{"id":33753,"date":"2022-12-18T17:03:48","date_gmt":"2022-12-18T17:03:48","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=33753"},"modified":"2022-12-18T17:03:48","modified_gmt":"2022-12-18T17:03:48","slug":"ardit-gjinali-roli-i-cekise-ne-inkurajimin-e-integrimit-europian-te-rajonit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/12\/18\/ardit-gjinali-roli-i-cekise-ne-inkurajimin-e-integrimit-europian-te-rajonit\/","title":{"rendered":"Ardit Gjinali\/ \u201cRoli i \u00c7ekis\u00eb n\u00eb inkurajimin e Integrimit Europian t\u00eb Rajonit\u201d"},"content":{"rendered":"<p>Zgjerimi i Bashkimit Europian n\u00eb 2004 mbetet momenti m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm politik n\u00eb Europ\u00ebn e pas-luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb dhe r\u00ebnies s\u00eb Murit t\u00eb Berlinit&#8230;.\u00c7ekia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aktor politik i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm me nj\u00eb pesh\u00eb specifike gjeopolitike, e nj\u00ebjta \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e zgjerimit t\u00eb madh t\u00eb 2004, nj\u00eb pjes\u00ebtar dometh\u00ebn\u00ebs i Unionit ku bashk\u00eb me Polonin\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb pesh\u00eb specifike penguese ndaj tendenc\u00ebs s\u00eb shfaqjes s\u00eb Influenc\u00ebs Ruse n\u00eb territorin politik t\u00eb Ish-Bashkimit Sovjetik.<br \/>\nZhvillimi i mbledhjes s\u00eb par\u00eb t\u00eb Komunitetit Politik Europian , e tilla nj\u00eb nism\u00eb e Presidentit Francez MACRON , p\u00ebrkat\u00ebsisht n\u00eb Prag\u00eb \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmi e qart\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb politike t\u00eb \u00c7ekis\u00eb n\u00eb kontekstin e ri gjeopolitik pas agresionit t\u00eb Mosk\u00ebs ndaj Kievit&#8230;.Praga u shnd\u00ebrrua n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb politike t\u00eb nj\u00eb koalicioni t\u00eb madh p\u00ebrtej diskutueshm\u00ebris\u00eb mbi rolin politik t\u00eb disa prej pjes\u00ebmarr\u00ebsve n\u00eb aren\u00ebn nd\u00ebrkomb\u00ebtare apo me standartet e brendshme t\u00eb demokracis\u00eb t\u00eb c\u00ebnuara n\u00eb vendet respektive&#8230;.Praga politike sh\u00ebnonte fillimin e nj\u00eb rrug\u00ebtimi t\u00eb ri t\u00eb nj\u00eb aleance ndryshe ku kap\u00ebrcehen kufijt\u00eb gjeografik\u00eb dhe tejkalohen  dallimet ideologjike&#8230;.Praga \u00ebsht\u00eb pik\u00ebnisja e nj\u00eb ritmi t\u00eb ri politik mbi nj\u00eb q\u00ebllim t\u00eb hersh\u00ebm , t\u00eb tillin Integrues &#8230;.Praga u zgjodh p\u00ebr t\u00eb d\u00ebshmuar politikisht q\u00eb kontinenti yn\u00eb i pas- Shkurtit 2022  nuk mund t\u00eb jet\u00eb m\u00eb i nj\u00ebjti i para- t\u00eb tillit&#8230;Praga politike apelon q\u00eb 2004 nuk mund t\u00eb mbetet nj\u00eb moment historik, por nj\u00eb inspirim q\u00eb projekti Europian t\u00eb vijoj\u00eb p\u00ebrkat\u00ebsisht pas dy dekadash q\u00eb p\u00ebrkon me zgjedhjet Europiane  t\u00eb vitit 2024, rezultati politik i t\u00eb cilave mbetet thelb\u00ebsor p\u00ebr vijimin e projektit Europian.<br \/>\nPeriudha kohore e gjasht\u00eb-mujorit t\u00eb dyt\u00eb t\u00eb vitit 2022 sh\u00ebnoi Presidenc\u00ebn \u00c7eke t\u00eb Bashkimit Europian, q\u00eb pasoi t\u00eb till\u00ebn Franceze&#8230;.rast\u00ebsia historike e konfliktit t\u00eb shkaktuar prej agresionit Rus p\u00ebrkoi me momentin politik t\u00eb presidenc\u00ebs \u00c7eke &#8230;.nj\u00eb presidenc\u00eb efektive  me prioritete t\u00eb qarta n\u00eb koherenc\u00eb me zhvillimet bot\u00ebrore&#8230;nj\u00eb presidenc\u00eb vullnetplot\u00eb p\u00ebr t\u00eb inkurajuar zgjerimin e Unionit p\u00ebrmes Integrimit t\u00eb Rajonit ku spikat q\u00ebndrimi politik i Presidenc\u00ebs mbi \u00e7\u00ebshtjen e liberalizimit t\u00eb vizave p\u00ebr qytetar\u00ebt e Republik\u00ebs s\u00eb Kosov\u00ebs apo dhe miratimi i mundsh\u00ebm i statusit t\u00eb vendit  kandidat p\u00ebr Bosnj\u00eb-Hercegovin\u00ebn.