{"id":35689,"date":"2023-01-06T09:45:15","date_gmt":"2023-01-06T09:45:15","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=35689"},"modified":"2023-01-06T09:45:15","modified_gmt":"2023-01-06T09:45:15","slug":"pagezimi-i-krishtit-uji-i-bekuar-6-janar-shtjellimi-i-plote","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2023\/01\/06\/pagezimi-i-krishtit-uji-i-bekuar-6-janar-shtjellimi-i-plote\/","title":{"rendered":"PAG\u00cbZIMI I KRISHTIT \u2013 UJI I BEKUAR (6 janar) Shtjellimi i Plot\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>At\u00eb Foti Cici <\/p>\n<p>1. Urime p\u00ebr fest\u00ebn e sotme, nj\u00eb nga festat e m\u00ebdha t\u00eb krishterimit, por sidomos p\u00ebr ata q\u00eb festojn\u00eb emrin: Theofan, Foto, Foti, Fotaq, Fotina, Fotini, Jordan, Epifan, Dritan, Drita, Ndri\u00e7im, etj. G\u00ebzuar e p\u00ebr shum\u00eb vjet!<\/p>\n<p>2. Emri i fest\u00ebs: P\u00ebrse \u201cUji i bekuar\u201d?<\/p>\n<p>N\u00eb tradit\u00ebn shqiptare dita e sotme ka nj\u00eb p\u00ebrmas\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, sepse quhet &#8220;Uji i Bekuar&#8221;, nj\u00eb cil\u00ebsim q\u00eb nuk ekziston asgj\u00ebkundi n\u00eb krisht\u00ebrimin ortodoks. Si ka mund\u00ebsi? <\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga pikat kulturore q\u00eb nga nj\u00ebra d\u00ebshmon karakterin e lasht\u00eb dhe vendor t\u00eb kish\u00ebs son\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri, por nga ana tjet\u00ebr kall\u00ebzon t\u00eb kaluar\u00ebn e err\u00ebt t\u00eb kish\u00ebs son\u00eb si institucion njer\u00ebzor nd\u00ebr shqiptar\u00eb. <\/p>\n<p>Kisha ishte gjuh\u00ebsisht e distancuar nga shumica d\u00ebrrmuese e popullit, sepse i fliste vetes dhe jo besimtar\u00ebve, gj\u00eb q\u00eb ka imponuar cil\u00ebsime ndryshe, n\u00eb krahasim me ortodoks\u00ebt e tjer\u00eb n\u00eb Ballkan: Uji i Bekuar p\u00ebr Theofanin\u00eb (Shfaqje e Per\u00ebndis\u00eb), Sh\u00ebn M\u00ebria p\u00ebr termat &#8220;Panajia&#8221; (E T\u00ebr\u00ebshenjta), a &#8220;Theotokos&#8221; (Hyjlind\u00ebse), etj.<\/p>\n<p>N\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr t&#8217;i p\u00ebrkthyer k\u00ebta terma t\u00eb huaj, kur vet\u00eb kisha e ndalonte gjuh\u00ebn amtare t\u00eb besimtar\u00ebve, populli gjeti fjal\u00eb me lidhje e ngarkes\u00eb t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb, me p\u00ebrshoq\u00ebrime m\u00eb t\u00eb prekshme n\u00eb jet\u00ebn e p\u00ebrditshme, madje duke reaguar kund\u00ebr shtypjes: p\u00ebrderisa m\u00eb 6 janar prifti b\u00ebnte sh\u00ebrbes\u00ebn e bekimit t\u00eb ujit, dhe p\u00ebrderisa besimtar\u00ebt praktikisht e merrnin k\u00ebt\u00eb uj\u00eb n\u00eb sht\u00ebpi dhe e pinin, k\u00ebshtu ia vun\u00eb emrin edhe k\u00ebsaj dite, sepse kjo ishte m\u00eb e rrokshme p\u00ebr ta, duke ua l\u00ebn\u00eb pjes\u00ebn \u201cteorike\u201d prift\u00ebrinjve, t\u00eb cil\u00ebt edhe ata rrall\u00ebher\u00eb ishin t\u00eb arsimuar. <\/p>\n<p>N\u00eb janar t\u00eb vitit 1991 kam takuar n\u00eb Greqi nj\u00eb ish t\u00eb burgosur politik nga fshatrat tona t\u00eb Himar\u00ebs, nj\u00eb &#8220;i marr\u00eb p\u00ebr Krishtin&#8221;, i cili m\u00eb tha se kur ishte n\u00eb burg, &#8220;mbushja nj\u00eb pagur me uj\u00eb nga \u00e7ezma \u00e7do 6 janar, dhe e pija \u00e7ik\u00eb e nga nj\u00eb \u00e7ik\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb vitit. Uji nuk prishej, edhe pse nuk kishte sh\u00ebrbesa kishtare n\u00eb Shqip\u00ebri, sepse uj\u00ebrat bekohen kudo!