Bordi Ekzekutiv i Fondit Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (FMN) n\u00eb p\u00ebrfundimin t\u00eb konsultimeve t\u00eb Nenit IV me Shqip\u00ebrin\u00eb ka p\u00ebrs\u00ebritur kritikat e tij kund\u00ebr amnistis\u00eb fiskale, q\u00eb rrezikon pastrimin e parave, nd\u00ebrsa ka paralajm\u00ebruar se ekonomia \u00ebsht\u00eb gjithashtu e ndjeshme ndaj kushteve t\u00eb pafavorshme t\u00eb motit dhe nj\u00eb ndryshimi n\u00eb rritjen e \u00e7mimeve t\u00eb pasurive t\u00eb paluajtshme.<\/p>\n
Fondi tha n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb zyrtare se ekonomia k\u00ebt\u00eb vit pritet t\u00eb rritet me 3.7%, duke u ngadal\u00ebsuar n\u00eb 2% vitin e ardhsh\u00ebm. Fondi b\u00ebri thirrje p\u00ebr konsolidim fiskal, kontroll m\u00eb t\u00eb mir\u00eb t\u00eb projekteve t\u00eb partneritetit publik privat, vazhdim t\u00eb reformave dhe ulje t\u00eb informalitetit q\u00eb do t\u00eb ndikonte n\u00eb reduktimin e emigracionit. FMN paralajm\u00ebroi se nj\u00eb shtr\u00ebngim m\u00eb i fort\u00eb i kushteve financiare globale mund t\u00eb pengoj\u00eb aksesin e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb financimin e tregut t\u00eb jasht\u00ebm. FMN theksoi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb daljeje t\u00eb p\u00ebrshpejtuar nga lista gri e pastrimit t\u00eb parave e FATF, mekanizimit t\u00eb Komisionit Europian kund\u00ebr parandalimit t\u00eb pastrimit t\u00eb parave, ku Shqip\u00ebria rihyri n\u00eb vitin 2020. FMN theksoi\u00a0r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e vigjilenc\u00ebs s\u00eb shtuar p\u00ebr t\u00eb ruajtur stabilitetin financiar duke pasur parasysh rritjen e shpejt\u00eb t\u00eb kredis\u00eb dhe aktivitetet e lidhura me pasurit\u00eb e paluajtshme<\/p>\n
\u2026<\/p>\n
Sipas deklarat\u00ebs s\u00eb sapopublikuar, pas nj\u00eb rim\u00ebk\u00ebmbjeje t\u00eb fort\u00eb n\u00eb vitin 2021, ekonomia shqiptare ka ruajtur vrullin pozitiv pavar\u00ebsisht tronditjes s\u00eb ekonomis\u00eb globale nga lufta e Rusis\u00eb kund\u00ebr Ukrain\u00ebs. Rritja reale e PBB-s\u00eb pritet t\u00eb arrij\u00eb n\u00eb 3.7 p\u00ebr qind n\u00eb vitin 2022, si pasoj\u00eb e aktivitetit t\u00eb fort\u00eb n\u00eb turiz\u00ebm, pasuri t\u00eb paluajtshme dhe sh\u00ebrbime. Rritja pritet t\u00eb ngadal\u00ebsohet n\u00eb rreth 2 p\u00ebr qind n\u00eb vitin 2023, duke reflektuar kushtet m\u00eb t\u00eb shtr\u00ebnguara financiare, ngadal\u00ebsimin n\u00eb Europ\u00eb dhe t\u00ebrheqjen e mb\u00ebshtetjes s\u00eb politikave. Inflacioni \u00ebsht\u00eb rritur, i nxitur nga \u00e7mimet e ushqimeve dhe energjis\u00eb, dhe \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb i gjer\u00eb. Inflacioni total pritet t\u00eb arrij\u00eb kulmin n\u00eb muajt e ardhsh\u00ebm dhe duhet t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb ulet n\u00eb vitin 2023. Inflacioni pritet t\u00eb kthehet n\u00eb objektivin e bank\u00ebs qendrore prej 3 p\u00ebr qind nga mesi i vitit 2024, teksa \u00e7mimet nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb mallrave t\u00eb stabilizohen, politikat fiskale dhe monetare t\u00eb shtr\u00ebngohen dhe rritja t\u00eb ngadal\u00ebsohet.<\/p>\n
Borxhi i qeveris\u00eb s\u00eb p\u00ebrgjithshme pritet t\u00eb bjer\u00eb m\u00eb tej n\u00eb n\u00ebn 70 p\u00ebr qind t\u00eb PBB-s\u00eb n\u00eb fund t\u00eb vitit 2022, i ndihmuar nga rritja e vazhdueshme ekonomike dhe nj\u00eb deficit i pritsh\u00ebm m\u00eb i vog\u00ebl n\u00eb krahasim me vitin e kaluar. N\u00eb munges\u00eb t\u00eb goditjeve t\u00eb reja, borxhi pritet t\u00eb vijoj\u00eb reduktimin, duke arritur n\u00eb rreth 64 p\u00ebr qind t\u00eb PBB-s\u00eb n\u00eb vitin 2027, por nevojat p\u00ebr financim bruto do t\u00eb mbeten t\u00eb konsiderueshme. Sistemi financiar i ka p\u00ebrballuar relativisht mir\u00eb goditjet e nj\u00ebpasnj\u00ebshme dhe kreditimi p\u00ebr ekonomin\u00eb ka vazhduar.<\/p>\n
