{"id":36121,"date":"2023-01-10T09:32:04","date_gmt":"2023-01-10T09:32:04","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=36121"},"modified":"2023-01-10T09:32:04","modified_gmt":"2023-01-10T09:32:04","slug":"papa-trupit-diplomatik-asnje-paqe-nuk-eshte-e-mundur-pa-carmatim","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/01\/10\/papa-trupit-diplomatik-asnje-paqe-nuk-eshte-e-mundur-pa-carmatim\/","title":{"rendered":"Papa trupit diplomatik: asnj\u00eb paqe nuk \u00ebsht\u00eb e mundur pa \u00e7armatim"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb fjalimin e tij para Trupit Diplomatik t\u00eb akredituar n\u00eb Selin\u00eb e Shenjt\u00eb, Papa Fran\u00e7esku b\u00ebri thirrje t\u00eb ndalet &#8220;konflikti pa kuptim\u201d n\u00eb Ukrain\u00eb e t\u00eb zhduket d\u00ebnimi me vdekje, duke filluar nga Irani. <\/p>\n<p>Papa k\u00ebrkoi zgjidhjen e dy shteteve n\u00eb Tok\u00ebn Shenjte dhe &#8220;\u00e7armatimin e plot\u00eb&#8221; n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn: &#8220;Jemi t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb humbur n\u00ebn k\u00ebrc\u00ebnimin b\u00ebrthamor&#8221;. Pastaj, thirrja p\u00ebr grat\u00eb e kund\u00ebr abortit, si edhe shqet\u00ebsimi p\u00ebr gjendjen n\u00eb vendet me tensione, p\u00ebr shkak t\u00eb &#8220;polarizimeve&#8221;<\/p>\n<p>R.SH. &#8211; Vatikan<\/p>\n<p>I shqet\u00ebsuar p\u00ebr \u201cdob\u00ebsimin e demokracis\u00eb dhe t\u00eb mund\u00ebsis\u00eb p\u00ebr liri, q\u00eb ajo jep, n\u00eb shum\u00eb an\u00eb t\u00eb bot\u00ebs, pavar\u00ebsisht nga kufizimet e sistemit njer\u00ebzor\u201d, Papa iu drejtua sot Trupit Diplomatik t\u00eb akredituar n\u00eb Selin\u00eb e Shenjt\u00eb, an\u00ebtar\u00ebt e t\u00eb cilit i priti n\u00eb Vatikan, n\u00eb audienc\u00ebn tradicionale p\u00ebr shk\u00ebmbimin e urimeve t\u00eb Krishtlindjes e t\u00eb Vitit t\u00eb Ri 2023. E pranishme p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, e ngarkuara me pun\u00eb, zonja Majlinda Dodaj. Duke p\u00ebrshkuar aspektet kryesore t\u00eb enciklik\u00ebs s\u00eb sh\u00ebn Gjonit XXIII, \u201cPacem in Terris\u201d, s\u00eb cil\u00ebs, sivjet, i kremtohet 60-vjetori i botimit, Fran\u00e7esku denoncoi se nga kjo gjendje vuajn\u00eb m\u00eb shum\u00eb \u201cgrat\u00eb, pakicat etnike, si edhe ekuilibri i shoq\u00ebrive t\u00eb t\u00ebra, n\u00eb t\u00eb cilat problemet \u00e7ojn\u00eb n\u00eb tensione sociale e madje, edhe n\u00eb konflikte t\u00eb armatosura\u201d.