E gjith\u00eb farsa nisi n\u00eb fundin e vitit 1990 p\u00ebr t\u00eb vazhduar deri m\u00eb sot.
\nMbas vdekjes s\u00eb kreut komunist t\u00eb Tiran\u00ebs m\u00eb 1985, nuk pati asnj\u00eb reflektim apo shpres\u00eb liberalizmi, p\u00ebrkundrazi u riaktivizuan betimet solemne p\u00ebr vazhdim\u00ebsin\u00eb e rrug\u00ebs s\u00eb askundit dhe mjerimit.
\nDuhet rikujtuar se ajo ishte nj\u00eb rrug\u00eb gjaku nga lufta e klasave, izolimi total, frenimit t\u00eb mendjes, kafshimit t\u00eb gjuh\u00ebs, djers\u00ebs s\u00eb pashp\u00ebrblyer dhe barkut t\u00eb pangopur.
\nGjith\u00ebsesi, vdekja e tiranit t\u00eb Tiran\u00ebs, mbas kuj\u00ebs dhe vajit komb\u00ebtar, si n\u00eb \u00e7do m\u00ebnxyr\u00eb,\u00a0 ngjalli edhe nj\u00eb ngaz\u00ebllim q\u00eb s’mund t\u00eb ndalej nga arma e sigurimit t\u00eb shtetit.
\nK\u00ebshtu, muaj mbas muaj e vit mbas viti, nis\u00ebn anektodat e barcaletat rreth udh\u00ebheqjes injorante, luksit, perversitetit dhe bab\u00ebzis\u00eb s\u00eb jet\u00ebs n\u00eb “qytetin misterioz” t\u00eb trup\u00ebs drejtuese komuniste.
\nM\u00eb tej shkrepi ndonj\u00eb poezi, tregim, komedi, artikull publicistik\u00eb disident\u00eb nga Ylli Popa e Sali Berisha,\u00a0 grindje n\u00eb radh\u00ebn e qum\u00ebshtit apo vajgurit, revolt\u00eb n\u00eb stadiume, trakte kund\u00ebr regjimit, arratisje t\u00eb bujshme dhe vrasje t\u00eb pam\u00ebshirshme n\u00eb kufijt\u00eb e rrethuar.
\nGjat\u00eb k\u00ebsaj kohe, n\u00eb ekonomi kishin d\u00ebshtuar reformat e huazuara nga v\u00ebndi i sovjet\u00ebve, sikurse quheshin “perestrojka dhe hazroshot”.
\nPo vlonte zgjimi i madh i shoq\u00ebris\u00eb s\u00eb shtypur prej 45 vitesh.
\nN\u00eb Evrop\u00ebn qendrore dhe lindore disidenca po fitonte terren me shpejt\u00ebsi dhe m\u00eb 1989 muri i Berlinit u rrafshua.
\nRegjimin e Tiran\u00ebs e tmerroi pushkatimi i \u00e7iftit \u00c7aushesku n\u00eb Rumani.
\nN\u00eb kushte t\u00eb tilla, partia qeveris\u00ebse dhe i vetmi formacion politik n\u00eb vend tentoi t\u00eb zgjerohej me an\u00ebtarsi t\u00eb re edhe p\u00ebrtej familjeve t\u00eb tyre.
\nP\u00ebr t\u00eb mb\u00ebrritur n\u00eb dhjetorin e vitit 1990 me l\u00ebvizjen studentore dhe themelimit t\u00eb pluralizmit politik n\u00eb Shqip\u00ebri.
\nKrijimi i Partis\u00eb Demokratike \u00ebsht\u00eb dokumentuar e analizuar nga \u00e7do k\u00ebndv\u00ebshtrim i mundsh\u00ebm, por pa ndalur ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb trup\u00ebn e lart\u00eb drejtuese t\u00eb saj. Q\u00eb mos t\u00eb b\u00ebjm\u00eb biografi personale, n\u00eb nukl\u00ebn udh\u00ebheq\u00ebse t\u00eb saj kishte liberal, antikomunist, idealist, por edhe nj\u00eb linj\u00eb q\u00eb vinte drejtp\u00ebrs\u00ebdrejti nga blloku komunist apo ishin pinjoll\u00eb t\u00eb familjeve gjakatare komuniste.
\nAto dit\u00eb dimri mbin\u00eb edhe disa partiza t\u00eb tjera, duksh\u00ebm sytha dhe deg\u00ebza t\u00eb p\u00ebrt\u00ebrira nga partia m\u00ebm\u00eb bolshevike. P\u00ebr ta ilustruar rastin po sjell emrin e Sk\u00ebnder Gjinushit, minist\u00ebr n\u00eb qeverin\u00eb komuniste.