<br \/>\n\u00c7ekia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aktor i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrcjell\u00eb ekspertiz\u00ebn e saj, e till\u00eb politike apo n\u00eb aspektet e inkurajimit dhe forcimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile apo hallkave ligj-zbatuese  drejt vendeve jo an\u00ebtar\u00eb me status t\u00eb vendit kandidat ose potencialisht t\u00eb till\u00eb ku spikasin p\u00ebrkat\u00ebsisht vendet e Rajonit t\u00eb Ballkanit.<br \/>\n\u00c7ekia \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e Grupit t\u00eb Vishegradit i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb dhe nga Polonia, Sllovakia dhe Hungaria, k\u00ebto vende mbeten nj\u00eb shembull i tejkalimit t\u00eb diferencave t\u00eb s\u00eb shkuar\u00ebs&#8230;.\u00c7ekia mund t\u00eb luaj\u00eb nj\u00eb rol ndikues n\u00eb p\u00ebrcjelljen e eksperienc\u00ebs s\u00eb Vishegradit n\u00eb inkurajimin e bashk\u00ebpunimit mes vendeve q\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e Pro\u00e7esit t\u00eb Berlinit&#8230;.rikthimi i t\u00eb nj\u00ebjtit n\u00eb agjend\u00ebn Europiane gjat\u00eb Presidenc\u00ebs \u00c7eke mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb moment p\u00ebrfshir\u00ebs n\u00eb Pro\u00e7esin e Berlinit n\u00eb t\u00eb ardhmen e af\u00ebrt post- Presidenc\u00eb t\u00eb BE&#8230;.jet\u00ebsimi i marr\u00ebveshjeve t\u00eb firmosura n\u00eb Berlin apo t\u00eb ardhshmet q\u00eb mund t\u00eb firmosen k\u00ebrkojn\u00eb nj\u00eb presion pozitiv mbi secilin prej vendeve p\u00ebr t\u00eb inkurajuar zhvillimin e m\u00ebtejsh\u00ebm t\u00eb Pro\u00e7esit t\u00eb Berlinit. Pro\u00e7esi do t\u00eb ket\u00eb nj\u00eb sukses t\u00eb pritsh\u00ebm duke u bazuar n\u00eb ekspertiz\u00ebn dhe mb\u00ebshtetjen e vendeve q\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e zgjerimit t\u00eb madh t\u00eb 2004, shkak i nj\u00eb af\u00ebrsie t\u00eb shumic\u00ebs s\u00eb k\u00ebtyre vendeve me gjeografin\u00eb, historin\u00eb apo dhe nj\u00eb t\u00eb shkuare politike t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt me sfida t\u00eb ngjashme.<br \/>\n\u00c7ekia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aktor politik q\u00eb nuk mund t\u00eb mungoj\u00eb n\u00eb dinamikat zhvilluese n\u00eb Rajonin e Ballkanit, e nj\u00ebjta  p\u00ebrb\u00ebn  shtyll\u00ebn  politike jasht\u00eb kufirit gjeografik t\u00eb Rajonit q\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb qendra e presionit pozitiv n\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsimin e qeverisjeve komb\u00ebtare t\u00eb her\u00ebpashershme problematike n\u00eb Rajon&#8230;.z\u00ebri dhe v\u00ebmendja politike e \u00c7ekis\u00eb mund t\u00eb jen\u00eb t\u00eb vazhduesh\u00ebm n\u00eb Rajon pavar\u00ebsisht zhvillimeve t\u00eb mundshme bot\u00ebrore t\u00eb s\u00eb ardhmes&#8230;.e nj\u00ebjta bashk\u00eb me Sllovenin\u00eb dhe Kroacin\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb nj\u00eb pol per\u00ebndimor jo vet\u00ebm n\u00eb  rolin e v\u00ebzhguesit politik, por gjithashtu nj\u00eb pol gjeopolitik nd\u00ebrveprues m\u00eb shum\u00eb se frenues ndaj ndikimit Rus&#8230;.ky pol gjeopolitik nd\u00ebrveprues mund t\u00eb shp\u00ebrfaqet n\u00eb forma t\u00eb ndryshme hierarkike vendimmarr\u00ebse, n\u00eb forume politike, n\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsi t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta nd\u00ebrmjet\u00ebsuese ( \u00c7eko-Slloveno-Kroate)  n\u00eb rastet e mosmarr\u00ebveshjeve