<\/p>\n<p>Detyra e ambasador\u00ebve p\u00ebr paqen<\/p>\n<p>\u201cDo t\u00eb ishte bukur \u2013 u uroi Ati i Shenjt\u00eb Fran\u00e7esku ambasador\u00ebve e p\u00ebrfaq\u00ebsuesve diplomatik\u00eb \u2013 q\u00eb t\u00eb takoheshim vet\u00ebm p\u00ebr ta fal\u00ebnderuar Zotin e Gjithpushtetsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mirat, q\u00eb na dhuron gjithmon\u00eb, pa u detyruar t\u00eb b\u00ebjm\u00eb list\u00ebn e gjendjeve dramatike, t\u00eb cilat e mundojn\u00eb njer\u00ebzimin\u201d, por, ende sot, kjo nuk \u00ebsht\u00eb e mundur. Megjithat\u00eb, para se t\u00eb rreshtonte problematikat e bot\u00ebs, Papa u b\u00ebri t\u00eb qart\u00eb ambasador\u00ebve rolin, q\u00eb kan\u00eb n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e situat\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cPrania juaj afirmon vler\u00ebn e paqes dhe t\u00eb v\u00ebllaz\u00ebrimit njer\u00ebzor, t\u00eb cilat arrihen m\u00eb ndihm\u00ebn e dialogut. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, detyra e diplomacis\u00eb \u00ebsht\u00eb pik\u00ebrisht zbutja e konflikteve p\u00ebr t\u00eb favorizuar nj\u00eb atmosfer\u00eb bashk\u00ebpunimi dhe besimi t\u00eb nd\u00ebrsjell\u00eb q\u00eb t\u00eb plot\u00ebsohen nevojat e p\u00ebrbashk\u00ebta. Mund t\u00eb thuhet se ajo \u00ebsht\u00eb ushtrim i p\u00ebrvujt\u00ebris\u00eb, sepse k\u00ebrkon ta sakrifikosh pak dashurin\u00eb p\u00ebr veten p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie me tjetrin, p\u00ebr t\u2019ia kuptuar arsyet dhe k\u00ebndv\u00ebshtrimet, duke iu kund\u00ebrv\u00ebn\u00eb krenaris\u00eb dhe arroganc\u00ebs njer\u00ebzore, q\u00eb sjellin d\u00ebshira p\u00ebr luft\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Drit\u00ebhijet e gjendjes globale: k\u00ebrc\u00ebnimi b\u00ebrthamor<\/p>\n<p>Para se t\u00eb b\u00ebnte list\u00ebn e problematikave t\u00eb bot\u00ebs, Ati i Shenjt\u00eb nuk harroi t\u00eb vinte n\u00eb dukje arritjet e k\u00ebtij viti, si: vendimi i Zvicr\u00ebs, Republik\u00ebs s\u00eb Kongos, Mozambikut dhe Azerbajxhanit p\u00ebr t\u00eb em\u00ebruar ambasador\u00eb rezident\u00eb n\u00eb Rom\u00eb; n\u00ebnshkrimi i marr\u00ebveshjeve dypal\u00ebshe t\u00eb Selis\u00eb s\u00eb Shenjt\u00eb me Republik\u00ebn Demokratike t\u00eb S\u00e3o Tom\u00e9 e Principe dhe me Republik\u00ebn e Kazakistanit; zgjatja p\u00ebr dy vite t\u00eb tjera e marr\u00ebveshjes me Kin\u00ebn; botimi i Kushtetut\u00ebs s\u00eb re apostolike \u201cPr\u00e6dicate Evangelium\u201d, e cila u siguron t\u00eb gjitha shteteve bashk\u00ebpunimin e Vatikanit.<\/p>\n<p>M\u00eb pas, duke pasur parasysh zgjidhjen e kriz\u00ebs s\u00eb raketave n\u00eb Kub\u00eb, m\u00eb 1962, edhe me kontributin e sh\u00ebn Gjonit XXIII, Papa q\u00eb shkroi \u201cPacem in Terris\u201d, Fran\u00e7esku vuri n\u00eb dukje se edhe sot bota k\u00ebrc\u00ebnohet nga arm\u00ebt b\u00ebrthamore.<\/p>\n<p>\u201cNga ky k\u00ebndv\u00ebshtrim, &#8211; theksoi ai \u2013 shkakton shqet\u00ebsim t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb amullia e negociatave rreth riaktivizimit t\u00eb Planit t\u00eb P\u00ebrbashk\u00ebt Global t\u00eb Veprimit, i njohur si Marr\u00ebveshja B\u00ebrthamore e Iranit. Shpresoj q\u00eb t\u00eb arrihet sa m\u00eb shpejt nj\u00eb zgjidhje konkrete p\u00ebr t\u00eb garantuar nj\u00eb t\u00eb ardhme m\u00eb t\u00eb sigurt\u201d.