Tony Blair, duke e quajtur at\u00eb \u201cnj\u00eb \u00e7unak me pantallona t\u00eb shkurtra\u201d, ai fitoi t\u00eb qeshura miratuese edhe nga kund\u00ebrshtar\u00ebt vendas. Ndoshta p\u00ebr arsye t\u00eb ngjashme, diplomat\u00ebt kinez\u00eb e kan\u00eb quajtur kryeministrin kanadez, Justin Trudeau, nj\u00eb \u201c\u00e7unak\u201d. <\/p>\n<p>Nd\u00ebr autokrat\u00ebt e tjer\u00eb q\u00eb nuk kan\u00eb nj\u00eb filt\u00ebr midis mendjes dhe goj\u00ebs, \u00ebsht\u00eb Rodrigo Duterte, presidenti i Filipineve, i cili n\u00eb vitin 2016, l\u00ebshoi nj\u00eb \u201cfuck you\u201d (duke ngritur gishtin e mesit) ndaj Bashkimit Europian, pasi deputet\u00ebt europian\u00eb kritikuan luft\u00ebn e tij mizore ndaj drog\u00ebs. Kim Jong Un i Kores\u00eb s\u00eb Veriut, e quajti Donald Trump-in nj\u00eb &#8220;matuf\u201d n\u00eb vitin 2017, por kjo ishte n\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb ofendimit t\u00eb zotit Trump, i cili e kishte quajtur at\u00eb \u201cnjeriu raket\u00eb\u201d. <\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, edhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb an\u00eb kaq t\u00eb ul\u00ebt dhe t\u00eb vrazhd\u00eb t\u00eb spektrit diplomatik, finesa t\u00eb jep p\u00ebrpar\u00ebsi. Dredhit\u00eb dinake mund t\u00eb jen\u00eb m\u00eb thumbuese se ofendimet e vrazhda. N\u00eb vitin 2010, Turqia dhe Izraeli pat\u00ebn nj\u00eb mosmarr\u00ebveshje diplomatike, sepse z\u00ebvend\u00ebsministri i Jasht\u00ebm i Izraelit, e uli ambasadorin turk n\u00eb nj\u00eb divan t\u00eb ul\u00ebt n\u00eb nj\u00eb takim. <\/p>\n<p>Turqia m\u00eb von\u00eb provoi nj\u00eb marifet t\u00eb ngjash\u00ebm, duke l\u00ebn\u00eb m\u00ebnjan\u00eb Ursula von der Leyen, presidenten e Komisionit Europian, t\u00eb ulur n\u00eb nj\u00eb divan, nd\u00ebrsa zoti Erdogan dhe Charles Michel, presidenti i K\u00ebshillit Europian, ishin ulur ball\u00eb p\u00ebr ball\u00eb n\u00eb dy karrige, si vendimmarr\u00ebsit kryesor\u00eb. <\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2007, presidenti i Rusis\u00eb, Vladimir Putin, tronditi kancelaren gjermane Angela Merkel, duke i prezantuar asaj qenin e tij labrador, t\u00eb zi dhe t\u00eb madh, megjith\u00ebse dihet se zonja Merkel ka fobi ndaj qenve. M\u00eb von\u00eb ai u shpreh: \u201cDoja t\u00eb b\u00ebja nj\u00eb gjest t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb\u201d. <\/p>\n<p>Nuk ka dyshim se p\u00ebrqeshjet dhe ofendimet do t\u00eb vazhdojn\u00eb. Diplomacia moderne ofron m\u00eb shum\u00eb mund\u00ebsi se kurr\u00eb p\u00ebr forma t\u00eb reja mosmarr\u00ebveshjesh. <\/p>\n<p>Tani diplomat\u00ebt shk\u00ebmbejn\u00eb\u00a0meme\u00a0online si fyerje dhe qortime. N\u00eb vitin 2018, kur udh\u00ebheq\u00ebsi suprem i Iranit b\u00ebri nj\u00eb postim n\u00eb Twitter, duke e quajtur Izraelin \u201cnj\u00eb tumor malinj kanceroz\u201d, ambasada e Izraelit n\u00eb Amerik\u00eb, u p\u00ebrgjigj me nj\u00eb foto nga \u201cMean Girls\u201d, nj\u00eb film p\u00ebr gjimnazist\u00eb thashethemexhinj. Mbishkrimi thoshte: \u201cPse je kaq i fiksuar pas meje?\u201d<\/p>\n<p>Monitor<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Selimi \u201ci tmerrsh\u00ebm\u201d te Sergei Lavrov, pse politikan\u00ebt e bot\u00ebs e kan\u00eb p\u00ebrqeshur nj\u00ebri-tjetrin prej koh\u00ebsh Kur Liz Truss, sekretarja e jashtme e Britanis\u00eb, fluturoi n\u00eb Mosk\u00eb m\u00eb 10 shkurt, p\u00ebr t\u00eb mbajtur bisedime me homologun e saj rus, Sergei Lavrov, ajo me siguri shpresonte se nd\u00ebrhyrja e saj do t\u00eb ndihmonte n\u00eb zbutjen [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5021,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[118,9],"tags":[27],"class_list":{"0":"post-5020","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kryesore","8":"category-politika","9":"tag-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5020","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5020"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5020\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5022,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5020\/revisions\/5022"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5021"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5020"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5020"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5020"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}