&#8221;.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga ato d\u00ebshmi q\u00eb p\u00ebrkthen m\u00eb s\u00eb miri jo vet\u00ebm emrin q\u00eb shqiptar\u00ebt ortodoks\u00eb i vun\u00eb k\u00ebsaj dite, por dhe besimin dhe tradit\u00ebn ton\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>3. P\u00ebrmbajtja e fest\u00ebs<\/p>\n<p>Kur Zoti yn\u00eb hyri n\u00eb vitin e tridhjet\u00eb t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb Tij n\u00eb tok\u00eb, Gjon Pararend\u00ebsi ishte rreth gjasht\u00eb muaj m\u00eb i madh, duke jetuar n\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb q\u00eb n\u00eb f\u00ebmij\u00ebri.<\/p>\n<p>Gjoni mori urdh\u00ebr nga Per\u00ebndia dhe hyri n\u00eb viset e Jordanit, duke predikuar pag\u00ebzimin e pendimit p\u00ebr faljen e m\u00ebkateve. K\u00ebshtu, Shp\u00ebtimtari erdhi nga Galilea n\u00eb Jordan dhe i k\u00ebrkoi atij ta pag\u00ebzonte, edhe pse Jezui ishte M\u00ebsuesi, nd\u00ebrsa Gjoni sh\u00ebrb\u00ebtor!<\/p>\n<p>At\u00eb dit\u00eb qiejt u hap\u00ebn, Shpirti zbriti n\u00eb trajt\u00eb p\u00ebllumbi mbi At\u00eb q\u00eb pag\u00ebzohej, dhe z\u00ebri u d\u00ebgjua nga qielli, duke d\u00ebshmuar Birin e Per\u00ebndis\u00eb, tashm\u00eb i pag\u00ebzuar si njeri (Mateu 3: 13-17; Marku 1: 9-11; Luka 3: 1-22).<\/p>\n<p>Kjo ngjarje ishte manifestimi (epifania), shfaqja e Hyjnis\u00eb (Theofania) s\u00eb Jezu Krishtit dhe misteri i madh i Trinis\u00eb.<\/p>\n<p>Kjo dit\u00eb e sh\u00ebnuar p\u00ebruroi misterin e shenjt\u00eb t\u00eb pag\u00ebzimit t\u00eb krishter\u00eb, si dhe filles\u00ebn e predikimit p\u00ebr Mbret\u00ebrin\u00eb e Qiellit.<\/p>\n<p>4.  Sfondi i fest\u00ebs <\/p>\n<p>N\u00eb shekullin II Klementi i Aleksandris\u00eb shkruan p\u00ebr kremtimin e Epifanis\u00eb. Hulumtimet tregojn\u00eb se n\u00eb shekujt e par\u00eb kjo e kremte festohej s\u00eb bashku me Krishtlindjet, deri n\u00eb shekullin IV, kur rreth vitit 336 nisi ndarja e dy festave; fillimisht n\u00eb Rom\u00eb, dhe m\u00eb von\u00eb n\u00eb Lindje.<\/p>\n<p>U p\u00ebrcaktua 6 janari si dat\u00eb kremtimi, p\u00ebr t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar nj\u00eb fest\u00eb pagane dim\u00ebrore, e cila kishte si qerthull diellin dhe err\u00ebsir\u00ebn, gj\u00eb q\u00eb mbijetoi edhe n\u00eb tradit\u00ebn ortodokse, duke e p\u00ebrjetuar k\u00ebt\u00eb t\u00eb kremte si festa e drit\u00ebs dhe ndri\u00e7imit!<\/p>\n<p>5. P\u00ebrkthimet e sh\u00ebrbes\u00ebs dhe tekstet e plota online<\/p>\n<p>I.   Sh\u00ebrbesat e Ujit t\u00eb Bekuar u botuan p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe nga Imzot Fan Noli, n\u00eb v\u00ebllimin p\u00ebrmbledh\u00ebs t\u00eb Mujor\u00ebve, \u201cLibr\u00eb e t\u00eb Kremteve t\u00eb M\u00ebdha t\u00eb Kish\u00ebs Orthodoxe\u201d, 1911, f. 150-178:<br \/>\nhttp:\/\/albanianorthodox.com\/wp-content\/uploads\/libre-e-te-kremteve-05.pdf<\/p>\n<p>Libri i plot\u00eb:<br \/>\nhttps:\/\/albanianorthodox.com\/libre-e-te-kremteve-te-medha-te-kishes-orthodoxe-boston-1911\/<\/p>\n<p>II.   