<\/p>\n<p>Thirrja p\u00ebr Ukrain\u00ebn\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n<p>E pastaj, lufta n\u00eb Ukrain\u00eb, p\u00ebr fundin e s\u00eb cil\u00ebs Papa ka b\u00ebr\u00eb thirrje disa her\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cNuk mund t\u00eb mos p\u00ebrs\u00ebris sot, thirrjen time p\u00ebr fundin e menj\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb k\u00ebtij konflikti pa kuptim, ndikimet e t\u00eb cilit ndihen n\u00eb rajone t\u00eb t\u00ebra, madje edhe jasht\u00eb Evrop\u00ebs, p\u00ebr shkak t\u00eb pasojave n\u00eb fush\u00ebn e energjis\u00eb dhe n\u00eb fush\u00ebn e prodhimit t\u00eb ushqimit, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb Afrik\u00eb dhe n\u00eb Lindjen e Mesme\u201d,\u00a0n\u00ebnvizoi Fran\u00e7esku.<\/p>\n<p>Duke p\u00ebrmendur s\u00ebrish shprehjen e tij t\u00eb njohur p\u00ebr \u201cluft\u00ebn e tret\u00eb bot\u00ebrore pjes\u00eb-pjes\u00eb\u201d, Ati i Shenjt\u00eb p\u00ebrshkoi shkurtimisht t\u00eb gjitha vendet, ku konfliktet, ose mungesa e dialogut, i sjellin vuajtje popullsis\u00eb. Foli p\u00ebr Sirin\u00eb e martirizuar, duke k\u00ebrkuar q\u00eb sanksionet nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb mos e keq\u00ebsojn\u00eb m\u00eb tej jet\u00ebn e banor\u00ebve. Shprehu shqet\u00ebsimin p\u00ebr dhun\u00ebn n\u00eb rritje nd\u00ebrmjet palestinez\u00ebve dhe izraelit\u00ebve, sidomos p\u00ebr gjendjen n\u00eb Jeruzalem, qytet, q\u00eb duhet t\u00eb kthehet n\u00eb thirrjen e tij t\u00eb par\u00eb p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb vend i paqes. Papa n\u00ebnvizoi me forc\u00eb nevoj\u00ebn e dialogut p\u00ebr t\u00eb arritur n\u00eb zgjidhjen e dy shteteve p\u00ebr dy popujt e zon\u00ebs. Pastaj, p\u00ebrmendi shtegtimin e fundmuajit n\u00eb Republik\u00ebn Demokratike t\u00eb Kongos e n\u00eb Sudanin e Jugut, &#8211; vende, q\u00eb kan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr paqe &#8211; s\u00eb bashku me kryeipeshkvin anglikan t\u00eb Kanterb\u00ebrit dhe me Moderatorin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Kish\u00ebs Presbiteriane t\u00eb Skocis\u00eb. Nuk harroi Kaukazin jugor, Jemenin, Etiopin\u00eb, Afrik\u00ebn Per\u00ebndimore, Mianmarin, gadishullin korean, duke denoncuar \u201cpasojat vdekjeprur\u00ebse t\u00eb prodhimit t\u00eb vazhduesh\u00ebm t\u00eb arm\u00ebve t\u00eb reja, gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb sofistikuara\u201d e duke k\u00ebrkuar \u00e7aramatimin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm, \u201csepse asnj\u00eb paqe nuk \u00ebsht\u00eb e mundur, aty ku p\u00ebrhapen mjete vdekjeje\u201d.