\nN\u00eb zgjedhjet e 31 marsit 1991, partia e pun\u00ebs futi n\u00eb listat e votimit edhe kandidat\u00eb t\u00eb tjer\u00eb nga organizatat vart\u00ebse t\u00eb saj si “fronti demokratik, bashkimi rinis\u00eb, bashkimi i grave” etj, njer\u00ebz t\u00eb besuar t\u00eb nomenklatur\u00ebs.
\nN\u00eb mars t\u00eb vitit ’92 partia demokratike, me lidership kontradiktor n\u00eb origjin\u00eb, formim e ideologji, erdhi n\u00eb pushtet duke patur n\u00eb koalicionin e saj edhe subjektin me drejtues ministrin komunist.
\nKjo ishte gjeografia politiko-pluraliste e regjimit t\u00eb ri n\u00eb pranver\u00ebn e vitit 1992. U brohorit me t\u00eb madhe e u trumbetua si triumf i forcave t\u00eb djathta.
\nReformat e nd\u00ebrmarra n\u00eb at\u00eb koh\u00eb nga presidenti Berisha, n\u00eb d\u00ebshir\u00eb ishin pozitive, por superstruktura shtet\u00ebrore ishte ende e trash\u00ebguara. Ky ishte ng\u00ebr\u00e7i i par\u00eb, duksh\u00ebm u favorizuan t\u00eb majt\u00ebt n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn si u shp\u00ebrndan pasurit\u00eb shtet\u00ebrore. Shtresa e antikomunist\u00ebve dhe ish pronar\u00ebve p\u00ebrfituan liri mjaftuesh\u00ebm, por t\u00eb mira materiale t\u00eb kufizuara. Dallon n\u00eb diskriminimin e ri “gabim- faji” i t\u00eb drejt\u00ebs s\u00eb pron\u00ebs.
\nViti 1997 zbrazi mllefin e akomuluar gjat\u00eb kat\u00ebr viteve pa pushtet t\u00eb duksh\u00ebm n\u00eb venat e atyre, q\u00eb kishin qeverisur me dor\u00eb gjakatare p\u00ebr gati gjys\u00ebm shekulli.
\nGjitha rrymat q\u00eb g\u00eblonin n\u00eb mjedisin shqiptar u turr\u00ebn me arm\u00eb n\u00eb dor\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbysur Presidentin Berisha dhe qeverin\u00eb Meksi.
\nSpikasnin n\u00eb bresh\u00ebrin\u00eb e pand\u00ebrprer\u00eb snajperist\u00ebt e themelimit t\u00eb partis\u00eb s\u00eb par\u00eb opozitare, por edhe ish ministra komunist\u00eb, aleat\u00eb n\u00eb fitoren e 22 marsit 1992.
\nArdhur me forc\u00ebn e arm\u00ebve qeveris\u00ebn deri m\u00eb 2005.
\nN\u00ebn detyrim dhe nevoj\u00eb primare, Berisha i thirri k\u00ebdo q\u00eb mundi n\u00ebn nj\u00eb aleanc\u00eb t\u00eb re p\u00ebr t\u00eb mund\u00ebsuar rikthimin e Partis\u00eb Demokratike n\u00eb pushtet.
\nVizioni, karizma dhe energjia e tij pati sukses.
\nBerisha formoi qeverin\u00eb dhe programi i saj ishte premtues.
\nN\u00eb trup\u00ebn qeveris\u00ebse dalloheshin intelektual\u00eb me kontribute, por nuk mungonin edhe\u00a0 prurje nga zinxhiri komunist i koh\u00ebs totalitare.
\nSuksesi me reformat e shpejta n\u00eb paga, vepra publike, pensione, l\u00ebvizja e lir\u00eb, p\u00ebrfshirja n\u00eb aleanca t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme strategjike, i linin n\u00eb hije pranin\u00eb e atyre q\u00eb vinin nga linja e majt\u00eb.
\nNj\u00eb tjet\u00ebr hallk\u00eb e fuqishme n\u00eb hallkat qeveris\u00ebse ishin pik\u00ebrisht kandidat\u00ebt e dikursh\u00ebm t\u00eb levave mb\u00ebshtet\u00ebse t\u00eb Partis\u00eb Komuniste, emra t\u00eb cil\u00ebt opinioni publik i njeh, por edhe gazeta i disponon dhe n\u00eb nj\u00eb rast tjet\u00ebr do t\u00eb trajtoj veprimtarin\u00eb e secilit q\u00eb nga kandidimi n\u00ebn sigl\u00ebn e Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, Partis\u00eb Demokratike t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, funksionet partiake dhe ekzekutive q\u00eb kan\u00eb patur n\u00eb qeverit\u00eb e demokrat\u00ebve, pronat e pafundme, shkollimin e f\u00ebmij\u00ebve, p\u00ebrfitimet me djers\u00ebn e ballit (t\u00eb demokrat\u00ebve) dhe renditjen n\u00eb tabel\u00ebn e pasuris\u00eb.
