{"id":32534,"date":"2022-12-10T10:37:36","date_gmt":"2022-12-10T10:37:36","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=32534"},"modified":"2022-12-10T10:37:36","modified_gmt":"2022-12-10T10:37:36","slug":"pergatiti-ing-bexhet-cobani-kalaja-e-libohoves-historia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/12\/10\/pergatiti-ing-bexhet-cobani-kalaja-e-libohoves-historia\/","title":{"rendered":"P\u00ebrgatiti Ing. Bexhet \u00c7obani\/KALAJA E LIBOHOV\u00cbS, Historia"},"content":{"rendered":"

Kalaja e Libohov\u00ebs ndodhet mbi nj\u00eb kod\u00ebr shk\u00ebmbore, mbi qendr\u00ebn e qytetit t\u00eb Libohov\u00ebs. Njihet ndryshe si kalaja e Shanishas\u00eb, motr\u00ebs s\u00eb Ali Pash\u00eb Tepelen\u00ebs. \u00cbsht\u00eb b\u00ebr\u00eb dhurat\u00eb p\u00ebr dasm\u00ebn e motr\u00ebs s\u00eb tij, Shanishas\u00eb e cila u martua me Ali Pash Libohov\u00ebn.
\nK\u00ebshtjella e Libohov\u00ebs, sh\u00ebrbente si rezidenc\u00eb e familjes Libohova ; drejtk\u00ebnd\u00ebshe n\u00eb plan ajo mbrohet nga 3 kulla poligonale n\u00eb tri nga k\u00ebndet dhe nga nj\u00eb bastion n\u00eb form\u00eb t\u00eb \u00e7rregullt gjeometrike n\u00eb k\u00ebndin tjet\u00ebr, si edhe tre hyrje, nga t\u00eb cilat, dy prej tyre pozicionohen n\u00eb an\u00ebn veriore dhe tjetra n\u00eb lindje.
\nFormat e mprehta dhe k\u00ebrc\u00ebnuese t\u00eb bastionit n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb dukshme t\u00eb k\u00ebshtjell\u00ebs, punimi i p\u00ebrsosur me gur\u00eb t\u00eb latuar, kornizat dhe format trungkonike t\u00eb theksuara t\u00eb kullave, fshehin n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb dob\u00ebsin\u00eb e mureve t\u00eb holla t\u00eb saj. Ideja e madh\u00ebshtis\u00eb dhe e pushtetit kan\u00eb mbizot\u00ebruar n\u00eb nd\u00ebrtimin e k\u00ebsaj k\u00ebshtjelle.
\nKalaja e Libohov\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb monument i trash\u00ebgimis\u00eb kulturore n\u00eb Libohov\u00eb
\nKalaja ka nje pozicion dominues q\u00eb kontrollon rrethinat e qytetit, si dhe gjithe luginen e Dropullit, malet dhe fushat q\u00eb shtrihen n\u00eb Jug dhe Per\u00ebndim, p\u00ebrcakton rolin strategjik t\u00eb k\u00ebsaj kalaje q\u00eb jan\u00eb si kontrolli i linjave t\u00eb komunikimit ashtu edhe sigurimi i l\u00ebvizshm\u00ebris\u00eb se banoreve ne rugen qe vinte nga Janina per ne Gjirokaster.
\nKalaja e Libohov\u00ebs ka nj\u00eb plan pothuajse drejtk\u00ebndor, me nj\u00eb kull\u00eb n\u00eb secilin k\u00ebnd t\u00eb saj si edhe tre hyrje, nga t\u00eb cilat, dy prej tyre pozicionohen n\u00eb an\u00ebn veriore dhe tjetra n\u00eb lindje.
\n Kalaja ka form\u00eb planimetrike drejtk\u00ebndore me permasa 70 m i gjat\u00eb dhe 50 m i gjer\u00eb . Kalaja ka kat\u00ebr kulla shum\u00ebk\u00ebnd\u00ebshe n\u00ebp\u00ebr qoshet dhe murin q\u00eb rrethon nj\u00eb sip\u00ebrfaqe t\u00eb gjer\u00eb, qe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb fortes\u00eb me p\u00ebrmasa t\u00eb konsiderueshme.
\nZona ku shtrihet qyteti ndahet nga disa p\u00ebrrenj n\u00eb zona t\u00eb ve\u00e7anta shk\u00ebmbore n\u00eb t\u00eb cilat burojn\u00eb uj\u00ebrat t\u00eb ftohta t\u00eb burimeve t\u00eb Zhepes, Lozes etj.
\nBrenda fortes\u00ebs jan\u00eb t\u00eb mbrojtura edhe sot rr\u00ebnojat dhe nj\u00eb pjes\u00eb e muratur\u00ebs s\u00eb k\u00ebshtjell\u00ebs si edhe nj\u00eb pjes\u00eb e nj\u00eb strukture tjet\u00ebr t\u00eb banimit, t\u00eb tilla si struktura t\u00eb nd\u00ebrthurura mbrojt\u00ebse me nj\u00eb organizim t\u00eb sofistikuar jetese.
\n Kalaja e Libohov\u00ebs u nd\u00ebrtua n\u00eb vitet 1796 \u2013 1798, sipas nje gojedhene thuehet qe guri eshte transportuar nga mali i gjere dhe njerezit jane vendosur ne radhe , duke ja dhene njeri tjetrit, vargu i njerezve ishte nga mademet e Dropullit e deri ne Libohove.
\nKalaja eshte ndertuar mbi renojat e nje fortifikimi te vjeter, ku nuk e dime saktesisht periudhen e saj. Egzistenca e vareve pagane tregon qarte ku Libohova ka qene zone e banuar ne shekullin e IV para eres se re,
\nKalaja konservon tiparet e nd\u00ebrtimit t\u00eb k\u00ebsaj periudhe. Ekzistojn\u00eb ende foto (pikture ) te pallatit ku jetonte Shanisaja, edhe sot ka mure egzstues te pallatit. Nga gojedhenat e te moshuarve ne Libohove me kane thene se qiresteja (lenda e drurit eshte mare ne vitin 1957 per ndertimin e spitalit kurativ te Glines). Shpresoj se ndonje prej banoreve te vjeter te Libohoves te kete ndonje foto te sarajeve te viteve 1950. <\/p>\n