<\/p>\n<p>\u201cPacem in Terris\u201d p\u00ebrvijon udh\u00ebn e paqes<\/p>\n<p>\u00a0Por si duhet kapur s\u00ebrish filli i paqes? \u2013 pyeti Papa Fran\u00e7esku. P\u00ebrgjigjja, sipas tij, ndodhet pik\u00ebrisht n\u00eb \u00e7\u2019pati shkruar 60 vite m\u00eb par\u00eb sh\u00ebn Gjoni XXIII n\u00eb enciklik\u00ebn \u201cPacem in Terris\u201d. P\u00ebr paqen nevojiten kat\u00ebr elemente thelb\u00ebsore:\u00a0e v\u00ebrteta, drejt\u00ebsia, solidariteti dhe liria. K\u00ebto jan\u00eb gurthemelet, mbi t\u00eb cilat nd\u00ebrtohen si marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrmjet individ\u00ebve, ashtu edhe ato nd\u00ebrmjet bashk\u00ebsive politike e vendeve t\u00eb ndryshme, n\u00ebnvizoi Papa Fran\u00e7esku.<\/p>\n<p>Paqe vet\u00ebm kur pranohet e v\u00ebrteta: t\u00eb drejtat e grave<\/p>\n<p>T\u00eb arrish paqen, v\u00ebrejti Ati i Shenjt\u00eb Bergoglio, do t\u00eb thot\u00eb, para s\u00eb gjithash, t\u00eb respektosh njeriun si t\u00eb till\u00eb, t\u00eb drejt\u00ebn e tij p\u00ebr t\u00eb ekzistuar, si edhe t\u2019i garantosh atij lirin\u00eb p\u00ebr t\u00eb k\u00ebrkuar t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, p\u00ebr ta shfaqur e p\u00ebr ta p\u00ebrhapur publikisht mendimin e tij p\u00ebr t\u00eb. P\u00ebr pushtetin publik, kjo do t\u00eb thot\u00eb t\u00eb krijoj\u00eb nj\u00eb ambient t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr ushtrimin e k\u00ebtyre t\u00eb drejtave, n\u00eb respektimin e detyrave t\u00eb secilit. K\u00ebtu, Papa e ngriti z\u00ebrin p\u00ebr respektimin e t\u00eb drejtave t\u00eb grave, konsideruar si qytetare t\u00eb dor\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb. Denoncoi dhun\u00ebn dhe abuzimet kund\u00ebr tyre, sidomos aty ku u mohohet mund\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb studiuar, p\u00ebr t\u00eb punuar, p\u00ebr t\u00eb shprehur talentin, p\u00ebr t\u2019u kuruar e madje, edhe p\u00ebr t\u2019u ushqyer. K\u00ebrkoi t\u00eb mbrohet jeta, pa e kthyer abortin n\u00eb \u201ct\u00eb drejt\u00eb\u201d; t\u00eb zhduket krejt\u00ebsisht d\u00ebnimi me vdekje e jo si\u00e7 po ndodh k\u00ebto dit\u00eb n\u00eb Iran, pas manifestimeve p\u00ebr respektimin e dinjitetit t\u00eb grave.<\/p>\n<p>T\u00eb zhduket d\u00ebnimi me vdekje. R\u00ebnd\u00ebsia e edukimit<\/p>\n<p>\u201cD\u00ebnimi me vdekje \u2013 theksoi Bergoglio &#8211; \u00a0nuk mund t\u00eb p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn drejt\u00ebsi shtet\u00ebrore, sepse ai nuk sh\u00ebrben si parandalues e as u siguron drejt\u00ebsi viktimave, por vet\u00ebm ushqen etjen p\u00ebr hakmarrje\u201d. E duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se ulja e lindjeve t\u00eb f\u00ebmij\u00ebve rrjedh nga nj\u00eb lloj \u201cfrike\u201d p\u00ebr jet\u00ebn, q\u00eb po p\u00ebrhapet edhe n\u00eb vende t\u00eb zhvilluara nga pasiguria e s\u00eb nes\u00ebrmes, Ati i Shenjt\u00eb p\u00ebrvijoi rrug\u00ebn q\u00eb frika, e ushqyer nga injoranca dhe paragjykimet, t\u00eb mos degjeneroj\u00eb n\u00eb konflikt.