\nP\u00ebr mos t\u00eb vazhduar me argumente t\u00eb tjera po e mbyll me bindjen se e djathta nuk u form\u00ebsua dot si e till\u00eb, e penguar nga kompleksi 50 vje\u00e7ar i goditjes, pauza e krijuar n\u00eb 5 dekada dhe eliminimi fizik i protagonist\u00ebve t\u00eb historis\u00eb rajonale e komb\u00ebtare, humbjes s\u00eb lidhjeve dhe simpative miq\u00ebsore, shuarjes s\u00eb emrave dhe familjeve ikonike nacionaliste dhe progresiste, naivitetit t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritur dhe gabimit t\u00eb pakorigjuesh\u00ebm t\u00eb rendjes drejt liris\u00eb dhe barazis\u00eb utopike.
\nU k\u00ebnaq\u00ebn me retorik\u00eb, ndonj\u00eb mandat deputeti, drejtor lokal, t\u00eb drejt\u00eb studimi p\u00ebr institutet e Gjirokastr\u00ebs, Shkodr\u00ebs, Kor\u00e7\u00ebs dhe kurrkujt s’i ra n\u00eb mendje q\u00eb k\u00ebta t\u00eb tjer\u00ebt po i nisnin bijt\u00eb n\u00ebp\u00ebr universitetet m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb bot\u00ebs.
\nK\u00ebto l\u00ebshime t\u00eb nj\u00ebmbasnj\u00ebshme b\u00ebn\u00eb q\u00eb forc\u00ebn politike e destinuar p\u00ebr e djatht\u00eb ta zot\u00ebronin flukse heterogjene, ardhur e prirur nga e majta zhvat\u00ebse.
\nP\u00ebr kampin tjet\u00ebr, zyrtarisht majtas, por me kap\u00ebrcime “pindarike” n\u00eb administrimin dhe vet\u00ebzot\u00ebrimin e shtetit, jan\u00eb qart\u00ebsisht t\u00eb bindur gjith\u00eb qytetar\u00ebt.
\nAi formacion politik \u00ebsht\u00eb homogjen, i qart\u00eb n\u00eb origjin\u00ebn, trash\u00ebgimin\u00eb, dinastit\u00eb familjare dhe s’ka nevoj\u00eb p\u00ebr analiz\u00eb.
\nPluralizmi n\u00eb Shqip\u00ebri, duke mos patur nj\u00eb Rubikon ideologjik dhe programor, n\u00eb mos i rrem\u00eb \u00ebsht\u00eb i paq\u00ebn\u00eb, thjesht dy formacione n\u00eb luft\u00eb t\u00eb vazhdueshme p\u00ebr karrige.
\nPra pluralizmi mbeti i rrem\u00eb n\u00eb sken\u00ebn politike shqiptare, por kapitalizmi u krijua realisht, eg\u00ebrsisht, i papast\u00ebr dhe me ortak\u00ebri pluraliste, me partner gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs.<\/p>\n
Nj\u00eb zgjidhje ekziston gjith\u00ebsesi; E djathta duhet rikrijuar dhe konsoliduar si doktrin\u00eb, alternativ\u00eb dhe praktik\u00eb<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
E gjith\u00eb farsa nisi n\u00eb fundin e vitit 1990 p\u00ebr t\u00eb vazhduar deri m\u00eb sot. Mbas vdekjes s\u00eb kreut komunist t\u00eb Tiran\u00ebs m\u00eb 1985, nuk pati asnj\u00eb reflektim apo shpres\u00eb liberalizmi, p\u00ebrkundrazi u riaktivizuan betimet solemne p\u00ebr vazhdim\u00ebsin\u00eb e rrug\u00ebs s\u00eb askundit dhe mjerimit. Duhet rikujtuar se ajo ishte nj\u00eb rrug\u00eb gjaku nga lufta e […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4996,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[114,118],"tags":[27],"class_list":{"0":"post-4995","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-editorial","8":"category-kryesore","9":"tag-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4995","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4995"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4995\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4998,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4995\/revisions\/4998"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4995"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4995"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4995"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}