{"id":3425,"date":"2022-05-19T08:26:45","date_gmt":"2022-05-19T08:26:45","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=3425"},"modified":"2022-05-19T08:26:45","modified_gmt":"2022-05-19T08:26:45","slug":"19-fakte-interesante-per-bletet-dhe-mjaltin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/05\/19\/19-fakte-interesante-per-bletet-dhe-mjaltin\/","title":{"rendered":"19 fakte interesante p\u00ebr blet\u00ebt dhe mjaltin"},"content":{"rendered":"<p>Mjalti \u00ebsht\u00eb ushqim q\u00eb nuk prishet apo nuk skadon asnj\u00ebher\u00eb. N\u00eb qoft\u00eb se ruhet n\u00eb nj\u00eb en\u00eb t\u00eb mbyllur rron pafund\u00ebsisht. Mjalti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej ushqimeve m\u00eb t\u00eb vjetra n\u00eb bot\u00eb, \u00ebsht\u00eb gjetur n\u00eb Egjipt, tek varri i Mbretit Tut i paprishur.<br \/>\nMjalti \u00ebsht\u00eb 25% me i \u00ebmb\u00ebl se sheqeri p\u00ebr shkak t\u00eb nivelit t\u00eb lart\u00eb t\u00eb Fruktoz\u00ebs n\u00eb t\u00eb.<br \/>\nMjalti krijohet nga nektari i luleve i cili p\u00ebrzihet me enzimat e blet\u00ebve the blet\u00ebt avullojn\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb ujit t\u00eb nektarit duke p\u00ebrplasur krah\u00ebt. Ngjyra aroma dhe shija e mjaltit ndryshon n\u00eb vart\u00ebsi t\u00eb luleve q\u00eb vizitojn\u00eb blet\u00ebt.<br \/>\nNj\u00eb blet\u00eb gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb saj prodhon vet\u00ebm 1\/12 e nj\u00eb luge \u00e7aji mjalt\u00eb.<br \/>\nVizatimi m\u00eb i vjet\u00ebr i blet\u00ebve dhe mbledhjes se mjaltit \u00ebsht\u00eb gjetur n\u00eb nj\u00eb shpell\u00eb n\u00eb Spanj\u00eb dhe mendohet t\u00eb jet\u00eb b\u00ebr\u00eb 15.000 vjet m\u00eb par\u00eb.<br \/>\nDemocritus (460-370 BC), filozofi grek, p\u00ebrdorte nj\u00eb diete t\u00eb pasur me mjalt\u00eb dhe jetoi 109 vjet.<br \/>\nMjalti ishte ila\u00e7i m\u00eb i p\u00ebrdorur n\u00eb Egjiptin e lasht\u00eb. Nga 900 receta q\u00eb jan\u00eb zbuluar rreth asaj kohe 500 kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb bazuara tek mjalti. N\u00eb Rom\u00ebn e lasht\u00eb mjalti p\u00ebrdoret p\u00ebr t\u00eb ndihmuar pacient\u00ebt t\u00eb flinin gjum\u00eb.<br \/>\nNapoloni zgjodhi blet\u00ebn si simbol t\u00eb tijin pas kuror\u00ebzimit n\u00eb 1807.<br \/>\nN\u00eb 1984, gjat\u00eb nj\u00eb eksperimenti n\u00eb hap\u00ebsir\u00eb, blet\u00ebt munden t\u00eb nd\u00ebrtonin nj\u00eb koshere n\u00eb kushte t\u00eb jasht\u00ebzakonshme duke mos paturp forca r\u00ebndese.<br \/>\nBlet\u00ebt kane 4 krah\u00eb dhe 5 sy.<br \/>\nBlet\u00ebt p\u00ebrplasin krah\u00ebt 11.400 her\u00eb n\u00eb minut\u00eb dhe mund t\u00eb fluturojn\u00eb me nj\u00eb shpejt\u00ebsi prej 20 km\/ore.<br \/>\nMbret\u00ebresha pjell 1000-1500 vez\u00eb n\u00eb dite.<br \/>\nDuhen rreth 10kg mjalt\u00eb p\u00ebr t\u00eb ushqyer nj\u00eb koshere blet\u00ebsh gjat\u00eb dimrit.<br \/>\nMjalti p\u00ebrmban shum\u00eb vitamina dhe antioksidant pa pasur yndyr\u00eb apo kolesterol.<br \/>\nMjalti p\u00ebrmban po aq antioksidante sa edhe spinaqi dhe nj\u00eb lloj antioksidanti, \u201cpinocembrin\u201d gjendet vet\u00ebm tek mjalti.<br \/>\nP\u00ebr shum\u00eb vite k\u00ebng\u00ebtaret e operas kane p\u00ebrdorur mjaltin p\u00ebr t\u00eb zbutur fytin dhe p\u00ebr t\u00eb shtuar energjin\u00eb. Mjalti \u00ebsht\u00eb i vetmi ushqim q\u00eb p\u00ebrmban gjith\u00e7ka q\u00eb i duhet njeriut p\u00ebr t\u00eb jetuar, duke p\u00ebrfshire dhe ujin.<br \/>\nMjalti ka vetin\u00eb t\u00eb thithe uj\u00eb, gj\u00eb qe e b\u00ebn shume efektiv p\u00ebr zbutjen e l\u00ebkur\u00ebs s\u00eb djegur.<br \/>\nMjalti shpejton mbylljen e plag\u00ebve dhe lufton infeksionet. Mjek\u00ebsia moderne e cil\u00ebson mjaltin si nj\u00eb prej antibiotikeve t\u00eb natyr\u00ebs, i cili ka veti te ndaloje zhvillimin e bakterieve dhe t\u00eb shum\u00eb llojeve t\u00eb mykut. \u00cbsht\u00eb v\u00ebrejtur se mjalti ngordh disa bakterie q\u00eb jan\u00eb rezistente ndaj antibiotikeve tradicionale.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mjalti \u00ebsht\u00eb ushqim q\u00eb nuk prishet apo nuk skadon asnj\u00ebher\u00eb. N\u00eb qoft\u00eb se ruhet n\u00eb nj\u00eb en\u00eb t\u00eb mbyllur rron pafund\u00ebsisht. Mjalti \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prej ushqimeve m\u00eb t\u00eb vjetra n\u00eb bot\u00eb, \u00ebsht\u00eb gjetur n\u00eb Egjipt, tek varri i Mbretit Tut i paprishur. Mjalti \u00ebsht\u00eb 25% me i \u00ebmb\u00ebl se sheqeri p\u00ebr shkak t\u00eb nivelit t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3426,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":{"0":"post-3425","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kuriozitete"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3425","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3425"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3425\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3427,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3425\/revisions\/3427"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3426"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3425"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3425"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3425"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}