<\/p>\n<p>\u201cEdukimi \u2013 tha ai &#8211; \u00ebsht\u00eb ila\u00e7i kund\u00ebr tyre. Selia e Shenjt\u00eb promovon nj\u00eb vizion t\u00eb gjithansh\u00ebm p\u00ebr edukimin, n\u00eb t\u00eb cilin \u2018kulti i vlerave fetare dhe p\u00ebrsosja e nd\u00ebrgjegjes morale ecin paralelisht me asimilimin gjithnj\u00eb e m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb elementeve shkencoro-teknike\u2019. Edukimi k\u00ebrkon gjithmon\u00eb respektin e plot\u00eb p\u00ebr njeriun dhe fizionomin\u00eb e tij t\u00eb natyrshme, duke shmangur imponimin e nj\u00eb vizioni t\u00eb ri, konfuz, mbi qenien njer\u00ebzore&#8230; Prandaj, \u00ebsht\u00eb e paparanueshme q\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e popullsis\u00eb t\u00eb p\u00ebrjashtohet nga edukimi, si\u00e7 po ndodh me grat\u00eb afgane\u201d.<\/p>\n<p>Papa p\u00ebrmendi Samitin e OKB-s\u00eb p\u00ebr transformimin e edukimit, q\u00eb u mbajt n\u00eb shtator dhe mb\u00ebshteti k\u00ebrkes\u00ebn e tij q\u00eb brenda vitit 2030, t\u00eb merren vendime p\u00ebr p\u00ebrballimin e \u201ckatastrof\u00ebs edukative\u201d e t\u2019u sigurohet t\u00eb gjith\u00ebve arsim cil\u00ebsor. Edhe duke p\u00ebrdorur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim fonde, q\u00eb deri tani, u jan\u00eb rezervuar shpenzimeve ushtarake.<\/p>\n<p>Persekutimi kund\u00ebr t\u00eb krishter\u00ebve e liria fetare<\/p>\n<p>\u201cPaqja \u2013 vijoi m\u00eb tej, Papa &#8211; k\u00ebrkon edhe njohjen universale t\u00eb liris\u00eb fetare. \u00cbsht\u00eb shqet\u00ebsues fakti q\u00eb njer\u00ebzit persekutohen vet\u00ebm pse e deklarojn\u00eb publikisht fen\u00eb dhe ka shum\u00eb vende ku liria fetare kufizohet. Rreth nj\u00eb e treta e popullsis\u00eb s\u00eb bot\u00ebs jeton n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjendje. Krahas munges\u00ebs s\u00eb liris\u00eb fetare, ka edhe persekutim mbi baza fetare. Nuk mund t\u00eb mos p\u00ebrmend, si\u00e7 d\u00ebshmojn\u00eb disa statistika, se nj\u00eb nd\u00ebr shtat\u00eb t\u00eb krishter\u00eb persekutohet\u201d.<\/p>\n<p>Dhuna dhe diskriminimi kund\u00ebr t\u00eb krishter\u00ebve rriten edhe n\u00eb vende ku ata nuk jan\u00eb pakic\u00eb, denoncoi Fran\u00e7esku. Liria fetare, n\u00ebnvizoi ai, nuk mund t\u00eb reduktohet thjesht n\u00eb lirin\u00eb e kultit. Ati i Shenjt\u00eb vuri n\u00eb dukje r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e dialogut nd\u00ebrfetar dhe rezultatet e mira, q\u00eb ka sjell\u00eb zbatimi i Dokumentit p\u00ebr V\u00ebllaz\u00ebrimin Njer\u00ebzor, q\u00eb ai vet\u00eb e n\u00ebnshkroi s\u00eb bashku me Imamin e Madh t\u00eb Al Azharit n\u00eb vitin 2019. Por, ka ende shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cShpesh, i atribuohen fes\u00eb konfliktet e ndryshme, q\u00eb shoq\u00ebrojn\u00eb njer\u00ebzimin dhe nganj\u00ebher\u00eb, ka p\u00ebrpjekje t\u00eb kritikueshme instrumentalizimi t\u00eb fes\u00eb p\u00ebr q\u00ebllime thjesht politike. Por, kjo \u00ebsht\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me k\u00ebndv\u00ebshtrimin e krishter\u00eb, i cili nxjerr n\u00eb pah se rr\u00ebnj\u00ebt e \u00e7do konflikti gjenden n\u00eb \u00e7ekuilibrimin e zemr\u00ebs njer\u00ebzore: \u2018Nga brenda, dometh\u00ebn\u00eb nga zemra e njer\u00ebzve, dalin q\u00ebllimet e liga\u2019 (Mk 7,21), si\u00e7 na kujton Ungjilli. Krishterimi nxit paqen, ashtu si\u00e7 nxit kthes\u00ebn dhe ushtrimin e virtytit\u201d.