politike , n\u00eb monitorues t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt t\u00eb p\u00ebrcaktuar nga grupet parlamentare p\u00ebrfaq\u00ebsuese n\u00eb Parlament Europian, n\u00eb monitorimin e respektimit t\u00eb t\u00eb Drejtave t\u00eb Njeriut dhe minoriteteve n\u00eb vendet p\u00ebrkat\u00ebse t\u00eb Ballkanit  ( \u00c7ekia ka z\u00ebvend\u00ebsuar Rusin\u00eb n\u00eb  OKB n\u00eb K\u00ebshillin e t\u00eb Drejtave t\u00eb Njeriut) n\u00eb p\u00ebrcjelljen e ekspertiz\u00ebs p\u00ebr decentralizimin e kompetencave t\u00eb pushtetit vendor apo dhe n\u00eb binjak\u00ebzimet mes qyteteve t\u00eb ndryshme t\u00eb Rajonit dhe qyteteve t\u00eb shteteve p\u00ebrkat\u00ebse.<br \/>\nPro\u00e7esi i Berlinit mbetet nj\u00eb i till\u00eb politik dhe ka n\u00eb themel Integrimin e vendeve t\u00eb Rajonit, n\u00eb vetvete p\u00ebrmbushja e standarteve drejt Integrimit \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra m\u00eb e mir\u00eb e pengimit t\u00eb zgjerimit t\u00eb influenc\u00ebs Ruse &#8230;.e tilla q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb thjesht\u00eb nj\u00eb ndikim direkt i Mosk\u00ebs, por gjithashtu nj\u00eb frenim i modelit Rus t\u00eb qeverisjes q\u00eb mish\u00ebron demokracin\u00eb jo funksionale, shtetin e kapur, qeverisjen e keqe, lirin\u00eb e cunguar, autoritarizmin e ngritur n\u00eb sistem q\u00eb rreket t\u00eb s\u00ebmur\u00eb politikisht shoq\u00ebrit\u00eb q\u00eb jan\u00eb objekt sundimi t\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtit.<br \/>\nKy pro\u00e7es duhet mb\u00ebshtetur p\u00ebrtej retorik\u00ebs pozitive dhe post-Presidenca \u00c7eke mund t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb impuls pozitiv n\u00eb inkurajimin e zhvillimit t\u00eb Pro\u00e7esit. Europa sot \u00ebsht\u00eb ndryshe nga e djeshmja&#8230;.e sigurt\u00eb q\u00eb e nes\u00ebrmja do jet\u00eb ndryshe&#8230;.shkalla pro-aktive e p\u00ebrfshirjes s\u00eb angazhimit t\u00eb secilit prej aktor\u00ebve n\u00eb rajone t\u00eb diskutueshme si i Ballkanit do t\u00eb p\u00ebrcaktoj\u00eb  Europ\u00ebn e nes\u00ebrme&#8230;..mos p\u00ebrs\u00ebritja e Shkurtit 2022 k\u00ebrkon p\u00ebrfshirjen e sotme n\u00eb secilin dimension politik. Koha p\u00ebr t\u00eb diktuar pozitivisht fatet e Europ\u00ebs s\u00eb nes\u00ebrme \u00ebsht\u00eb tani.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Zgjerimi i Bashkimit Europian n\u00eb 2004 mbetet momenti m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm politik n\u00eb Europ\u00ebn e pas-luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb dhe r\u00ebnies s\u00eb Murit t\u00eb Berlinit&#8230;.\u00c7ekia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aktor politik i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm me nj\u00eb pesh\u00eb specifike gjeopolitike, e nj\u00ebjta \u00ebsht\u00eb pjes\u00eb e zgjerimit t\u00eb madh t\u00eb 2004, nj\u00eb pjes\u00ebtar dometh\u00ebn\u00ebs i Unionit ku bashk\u00eb me Polonin\u00eb p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":33754,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-33753","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-opinione"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33753","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=33753"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33753\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33755,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/33753\/revisions\/33755"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/33754"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=33753"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=33753"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=33753"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}