{"id":35850,"date":"2023-01-07T09:56:01","date_gmt":"2023-01-07T09:56:01","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=35850"},"modified":"2023-01-07T09:56:01","modified_gmt":"2023-01-07T09:56:01","slug":"krishtlindja-ortodokse-ja-pse-kremtohet-me-7-janar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/01\/07\/krishtlindja-ortodokse-ja-pse-kremtohet-me-7-janar\/","title":{"rendered":"Krishtlindja ortodokse: ja pse kremtohet m\u00eb 7 janar"},"content":{"rendered":"<p>7 Janari \u00ebsht\u00eb dita e Krishtlindjes p\u00ebr Kishat katolike lindore dhe Kishat ortodokse, q\u00eb ndjekin kalendarin julian. Ky ndryshim nisi q\u00eb kur Kisha ortodokse n\u00eb Evrop\u00ebn lindore nuk e pranoi reform\u00ebn e kalendarit gregorian t\u00eb vitit 1582. K\u00ebshtu dita tradicionale e 25 dhjetorit u shty dy jav\u00eb m\u00eb pas.<\/p>\n<p>R. SH. &#8211; Vatikan<\/p>\n<p>7 janari \u00ebsht\u00eb dita e Krishtlindjes p\u00ebr Kishat katolike lindore dhe Kishat ortodokse, q\u00eb ndjekin kalendarin julian.<\/p>\n<p>Ku festohet?<\/p>\n<p>Festohet n\u00eb Lindjen e Mesme, por edhe n\u00eb kish\u00ebn katolike greko-ukrainase. E festojn\u00eb edhe t\u00eb krishter\u00ebt ortodoks\u00eb, q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Rusi, Bjellorusi, Serbi, Kroaci, Maqedoni e t\u00eb tjer\u00eb akoma. E ve\u00e7ant\u00eb situata n\u00eb Egjipt, ku katolik\u00ebt e Kairos e t\u00eb Aleksandris\u00eb, me provincat p\u00ebrkat\u00ebse, e kremtojn\u00eb lindjen e Krishtit m\u00eb 25 dhjetor, nd\u00ebrsa ata q\u00eb jetojn\u00eb n\u00eb Egjiptin e Ep\u00ebrm, e kremtojn\u00eb m\u00eb 7 janar, nj\u00ebheresh me ortodoks\u00ebt.<\/p>\n<p>Pse u zgjodh 7 janari?<\/p>\n<p>Duhet pasur parasysh se n\u00eb vitin 1582 Papa Gregori XIII vendosi ta modifikonte kalendarin e vjet\u00ebr, vep\u00ebr e Jul \u00c7ezarit, q\u00eb u quajt \u201cjulian\u201d pik\u00ebrisht p\u00ebr nder t\u00eb Perandorit. N\u00eb t\u00eb u shlyen\u00a0 dit\u00ebt nd\u00ebrmjet 5 e 14 tetorit 1582 e k\u00ebshtu 25 dhjetori yn\u00eb u b\u00eb 7 janar. Disa ortodoks\u00eb e pranuan ndryshimin; Greqia, p\u00ebr shembull, e kremton Krishtlindjen n\u00eb t\u00eb nj\u00ebt\u00ebn dat\u00eb me katoklik\u00ebt.<\/p>\n<p>Data 7 janar nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me \u201cskizm\u00ebn\u201d, si\u00e7 besohet akoma nga disa, por thjesht me qellime kalendarike. Shumica e kishave ortodokse n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn\u00a0 nuk e adoptuan kalendarin gregorian, propozuar nga Papa Gregori n\u00eb vitin 1582, por vijuan t\u00eb p\u00ebrdorin Kalendarin Julian, krijuar n\u00ebn Jul \u00c7ezarin. Sipas shpjegimit t\u00eb Arkimandritit Christopher Calin, dekan i katedrales ortodokse ruse, edhe ortodoks\u00ebt e kremtojn\u00eb Krishtlindjen m\u00eb 25 dhjetor, por sipas kalendarit q\u00eb p\u00ebrdorim bie m\u00eb 7 janarin \u201cton\u00eb\u201d (prandaj edhe D\u00ebftimi i Krishtit p\u00ebr ta \u00ebsht\u00eb Nata e Krishtlindjes).<\/p>\n<p>Si kremtohet?