{"id":48095,"date":"2023-05-19T17:15:16","date_gmt":"2023-05-19T17:15:16","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=48095"},"modified":"2023-05-19T17:15:16","modified_gmt":"2023-05-19T17:15:16","slug":"a-mundet-mospagimi-i-borxhit-te-shba-te-shkaktoje-kaos-ne-ekonomine-boterore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/05\/19\/a-mundet-mospagimi-i-borxhit-te-shba-te-shkaktoje-kaos-ne-ekonomine-boterore\/","title":{"rendered":"A mundet mospagimi i borxhit t\u00eb SHBA t\u00eb shkaktoj\u00eb kaos n\u00eb ekonomin\u00eb bot\u00ebrore?"},"content":{"rendered":"<p>N\u00ebse demokrat\u00ebt dhe republikan\u00ebt nuk bien dakord, q\u00eb t\u00eb lejojn\u00eb SHBA-n\u00eb t\u00eb rris\u00eb tavanin e borxhit, pra t\u00eb marr\u00eb m\u00eb shum\u00eb hua, ekonomia m\u00eb e madhe n\u00eb bot\u00eb nuk do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb paguaj\u00eb borxhin prej 31.4 trilion dollar\u00ebsh.<\/p>\n<p>Marr\u00ebveshja duhet t\u00eb arrihet m\u00eb 1 qershor. N\u00ebse nuk e b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb, kancelari Jeremy Hunt ka paralajm\u00ebruar, se ndikimi do t\u00eb ishte \u201cabsolutisht shkat\u00ebrrues\u201d.<\/p>\n<p>Por, \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb kjo p\u00ebr ekonomin\u00eb dhe p\u00ebr njer\u00ebzit?<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Ekonomia<\/p>\n<p>S\u00eb pari, t\u00eb gjith\u00eb ekspert\u00ebt mendojn\u00eb se SHBA do t\u00eb mund ta paguaj\u00eb borxhin e saj.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, n\u00ebse kjo nuk do t\u00eb ndodhte, \u201cdo ta b\u00ebnte kriz\u00ebn financiare globale t\u00eb dukej si fest\u00eb\u201d, thot\u00eb Simon French, drejtues ekonomik n\u00eb bank\u00ebn e investimeve Panmure Gordon, duke iu referuar kolapsit t\u00eb af\u00ebrt t\u00eb industris\u00eb bankare bot\u00ebrore n\u00eb vitin 2008.<\/p>\n<p>N\u00ebse SHBA-ja nuk heq tavanin e borxhit, nuk do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb marr\u00eb hua m\u00eb shum\u00eb para dhe shpejt do t\u00eb mbeten pa para p\u00ebr t\u00eb paguar p\u00ebrfitimet publike dhe detyrimet e tjera.<\/p>\n<p>\u201cDo t\u00eb ndalonte dh\u00ebnien e pagesave t\u00eb mir\u00ebqenies dhe mb\u00ebshtetjes p\u00ebr njer\u00ebzit, gj\u00eb q\u00eb do t\u00eb ndikonte negativisht aft\u00ebsin\u00eb e tyre p\u00ebr t\u00eb shpenzuar dhe p\u00ebr t\u00eb paguar faturat,\u201d thot\u00eb Russ Mould, drejtor investimesh n\u00eb AJ Bell.<\/p>\n<p>K\u00ebshilltar\u00ebve Ekonomik\u00eb t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb vler\u00ebsojn\u00eb se, n\u00ebse qeveria nuk mund t\u00eb arrij\u00eb nj\u00eb marr\u00ebveshje t\u00eb tavanit t\u00eb borxhit p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb,<\/p>\n<p>ekonomia mund t\u00eb tkurret deri n\u00eb 6.1%.<\/p>\n<p>Ekonomisti Mohamed El-Erian, president i Kolegjit Queens n\u00eb Universitetin e Kembrixhit, thot\u00eb se nj\u00eb d\u00ebshtim \u201cndoshta do ta \u00e7onte SHBA-n\u00eb n\u00eb recesion\u201d.<\/p>\n<p>Kjo do t\u00eb kishte ndikime t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cSHBA \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga partner\u00ebt m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj tregtar\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. Do t\u00eb blinte m\u00eb pak produkte nga pjesa tjet\u00ebr e bot\u00ebs,\u201d thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Z.El-Erian nuk mendon, se nj\u00eb recesion n\u00eb SHBA do t\u00eb \u00e7onte n\u00eb nj\u00eb ngadal\u00ebsim ekonomik n\u00eb Britani, por z. French mendon ndryshe, duke qen\u00eb se SHBA \u00ebsht\u00eb partner i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm tregtar i vendit.<\/p>\n<p>Normat e hipotekave mund t\u00eb rriten<\/p>\n<p>P\u00ebrve\u00e7 ndikimit negativ n\u00eb tregti, Simon French thot\u00eb se nj\u00eb falimentim i SHBA-s\u00eb, do t\u00eb b\u00ebnte q\u00eb hipotekat n\u00eb MB t\u00eb b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb shtrenjta dhe do t\u00eb shkaktonin rritje t\u00eb papun\u00ebsis\u00eb n\u00eb vend.<\/p>\n<p>\u201cDo t\u00eb ishte kataklizmike,\u201d thot\u00eb ai.