<\/p>\n<p>Paqja k\u00ebrkon drejt\u00ebsin\u00eb<\/p>\n<p>Kriza e vitit 1962, iu kthye s\u00ebrish Papa enciklik\u00ebs \u201cPacem in Terris\u201d t\u00eb sh\u00ebn Gjonit XXIII, p\u00ebr t\u00eb shpjeguar baz\u00ebn e dyt\u00eb p\u00ebr arritjen e paqes, p\u00ebrfundoi edhe fal\u00eb \u201cbindjes se mosmarr\u00ebveshjet mund t\u00eb zgjidhen n\u00eb kuadrin e s\u00eb drejt\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe p\u00ebrmes atyre organizatave, kryesisht Kombeve t\u00eb Bashkuara, t\u00eb cilat u ngrit\u00ebn pas Luft\u00ebs II Bot\u00ebrore, p\u00ebr t\u00eb zbatuar diplomacin\u00eb shum\u00ebpal\u00ebshe\u201d. Ky sistem \u2013 mjafton t\u00eb shihet konflikti n\u00eb Ukrain\u00eb \u2013 ka hyr\u00eb prej koh\u00ebsh n\u00eb kriz\u00eb, pasi bazohet n\u00eb krijimin e blloqeve aleancash e jo n\u00eb realizimin e mund\u00ebsive q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb hyjn\u00eb n\u00eb dialog, v\u00ebrejti Fran\u00e7esku.<\/p>\n<p>\u00a0Ati i Shenjt\u00eb Bergoglio nuk harroi t\u00eb p\u00ebrmend\u00eb t\u00eb mirat, q\u00eb mund t\u00eb arrihen s\u00eb bashku, si \u201cnismat e lavd\u00ebrueshme p\u00ebr t\u00eb reduktuar varf\u00ebrin\u00eb, p\u00ebr t\u00eb ndihmuar emigrant\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb luftuar ndryshimet klimatike, p\u00ebr t\u00eb promovuar \u00e7armatimin b\u00ebrthamor dhe p\u00ebr t\u00eb ofruar ndihm\u00eb humanitare\u201d, por denoncoi edhe format e reja t\u00eb kolonizmit ideologjik e p\u00ebrpjekjet e forumeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr t\u00eb imponuar nj\u00eb mendim unik, duke v\u00ebn\u00eb kushte p\u00ebr ndihmat ekonomike.<\/p>\n<p>\u201cDuhet t&#8217;i rikthehemi dialogut, d\u00ebgjimit dhe bisedimit, duke favorizuar ndarjen e p\u00ebrgjegj\u00ebsive dhe bashk\u00ebpunimin n\u00eb k\u00ebrkimin e s\u00eb mir\u00ebs s\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt, n\u00eb em\u00ebr t\u00eb atij solidariteti, q\u00eb \u2018rrjedh nga p\u00ebrgjegj\u00ebsia para lig\u00ebshtis\u00eb s\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve, duke k\u00ebrkuar fatin ton\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt\u2019. P\u00ebrjashtimet dhe vetot e nd\u00ebrsjella nxisin vet\u00ebm ndarje t\u00eb m\u00ebtejshme\u201d.