\u00a0FMN thekson se perspektiva \u00ebsht\u00eb subjekt i pasiguris\u00eb s\u00eb konsiderueshme. Rreziqet ndaj rritjes jan\u00eb n\u00eb kahun e posht\u00ebm, nd\u00ebrsa ato ndaj inflacionit n\u00eb kahun e sip\u00ebrm. Rritjet e m\u00ebtejshme t\u00eb \u00e7mimeve t\u00eb ushqimit dhe energjis\u00eb jan\u00eb nj\u00eb rrezik kryesor, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00ebse ato shkaktojn\u00eb nj\u00eb raund tjet\u00ebr rritjeje dhe trazira sociale. Inflacioni m\u00eb i lart\u00eb dhe m\u00eb i vazhduesh\u00ebm mund t\u00eb ndikoj\u00eb m\u00eb tej negativisht mbi t\u00eb ardhurat reale dhe t\u00eb dob\u00ebsoj\u00eb perspektivat e rritjes. Nj\u00eb shtr\u00ebngim m\u00eb i fort\u00eb i kushteve financiare globale mund t\u00eb pengoj\u00eb aksesin e Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb financimin e tregut t\u00eb jasht\u00ebm. Rreziqet zbuten n\u00eb nj\u00eb far\u00eb mase nga niveli i lart\u00eb i rezervave valutore t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n
Ekonomia \u00ebsht\u00eb gjithashtu e ndjeshme ndaj kushteve t\u00eb pafavorshme t\u00eb motit dhe nj\u00eb ndryshimi n\u00eb rritjen e \u00e7mimeve t\u00eb pasurive t\u00eb paluajtshme. Megjithat\u00eb, rreziqet zbuten nga niveli i duhur i rezervave nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/p>\n
\u00a0N\u00eb vler\u00ebsimin e Bordit Ekzekutiv, FMN thekson se drejtor\u00ebt ekzekutiv\u00eb p\u00ebrg\u00ebzuan autoritetet p\u00ebr reagimin e tyre vendimtar t\u00eb politik\u00ebs ndaj goditjeve t\u00eb shumta q\u00eb nga viti 2019 dhe mir\u00ebprit\u00ebn rim\u00ebk\u00ebmbjen e vazhdueshme ekonomike. Duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje se rreziqet jan\u00eb anuar n\u00eb kahun e posht\u00ebm, drejtor\u00ebt theksuan nevoj\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb kujdesshme dhe vigjilenc\u00eb p\u00ebr t\u00eb garantuar stabilitetin makroekonomik dhe p\u00ebr t\u00eb adresuar dob\u00ebsit\u00eb, duke zbatuar reforma p\u00ebr t\u00eb promovuar nj\u00eb rritje t\u00eb q\u00ebndrueshme, gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse dhe t\u00eb gjelb\u00ebr dhe p\u00ebr t\u00eb adresuar dob\u00ebsit\u00eb e qeverisjes.<\/p>\n
\u00a0Drejtor\u00ebt mir\u00ebprit\u00ebn planin e autoriteteve p\u00ebr t\u00eb arritur nj\u00eb ekuilib\u00ebr primar n\u00eb vitin 2023 dhe theksuan nevoj\u00ebn p\u00ebr nj\u00eb konsolidim fiskal afatmes\u00ebm m\u00eb ambicioz, i mb\u00ebshtetur nga nj\u00eb strategji e sh\u00ebndosh\u00eb afatmesme e t\u00eb ardhurave, e cila duhet t\u00eb finalizohet dhe zbatohet pa vonesa t\u00eb m\u00ebtejshme. P\u00ebrpjekje t\u00eb tilla do t\u00eb ndihmonin n\u00eb rind\u00ebrtimin e amortizator\u00ebve t\u00eb politikave, do t\u00eb ndihmonin n\u00eb uljen e inflacionit dhe do t\u00eb leht\u00ebsonin rregullimin e bilanceve t\u00eb transaksioneve me jasht\u00eb. FMN rekomandon q\u00eb mb\u00ebshtetja fiskale p\u00ebr shtresat vulnerab\u00ebl duhet t\u00eb jet\u00eb e p\u00ebrkohshme dhe e synuar, duke shfryt\u00ebzuar plot\u00ebsisht kuadrin ekzistues t\u00eb mbrojtjes sociale.<\/p>\n
\u00a0Drejtor\u00ebt b\u00ebn\u00eb thirrje p\u00ebr shtimin e p\u00ebrpjekjeve p\u00ebr t\u00eb rritur transparenc\u00ebn dhe besueshm\u00ebrin\u00eb fiskale, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar menaxhimin e financave publike dhe p\u00ebr t\u00eb forcuar monitorimin dhe menaxhimin e rrezikut fiskal. Partneritetet publike-privat dhe kornizat e menaxhimit t\u00eb investimeve publike duhet t\u00eb p\u00ebrafrohen dhe t\u00eb integrohen plot\u00ebsisht n\u00eb ciklin buxhetor. Drejtor\u00ebt paralajm\u00ebruan gjithashtu kund\u00ebr amnistis\u00eb s\u00eb propozuar tatimore duke pasur parasysh rreziqet e qeverisjes dhe pastrimit t\u00eb parave.<\/p>\n
