{"id":36150,"date":"2023-01-10T09:54:26","date_gmt":"2023-01-10T09:54:26","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=36150"},"modified":"2023-01-10T09:54:26","modified_gmt":"2023-01-10T09:54:26","slug":"ne-gjurmet-e-filantropit-korcar-thoma-turtulli-institucionet-100-vjecare-ende-funksionale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/01\/10\/ne-gjurmet-e-filantropit-korcar-thoma-turtulli-institucionet-100-vjecare-ende-funksionale\/","title":{"rendered":"N\u00eb gjurm\u00ebt e filantropit kor\u00e7ar, Thoma Turtulli, institucionet 100 vje\u00e7are ende funksionale"},"content":{"rendered":"<p>Nga Roland Beqiraj<\/p>\n<p>Filantropia n\u00eb Kor\u00e7\u00eb ka nisur shekullin e XVII. Kulmoi n\u00eb t\u00eb XIX me Anastas Lak\u00e7en veprat e tij t\u00eb bamir\u00ebsis\u00eb i p\u00ebrqafuan dhe treg\u00ebtar\u00eb e intelektual\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. Nj\u00eb prej m\u00eb t\u00eb spikaturit ishte Thoma Trutulli. P\u00ebrgjat\u00eb viteve 1927 deri n\u00eb 1937 nd\u00ebrtoi vepra kulturore, arsimore dhe sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/p>\n<p>K\u00ebto godina t\u00eb shkat\u00ebrruar jan\u00eb skeleti i spitalit t\u00eb par\u00eb n\u00eb Kor\u00e7\u00eb. U inagurua n\u00eb vitin 1934 dhe ju dhurua qeveris\u00eb s\u00eb Zogut. Nga viti 1960 deri 10 vjet m\u00eb par\u00eb sh\u00ebrbeu si senatorium p\u00ebr t\u00eb s\u00ebmur\u00ebt me probleme n\u00eb mushk\u00ebri.<\/p>\n<p>Godinat e r\u00ebnuar m\u00eb pas jan\u00eb kthyer n\u00eb streh\u00ebn e endacak\u00ebve dhe p\u00ebrdoruesve t\u00eb nakotik\u00ebve.<\/p>\n<p>Nj\u00eb VKM q\u00eb mban dat\u00ebn 26 tetor 2022 do t\u00eb ndryshoj\u00eb fatin e objektit. Qeveria ndryshoi administrimin e nd\u00ebrtes\u00ebs dhe truallit p\u00ebrreth. Nuk do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb, por Fondit Shqiptar t\u00eb Zhvillimit, me q\u00ebllim nd\u00ebrtimin e Polit Universitar.<\/p>\n<p>P\u00ebr hulumtuesin Erget Cenolli, nd\u00ebrtesa mban vlera historike dhe s\u00eb bashku me veprat e tjera t\u00eb nd\u00ebrtuara nga Thoma Turtulli, tregon nivelin ekonomik t\u00eb kor\u00e7ar\u00ebve dhe zhvillimin e qytetit.<\/p>\n<p>\u201cLindi aforizmi n\u00ebse prishet Kor\u00e7a, Selaniku nuk e nd\u00ebrton dot. Nd\u00ebrsa n\u00ebse prishet Selaniku, Kor\u00e7a mund ta ringrej\u00eb nga e para. Kjo tregon forc\u00ebn ekonomike dhe kulturore q\u00eb kishin treg\u00ebtar\u00ebt kor\u00e7ar\u00eb. Midis k\u00ebtyre treg\u00ebtar\u00ebve shk\u00eblqeu, Thoma Turtulli u mor me treg\u00ebti. Ai nuk e pati q\u00ebllim n\u00eb vetvete po pjes\u00eb t\u00eb planeve t\u00eb tij t\u00eb zhvillimit t\u00eb qytetit t\u00eb Korc\u00ebs. I solli qytetit disa vepra t\u00eb cmuara, n\u00eb drejtim t\u00eb kultur\u00ebs ishte kinemaja \u201cMajestik\u201d q\u00eb e nd\u00ebrtoi sipas modelit t\u00eb La Scala, ku rinia korcare p\u00ebrjetoi filmat e koncertet e koh\u00ebs. Ishte biblioteka e qytetit nga m\u00eb t\u00eb pasurat n\u00eb Shqip\u00ebri me rreth 30 mij\u00eb vepra, ishte liceu nj\u00eb shkoll\u00eb nga m\u00eb t\u00eb mirat e koh\u00ebs. Ishte dhe spitali me t\u00eb gjitha kushtet.