<\/p>\n<p>Paqja k\u00ebrkon solidaritet<\/p>\n<p>Paqja k\u00ebrkon solidaritet<\/p>\n<p>Kemi nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00ebri-tjetrin, vuri n\u00eb dukje m\u00eb tej Papa, duke folur p\u00ebr tri fusha, n\u00eb t\u00eb cilat shihet qart\u00eb lidhja nd\u00ebrmjet njer\u00ebzve e nevoja p\u00ebr solidaritet \u2013 themeli i tret\u00eb i paqes. S\u00eb pari, migracioni, p\u00ebr t\u00eb cilin Fran\u00e7esku i k\u00ebrkoi Evrop\u00ebs t\u00eb miratoj\u00eb Paktin e ri p\u00ebr Migracionin dhe Strehimin e refugjat\u00ebve, por edhe t\u00eb kujdeset q\u00eb mikpritja e emigrant\u00ebve t\u00eb mos r\u00ebndoj\u00eb krejt\u00ebsisht mbi vendet e para, ku ata v\u00ebn\u00eb k\u00ebmb\u00ebn p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb kontinentin e vjet\u00ebr.<\/p>\n<p>S\u00eb dyti, ekonomia dhe puna.\u00a0\u201cKrizat e viteve t\u00eb fundit \u2013 v\u00ebrejti Ati i Shenjt\u00eb &#8211; nxorr\u00ebn n\u00eb pah kufizimet e nj\u00eb sistemi ekonomik, q\u00eb synon t\u00eb krijoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb fitime p\u00ebr pak vet\u00eb sesa mund\u00ebsi mir\u00ebqenieje p\u00ebr shumic\u00ebn; t\u00eb nj\u00eb ekonomie, p\u00ebrqendruar m\u00eb shum\u00eb n\u00eb parat\u00eb sesa n\u00eb prodhimin e mallrave t\u00eb dobishme. Kjo i ka dob\u00ebsuar nd\u00ebrmarrjet dhe e ka b\u00ebr\u00eb tregun e pun\u00ebs tep\u00ebr t\u00eb pabarabart\u00eb. I duhet dh\u00ebn\u00eb dinjitet biznesit dhe pun\u00ebs, duke luftuar t\u00eb gjitha format e shfryt\u00ebzimit, q\u00eb i trajtojn\u00eb pun\u00ebtor\u00ebt si mall, pasi \u2018pa pun\u00eb t\u00eb denj\u00eb dhe t\u00eb paguar mir\u00eb, t\u00eb rinjt\u00eb nuk b\u00ebhen t\u00eb rritur dhe pabarazit\u00eb shtohen\u2019\u201d.<\/p>\n<p>\u00a0S\u00eb treti, Papa n\u00ebnvizoi edhe nj\u00eb her\u00eb r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e kujdesit p\u00ebr sht\u00ebpin\u00eb e p\u00ebrbashk\u00ebt, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar pasojat e ndryshimeve klimatike, shpesh, shkat\u00ebrrimtare p\u00ebr popullsi e p\u00ebr zona t\u00eb t\u00ebra t\u00eb planetit. Kujtoi se Selia e Shenjt\u00eb ka vendosur t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb Konvent\u00ebn-Kuad\u00ebr t\u00eb OKB-s\u00eb p\u00ebr Ndryshimet Klimatike dhe uroi q\u00eb masat e p\u00ebrvijuara nga takime si COP27 dhe COP15 t\u00eb realizohen.<\/p>\n<p>Paqja k\u00ebrkon lirin\u00eb<\/p>\n<p>\u00a0Jo m\u00eb kot, baza e kat\u00ebrt p\u00ebr arritjen e paqes, sipas Pap\u00ebs, \u00ebsht\u00eb liria. \u201cKjo \u00ebsht\u00eb e mundur \u2013 pohoi ai &#8211; n\u00ebse n\u00eb \u00e7do bashk\u00ebsi nuk mbizot\u00ebron kultura e shtypjes dhe e agresionit, q\u00eb e shikon fqinjin si armik p\u00ebr t\u2019u luftuar dhe jo si v\u00eblla apo mot\u00ebr p\u00ebr t&#8217;u mir\u00ebpritur dhe p\u00ebrqafuar\u201d. Fran\u00e7esku p\u00ebrshkroi problemet q\u00eb vijon t\u00eb sjell\u00eb mungesa e liris\u00eb e dob\u00ebsimi i demokracis\u00eb n\u00eb t\u00eb gjitha kontinentet, ku shtohen polarizimet politike e shoq\u00ebrore, duke penguar zgjidhjen e problemeve