\u00a0
\nDrejtor\u00ebt inkurajuan Bank\u00ebn e Shqip\u00ebris\u00eb (BSH) t\u00eb vazhdoj\u00eb normalizimin e politik\u00ebs monetare t\u00eb mb\u00ebshtetur nga t\u00eb dh\u00ebnat, n\u00eb kushtet e presioneve t\u00eb vazhdueshme inflacioniste, duke ruajtur fleksibilitetin e kursit t\u00eb k\u00ebmbimit. Ata treguan gjithashtu r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e vigjilenc\u00ebs s\u00eb shtuar p\u00ebr t\u00eb ruajtur stabilitetin financiar duke pasur parasysh rritjen e shpejt\u00eb t\u00eb kredis\u00eb dhe aktivitetet e lidhura me pasurit\u00eb e paluajtshme. Drejtor\u00ebt mb\u00ebshtet\u00ebn p\u00ebrpjekjet e vazhdueshme t\u00eb BSH-s\u00eb p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsuar rregullimin dhe mbik\u00ebqyrjen financiare dhe p\u00ebr t\u00eb rritur rezervat e kapitalit. Prania e bankave me aksione t\u00eb konsiderueshme nga individ\u00eb dhe grupe jofinanciare k\u00ebrkon gjithashtu vigjilenc\u00eb t\u00eb shtuar n\u00eb mbik\u00ebqyrje.<\/p>\n
Drejtor\u00ebt theksuan se avancimi i reformave strukturore do t\u00eb jet\u00eb kritik n\u00eb zhbllokimin e potencialit t\u00eb rritjes s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe mir\u00ebprit\u00ebn hapjen e diskutimeve t\u00eb pranimit n\u00eb BE, t\u00eb cilat duhet t\u00eb kontribuojn\u00eb n\u00eb progresin e reformave. N\u00eb k\u00ebt\u00eb drejtim, drejtor\u00ebt b\u00ebn\u00eb thirrje p\u00ebr progres t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm n\u00eb reformat n\u00eb drejt\u00ebsi dhe antikorrupsion dhe theksuan r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb daljeje t\u00eb p\u00ebrshpejtuar nga lista gri e FATF. Luftimi i informalitetit do t\u00eb ndihmonte n\u00eb frenimin e presioneve t\u00eb emigracionit. Duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje makrokriticitetin e ndryshimeve klimatike, ata theksuan nevoj\u00ebn p\u00ebr p\u00ebrpjekje t\u00eb bashk\u00ebrenduara p\u00ebrshtatjeje brenda korniz\u00ebs buxhetore.<\/p>\n
Drejtor\u00ebt ran\u00eb dakord se kapaciteti i Shqip\u00ebris\u00eb p\u00ebr t\u00eb shlyer fondin \u00ebsht\u00eb i mjaftuesh\u00ebm dhe nuk pan\u00eb nevoj\u00eb p\u00ebr nj\u00eb zgjatje t\u00eb Vler\u00ebsimit t\u00eb Pas-Financimit p\u00ebrtej shkurtit 2023. Bordi Ekzekutiv i Fondit Monetar Nd\u00ebrkomb\u00ebtar (FMN) n\u00eb p\u00ebrfundimin t\u00eb konsultimeve t\u00eb Nenit IV me Shqip\u00ebrin\u00eb ka p\u00ebrs\u00ebritur kritikat e tij kund\u00ebr amnistis\u00eb fiskale, q\u00eb rrezikon pastrimin e parave, nd\u00ebrsa ka paralajm\u00ebruar se ekonomia \u00ebsht\u00eb gjithashtu e ndjeshme ndaj kushteve t\u00eb pafavorshme t\u00eb motit dhe nj\u00eb ndryshimi n\u00eb rritjen e \u00e7mimeve t\u00eb pasurive t\u00eb paluajtshme. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":32505,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[27],"class_list":{"0":"post-32504","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-ekonomia","8":"tag-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32504","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=32504"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32504\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":32506,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/32504\/revisions\/32506"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/32505"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=32504"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=32504"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=32504"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nMonitor.al<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"