Himnet e sh\u00ebrbesave p\u00ebr k\u00ebt\u00eb t\u00eb kremte u botuan t\u00eb ripunuara dhe t\u00eb p\u00ebrdit\u00ebsuara nga Imzot Fan Noli, n\u00eb librin e tij m\u00eb voluminoz, \u201cKremtore\u201d, 1947,  f. 483-497:<br \/>\nhttp:\/\/albanianorthodox.com\/wp-content\/uploads\/Kremtore-e-Kishes-Orthodokse-1947_Te-Kremtet-e-Jenarit.pdf<\/p>\n<p>Libri i plot\u00eb:<br \/>\nhttps:\/\/albanianorthodox.com\/kremtore-e-kishes-orthodokse-1947\/<\/p>\n<p>Botimet liturgjike t\u00eb Imzot Fan Nolit:<br \/>\nhttps:\/\/albanianorthodox.com\/tekste-liturgjike\/<\/p>\n<p>III.   Sh\u00ebrbesat e k\u00ebsaj t\u00eb kremteje, \u201cTheofania e shenjt\u00eb e Zotit, Per\u00ebndis\u00eb dhe Shp\u00ebtimtarit ton\u00eb Jisu Krisht\u201d u botuan t\u00eb plota nga At\u00eb Justin Anthimiadhi:<br \/>\nMbr\u00ebm\u00ebsorja dhe leximet biblike;<br \/>\nSh\u00ebrbesa e Ajiazm\u00ebs s\u00eb madhe;<br \/>\nHimnet e m\u00ebngjesit dhe M\u00ebngjesorja;<br \/>\nSh\u00ebrbesa e bekimit t\u00eb uj\u00ebrave (hedhja e kryqit);<br \/>\nCitimet biblike.<\/p>\n<p>Mujori III, 2015, f. 90-124:<br \/>\nhttp:\/\/albanianorthodox.com\/mujori-3-2015\/<\/p>\n<p>Gjasht\u00eb v\u00ebllimet e p\u00ebrkthimeve t\u00eb At\u00eb Justinit:<br \/>\nhttps:\/\/albanianorthodox.com\/&#8230;\/perkthimet-e-at-justin&#8230;\/<\/p>\n<p>6. BURIME ANGLISHT<\/p>\n<p>Orthodox Theophany Resource Page:<br \/>\nhttps:\/\/www.johnsanidopoulos.com\/2015\/01\/orthodox-theophany-resource-page.html<\/p>\n<p>___________________<\/p>\n<p>Foto: Pag\u00ebzimi i Krishtit nga Onufri (shek. XVI), Muzeu i Artit Mesjetar, Kor\u00e7\u00eb. Fillimisht kjo ikon\u00eb ndodhej n\u00eb Kish\u00ebn e Ungjill\u00ebzimit t\u00eb Beratit.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/86EB1970-322D-4B35-9186-30DCAF03C0CF-181x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"181\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-35690\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/86EB1970-322D-4B35-9186-30DCAF03C0CF-181x300.jpeg 181w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/86EB1970-322D-4B35-9186-30DCAF03C0CF.jpeg 465w\" sizes=\"auto, (max-width: 181px) 100vw, 181px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>At\u00eb Foti Cici 1. Urime p\u00ebr fest\u00ebn e sotme, nj\u00eb nga festat e m\u00ebdha t\u00eb krishterimit, por sidomos p\u00ebr ata q\u00eb festojn\u00eb emrin: Theofan, Foto, Foti, Fotaq, Fotina, Fotini, Jordan, Epifan, Dritan, Drita, Ndri\u00e7im, etj. G\u00ebzuar e p\u00ebr shum\u00eb vjet! 2. Emri i fest\u00ebs: P\u00ebrse \u201cUji i bekuar\u201d? N\u00eb tradit\u00ebn shqiptare dita e sotme ka [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":35691,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-35689","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35689","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=35689"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35689\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":35692,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/35689\/revisions\/35692"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/35691"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=35689"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=35689"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=35689"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}