t\u00eb p\u00ebrditshme t\u00eb qytetar\u00ebve e duke krijuar tensione, q\u00eb bartin n\u00eb vetvete b\u00ebrtham\u00ebn e dhun\u00ebs, prandaj, mund t\u00eb shkaktojn\u00eb konflikte, edhe t\u00eb r\u00ebnda. P\u00ebrmendi Haitin, Perun\u00eb, Libanin, duke shprehur shqet\u00ebsim t\u00eb thell\u00eb p\u00ebr gjendjen n\u00eb k\u00ebto vende e n\u00eb an\u00eb t\u00eb tjera t\u00eb globit, por duke p\u00ebrfunduar me fjal\u00ebt e sh\u00ebn Gjonit XXIII: \u201cGjithsesi, kemi t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb shpresojm\u00eb se njer\u00ebzit, duke u takuar dhe duke biseduar, do t\u2019i zbulojn\u00eb m\u00eb mir\u00eb fijet q\u00eb i lidhin e q\u00eb vijn\u00eb nga humanizmi i tyre i p\u00ebrbashk\u00ebt e do t\u00eb zbulojn\u00eb edhe se nj\u00eb nga k\u00ebrkesat m\u00eb t\u00eb thella t\u00eb k\u00ebtij humanizmi t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt \u00ebsht\u00eb q\u00eb nd\u00ebrmjet tyre e nd\u00ebrmjet popujve t\u00eb tyre t\u00eb mos mbret\u00ebroj\u00eb frika, por dashuria: e gjith\u00eb kjo priret t\u00eb shprehet p\u00ebrmes nj\u00eb bashk\u00ebpunimi me besnik\u00ebri, t\u00eb shumansh\u00ebm, bart\u00ebs t\u00eb shum\u00eb t\u00eb mirave\u201d.<br \/>\nMe k\u00ebto d\u00ebshira, Papa u b\u00ebri ambasador\u00ebve t\u00eb akredituar n\u00eb Selin\u00eb e Shenjt\u00eb dhe vendeve, q\u00eb ata p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb, urimet m\u00eb t\u00eb ngrohta p\u00ebr vitin e\u00a0ri. vaticannews<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb fjalimin e tij para Trupit Diplomatik t\u00eb akredituar n\u00eb Selin\u00eb e Shenjt\u00eb, Papa Fran\u00e7esku b\u00ebri thirrje t\u00eb ndalet &#8220;konflikti pa kuptim\u201d n\u00eb Ukrain\u00eb e t\u00eb zhduket d\u00ebnimi me vdekje, duke filluar nga Irani. Papa k\u00ebrkoi zgjidhjen e dy shteteve n\u00eb Tok\u00ebn Shenjte dhe &#8220;\u00e7armatimin e plot\u00eb&#8221; n\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn: &#8220;Jemi t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb humbur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":36122,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12,118],"tags":[],"class_list":{"0":"post-36121","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bota","8":"category-kryesore"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36121","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=36121"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36121\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36123,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/36121\/revisions\/36123"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/36122"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=36121"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=36121"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=36121"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}