<\/p>\n<p>Pse problemet n\u00eb SHBA do t\u2019i b\u00ebjn\u00eb hipotekat m\u00eb t\u00eb shtrenjta n\u00eb Mbret\u00ebria e Bashkuar?<\/p>\n<p>Kur nj\u00eb qeveri d\u00ebshiron t\u00eb marr\u00eb hua para, ajo l\u00ebshon obligacione, ose bono thesari. Investitor\u00ebve u paguhen interesat nga qeveria.<\/p>\n<p>N\u00ebse qeveria amerikane nuk shlyen borxhin e saj apo nuk paguan interesin, investitor\u00ebt mund t\u00eb mendojn\u00eb se, n\u00ebse SHBA mund t\u00eb mos paguaj\u00eb, edhe MB mund t\u00eb mos paguaj\u00eb.<\/p>\n<p>Prandaj, ata mund t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb norm\u00eb m\u00eb t\u00eb lart\u00eb interesi, p\u00ebr t\u00eb bler\u00eb borxhin e qeveris\u00eb s\u00eb Mbret\u00ebris\u00eb s\u00eb Bashkuar.<\/p>\n<p>\u00c7mimet mund t\u00eb rriten<\/p>\n<p>Dollari amerikan \u00ebsht\u00eb monedha rezerv\u00eb e bot\u00ebs. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se shum\u00eb mallra t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme si nafta dhe gruri, jan\u00eb t\u00eb kuotuara n\u00eb dollar\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00ebse qeveria amerikane falimenton, vlera e dollarit pritet t\u00eb bjer\u00eb ndjesh\u00ebm.<\/p>\n<p>Mospagimi i SHBA-s\u00eb mund t\u00eb shkaktoj\u00eb panik te investitor\u00ebt dhe t\u2019i b\u00ebj\u00eb ata t\u00eb pyesin se cili shtet tjet\u00ebr, mund t\u00eb mos jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb paguaj\u00eb borxhin e vet.<\/p>\n<p>Papritur, \u00e7do gj\u00eb duhet t\u00eb rivler\u00ebsohet, dhe e shprehur n\u00eb aspektin ekonomik, ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prim risku. Ky prim risku do t\u2019i shtohet \u00e7mimeve.<\/p>\n<p>N\u00ebse ushqimi dhe karburantet b\u00ebhen m\u00eb t\u00eb shtrenjta, kjo do t\u00eb rriste koston e jetes\u00ebs p\u00ebr miliona njer\u00ebz.<\/p>\n<p>Pensionet mund t\u00eb ndikohen negativisht<\/p>\n<p>Shtetet e Bashkuara p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb 60% t\u00eb vler\u00ebs s\u00eb tregjeve globale t\u00eb aksioneve, sipas z. Mould.<\/p>\n<p>\u201cPra, ka shum\u00eb mund\u00ebsi, q\u00eb fondet e pensioneve, t\u00eb jen\u00eb t\u00eb ekspozuara ndaj aksioneve t\u00eb kompanive amerikane.\u201d tha ai.<\/p>\n<p>Dhe tregjet e aksioneve, ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb reagojn\u00eb keq ndaj aft\u00ebsis\u00eb mospaguese t\u00eb SHBA.<\/p>\n<p>Por, ka edhe lajme t\u00eb mira.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2011, demokrat\u00ebt dhe republikan\u00ebt u gjend\u00ebn n\u00eb ng\u00ebr\u00e7 mbi tavanin e borxhit deri shum\u00eb pran\u00eb afatit t\u00eb shlyerjes.<\/p>\n<p>Tregjet e aksioneve n\u00eb SHBA ran\u00eb. Por, frika ishte jet\u00ebshkurt\u00ebr dhe aksionet u rim\u00ebk\u00ebmb\u00ebn. Z. Mold mendon se ky do t\u00eb jet\u00eb rasti edhe k\u00ebt\u00eb her\u00eb. \/ BBC<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00ebse demokrat\u00ebt dhe republikan\u00ebt nuk bien dakord, q\u00eb t\u00eb lejojn\u00eb SHBA-n\u00eb t\u00eb rris\u00eb tavanin e borxhit, pra t\u00eb marr\u00eb m\u00eb shum\u00eb hua, ekonomia m\u00eb e madhe n\u00eb bot\u00eb nuk do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb paguaj\u00eb borxhin prej 31.4 trilion dollar\u00ebsh. Marr\u00ebveshja duhet t\u00eb arrihet m\u00eb 1 qershor. N\u00ebse nuk e b\u00ebjn\u00eb k\u00ebt\u00eb, kancelari Jeremy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":48096,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,118],"tags":[],"class_list":{"0":"post-48095","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bota","8":"category-kryesore"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48095","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48095"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48095\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48097,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48095\/revisions\/48097"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48096"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48095"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48095"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48095"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}