Sipas kujtimeve te Ajet Bej Libohoves ne Librin Breznite Libohova ai pershkruan:
\n ” Selman beu u vendos ne nje shtepi qe kishin te bostani i Libohoves, shtepia ishte mesatare por provizore. Me vone u ndertua ne Libohove , ne lagjen ku ne ate kohe jetonin te krishteret, nje keshtjelle me plot kuptimin e fjales. Me pare u ndertuan muret e rrethimit te oborit me gure te prere, me kater kullat ne kater qoshet, me tabje dhe frengji. Duke qene se ne Libohove nuk kishte gure te pershtatshem per kete pune, u prune nga ana e malit perballe Libohoves, pertej fushes (mali i Gjere). Transporti ishte i veshtire. Atehere u krijua nje varg i gjate me njerez nga fshaterat perreth dhe keta, duke qene resht njeri prane tjetrit, dore me dore transportonin guret e kalase.Ne anen qe shikonte nga veriu u ndertua saraji qe mbulonte per se gjati gjith oborin dhe kishte nje kulle ne mes me kater dhoma kryesore(bash-oda). Ndertesa kishte 60 dhoma. Kishte kudo kishte uje te rrjedhshem, burgje e saranxha vertet madheshtore.Kullat ishin te mbrojtura me topa , me frengji dhe me ulluk per tu derdhur vaj te nxehte. Sallat e mesme (divanet) ishin ne cdo kat 50 metra te gjate. Tavanet ishin te punuar me dalte, te lyera me varak ari e me sedef, te gjitha me dru are. Ishte me te vertet nje model per arkitekturen Shqiptare te shekullit te XVIII. Jashte keshtjelles qe permbante pjesen e baneses (haremi ) permbi nje tjeter obor te rrethuar, gjendej selamlleku, qe ishte nje kopje e haremit , por pak me e vogel. Rreth ketij obori te dyte ishin dhomat per rojet, stallat, magazinat dhe ndertesa te tjera per sherbimet e sarajit. I kam haritur vete, ne kohen e gjyshit Maliq Pashai ku banonim ne kete pallat afro 2000 njerez, pjesetare te familjes dhe sherbetore. Per mirembajtjen e ketij saraji, stergjyshi im kishte bere vakef gjith te ardhurat e pazarit te Libohoves, qe ishte nje pasuri e tyre , e qe jepte afro 500 napolona ne vit.
\nMe reformat e tanzimatit filloi renia e ekonomise dhe nje dekadence
\nDhomat e pallatit te Libohoves ishin shtruar me kadife te Venedikut (fabricia di Seta Fratelli Bartoli- Venezia) nga ajo me e vlefshmja. Gjyshja ime i zevendesoi me basma moderne.
\nIslam Bej Klisura dhe Adem Bej Asllan-Pashalli Libohova kishin arme dhe takeme buke prej argjendi. U thir nje argjendar nga Permeti dhe u shkrine dhe u shiten per argjend vepra te ralla te vlefshme.
\nMjerisht mbas vdekjes se Maliq Pashes, djemte u shperndane.Riza Beu djali i dyte qendroi ne keshtjellen familjare, por nuk u kujdesua as per mirembajtjen e sarajeve dhe as per ate te pazarit qe siguronte te ardhurat e nevojshme per kete qellim.
\nMe kalimin e kohes, me ndryshimin e mendimeve, dhe kushteve, keshtjella filloi te degradohej. Banoret prene per tu ngrohur arat shekullore qe gjendeshin ne kopsht, tavanet e gdhendura dhe qirestene. Gjate luftes ballkanike djemte e Riza Beut, iken dhe e lane shtepine aterore nga frika e grabitesve te qeverise Vorio Epiriote e cila sundonte ne vitet 1913-1915 dhe u vendosen ne Tirane dhe Fier ku kishin pronat. Koha, grabitjet e plackitjet e rrenuan dhe e sheshuan keto vepra monumentale me vlera te paperseritshme “.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

\"\"<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kalaja e Libohov\u00ebs ndodhet mbi nj\u00eb kod\u00ebr shk\u00ebmbore, mbi qendr\u00ebn e qytetit t\u00eb Libohov\u00ebs. Njihet ndryshe si kalaja e Shanishas\u00eb, motr\u00ebs s\u00eb Ali Pash\u00eb Tepelen\u00ebs. \u00cbsht\u00eb b\u00ebr\u00eb dhurat\u00eb p\u00ebr dasm\u00ebn e motr\u00ebs s\u00eb tij, Shanishas\u00eb e cila u martua me Ali Pash Libohov\u00ebn. K\u00ebshtjella e Libohov\u00ebs, sh\u00ebrbente si rezidenc\u00eb e familjes Libohova ; drejtk\u00ebnd\u00ebshe n\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":32540,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":{"0":"post-32534","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kulture"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32534","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32534"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32534\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32541,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32534\/revisions\/32541"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32540"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32534"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32534"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32534"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}