\u201d<\/p>\n<p>Spitali do rim\u00ebk\u00ebmbet. Gjurm\u00ebt e s\u00eb kaluar\u00ebs nuk do humbin pasi ky vend do vihet n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb student\u00ebve. Objektet e tjera t\u00eb nd\u00ebrtuara nga filantropi Turtulli jan\u00eb funksionale dhe sot.<br \/>\nGodina e kinemas\u00eb \u00ebsht\u00eb restauruar disa her\u00eb. Vazhdon t\u00eb kryej\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin funksion dhe emri \u00ebsht\u00eb po ai, \u201cMajestic\u201d. N\u00eb godin\u00ebn e liceut marrin dije student\u00ebt e Shkencave Sociale, t\u00eb Universitetit t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs. Biblioteka ruan t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn struktur\u00eb dhe funksion. Ajo frekuentohet nga f\u00ebmij\u00ebt. Drejtoresha e saj Jorida Tollku\u00e7i na njeh me disa fakte historike.<\/p>\n<p>\u201cNj\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsi e rinis\u00eb s\u00eb asaj kohe i k\u00ebrkoi filantropit Thoma Turtulli p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb bibliotek\u00eb, q\u00eb sic thuhej n\u00eb ato vite djal\u00ebria t\u00eb ikte nga kafeneja dhe t\u00eb shkonte tek libri. Kjo u b\u00eb realitet m\u00eb 28 n\u00ebntor t\u00eb vitit 1930 ku u b\u00eb inagurimi i godin\u00ebs. Thoma Turtullit ju akordua nga Mbreti Zog titulli \u201d Komandar i Sk\u00ebnderbeut\u201d. Drejtori i par\u00eb ishte patroiti dhe veterani i arsimit, Nikolla Lako. Kjo u quajt \u201d Biblioteka Popullore , Korc\u00eb\u201d, funksionoi si e till\u00eb deri n\u00eb vitin 1975. N\u00eb k\u00ebt\u00eb vit ndahet biblioteka publike dhe biblioteka e f\u00ebmij\u00ebve. N\u00eb k\u00ebt\u00eb nd\u00ebrtes\u00eb q\u00ebndroi fondi p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb. Kjo bibliotek\u00eb mori emrin \u201cFotino Postoli\u201d. Pas viteve 1990 mori emrin e filantropit \u201d Thoma Turtulli\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb hollin e k\u00ebsaj biblioteke jan\u00eb vendosur dhe bustet e filantropit Thoma Turtulli e bashk\u00ebshortes s\u00eb tij Athinas\u00eb. abcnews.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Roland Beqiraj Filantropia n\u00eb Kor\u00e7\u00eb ka nisur shekullin e XVII. Kulmoi n\u00eb t\u00eb XIX me Anastas Lak\u00e7en veprat e tij t\u00eb bamir\u00ebsis\u00eb i p\u00ebrqafuan dhe treg\u00ebtar\u00eb e intelektual\u00eb t\u00eb tjer\u00eb. Nj\u00eb prej m\u00eb t\u00eb spikaturit ishte Thoma Trutulli. P\u00ebrgjat\u00eb viteve 1927 deri n\u00eb 1937 nd\u00ebrtoi vepra kulturore, arsimore dhe sh\u00ebndet\u00ebsore. K\u00ebto godina t\u00eb shkat\u00ebrruar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":36151,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-36150","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36150","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36150"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36150\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36152,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36150\/revisions\/36152"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36151"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36150"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36150"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36150"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}