<\/p>\n<p>Sipas tradit\u00ebs, Krishtlindja ortodokse paraprihet nga nj\u00eb periudh\u00eb agj\u00ebrimi e lutjeje prej 40 dit\u00ebsh. Nuk \u00ebsht\u00eb agj\u00ebrim i plot\u00eb: hahet peshk\u00a0 t\u00eb m\u00ebrkur\u00ebn e t\u00eb premten. P\u00ebr Krishtlindje ofrohen qirinj e kokrra gruri n\u00eb bulim. Nat\u00ebn e fest\u00ebs agj\u00ebrimi \u00ebsht\u00eb m\u00eb i rrept\u00eb: hahen vet\u00ebm kokrra gruri e fruta.<\/p>\n<p>Agj\u00ebrimi p\u00ebrfundon zakonisht n\u00eb Kish\u00eb, me mesh\u00ebn solemne t\u00eb mesnat\u00ebs, Sapo p\u00ebrfundon lutja, besimtar\u00ebt k\u00ebndojn\u00eb himnin e Krishtlindjes e, n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb Kish\u00ebs, sillet ikona\u00a0 e fest\u00ebs: nj\u00eb\u00a0 qiri i madh, simbol i Komet\u00ebs. N\u00eb k\u00ebt\u00eb \u00e7ast agj\u00ebrimi merr fund e besimtar\u00ebt marrin buk\u00ebn e bekuar.<\/p>\n<p>N\u00eb ndryshim nga Kisha katolike, n\u00eb viset ortodokse nuk b\u00ebhet Shpella e Betlehemit, por vet\u00ebm Bredhi i Krishtlindjes. Traditat e tjera ndryshojn\u00eb sipas vendeve. N\u00eb Greqi f\u00ebmij\u00ebt nuk i marrin dhuratat nga Plaku i Vitit t\u00eb Ri, por nga Sh\u00ebn Bazili. N\u00eb Bullgari, festa kremtohet rreth buzmit, si nd\u00ebr ne. Shk\u00ebndijat simbolizojn\u00eb begatin\u00eb e vitit t\u00eb ri. N\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb drek\u00ebs, \u00e7ohet sofra e ushqimet e mbetura ruhen p\u00ebr t\u00eb vdekurit e dashur, duke i \u00e7uar, m\u00eb pas, mbi varret e tyre. N\u00eb Rusi, gjat\u00eb dark\u00ebs hahet mjalt e hudhra, simbol i \u00ebmb\u00eblsis\u00eb, por edhe i idht\u00ebsis\u00eb s\u00eb jet\u00ebs.<\/p>\n<p>Kalendari gregorian u vendos n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb dhjetor te vitit 1912. Kisha ortodokse nuk e p\u00ebrdor Kalendarin gregorian p\u00ebr llogaritjen e Pashk\u00ebve, prandaj Pashk\u00ebt\u00a0katolike\u00a0dhe ato\u00a0ortodokse\u00a0nuk kremtohen n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn dit\u00eb.<br \/>\nvatikannwes.va<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>7 Janari \u00ebsht\u00eb dita e Krishtlindjes p\u00ebr Kishat katolike lindore dhe Kishat ortodokse, q\u00eb ndjekin kalendarin julian. Ky ndryshim nisi q\u00eb kur Kisha ortodokse n\u00eb Evrop\u00ebn lindore nuk e pranoi reform\u00ebn e kalendarit gregorian t\u00eb vitit 1582. K\u00ebshtu dita tradicionale e 25 dhjetorit u shty dy jav\u00eb m\u00eb pas. R. SH. &#8211; Vatikan 7 janari [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":35851,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-35850","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35850","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35850"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35850\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35852,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35850\/revisions\/35852"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35851"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35850"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35850"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35850"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}