{"id":29785,"date":"2022-11-22T09:08:26","date_gmt":"2022-11-22T09:08:26","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=29785"},"modified":"2022-11-22T09:08:26","modified_gmt":"2022-11-22T09:08:26","slug":"10-fakte-interesante-rreth-helsinkit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/11\/22\/10-fakte-interesante-rreth-helsinkit\/","title":{"rendered":"10 fakte interesante rreth Helsinkit"},"content":{"rendered":"<p>Kryeqyteti i Finland\u00ebs, Helsinki, ka nj\u00eb histori v\u00ebrtet magjeps\u00ebse me ndikime t\u00eb m\u00ebdha nga Suedia, vendet baltike dhe Perandoria Ruse.<\/p>\n<p>I njohur koh\u00ebt e fundit si vendi m\u00eb i lumtur n\u00eb bot\u00eb, Finlanda ka qen\u00eb nj\u00eb shtet i pavarur q\u00eb nga viti 1917. Kryeqytetit t\u00eb saj, Helsinkit, i \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb rritet me hapa t\u00eb shpejt\u00eb p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb nj\u00eb kryeqytet i pavarur n\u00eb aren\u00ebn globale.<\/p>\n<p>N\u00eb disa pjes\u00eb, ai t\u00eb kujton kryeqytetin e Suedis\u00eb, Stokholmin. N\u00eb disa pjes\u00eb t\u00eb tjera, ju mund t\u00eb shihni ndikime nga vende t\u00eb ndryshme. Por, ka dhe shum\u00eb gj\u00ebra q\u00eb jan\u00eb tipike t\u00eb Finland\u00ebs n\u00eb k\u00ebt\u00eb qytet magjeps\u00ebs.<\/p>\n<p>\u2022 Helsinki \u00ebsht\u00eb kryeqyteti m\u00eb i ftoht\u00eb n\u00eb rajonin nordik<\/p>\n<p>Nga pes\u00eb kryeqytetet kryesore nordike, Helsinki ka temperatur\u00ebn mesatare m\u00eb t\u00eb ftoht\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn e dimrit.<\/p>\n<p>Rekordi i temperaturave m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta n\u00eb Helsinki arriti deri n\u00eb -34.3 \u00b0C, megjith\u00ebse temperaturat sot ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb jen\u00eb shum\u00eb m\u00eb t\u00eb buta. Megjithat\u00eb, temperaturat mesatare n\u00ebn zero vazhdojn\u00eb t\u00eb konsiderohen normale gjat\u00eb dimrit.<\/p>\n<p>\u2022 Saunat ndodhen kudo<\/p>\n<p>N\u00ebse d\u00ebshironi t\u00eb provoni manin\u00eb komb\u00ebtare t\u00eb Finland\u00ebs p\u00ebr t\u00eb vizituar nj\u00eb sauna, at\u00ebher\u00eb nuk do t\u2019ju duhet t\u00eb k\u00ebrkoni shum\u00eb n\u00eb Helsinki. Saunat jan\u00eb instaluar n\u00eb hotele, n\u00eb qendrat e arg\u00ebtimit, madje edhe n\u00eb nd\u00ebrtesa zyrash.<\/p>\n<p>P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, n\u00eb aren\u00ebn Hartwall t\u00eb qytetit, njer\u00ebzit mund t\u00eb b\u00ebjn\u00eb sauna nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shikojn\u00eb nj\u00eb ndeshje hokej mbi akull.<\/p>\n<p>\u2022 Helsinki \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kryeqytet nordik i dizajnit<\/p>\n<p>Dizajni nordik ka intriguar njer\u00ebzit n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn, q\u00eb kur ai u b\u00eb trend n\u00eb vitet 1950. Mobiliet dhe xhami jan\u00eb dy elemente kryesore t\u00eb k\u00ebtij dizajni dhe nuk ka vend m\u00eb t\u00eb mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb zbuluar k\u00ebto karakteristika sesa n\u00eb Helsinki.<\/p>\n<p>Shum\u00eb nga emrat m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj t\u00eb dizajnit nordik, t\u00eb till\u00eb si Alvar dhe Aino Aalto, Harri Koskinen dhe marka Marimekko e themeluar nga Armi Ratia, i kan\u00eb rr\u00ebnj\u00ebt e tyre n\u00eb Helsinki. Qyteti ishte n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes t\u00eb s\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebs n\u00eb vitin 2012, pasi u cil\u00ebsua si Kryeqyteti Bot\u00ebror i Dizajnit.<\/p>\n<p>Arkitekt\u00ebt modern\u00eb vazhdojn\u00eb ta ruajn\u00eb k\u00ebt\u00eb trend. Design District n\u00eb Helsinki \u00ebsht\u00eb nj\u00eb destinacion q\u00eb duhet par\u00eb p\u00ebr k\u00ebdo q\u00eb \u00ebsht\u00eb i interesuar t\u00eb zbuloj\u00eb tendencat m\u00eb t\u00eb fundit.<\/p>\n<p>\u2022 Helsinki \u00ebsht\u00eb af\u00ebrsisht po aq i madh sa Oslo<\/p>\n<p>P\u00ebr disa arsye, \u00ebsht\u00eb krijuar ideja se Helsinki \u00ebsht\u00eb m\u00eb i madh se Oslo. Por n\u00eb fakt, t\u00eb dyja qytetet kan\u00eb nj\u00eb madh\u00ebsi shum\u00eb t\u00eb ngjashme.<\/p>\n<p>Helsinki ka nj\u00eb popullsi prej 658,864 banor\u00ebsh, e cila shkon n\u00eb 1,268,296 n\u00ebse p\u00ebrfshihen edhe rrethinat urbane, nd\u00ebrsa popullsia e Oslos \u00ebsht\u00eb 702,543 banor\u00eb, por bashk\u00eb me rrethinat urbane shkon n\u00eb 1,036,059.<\/p>\n<p>\u2022 Helsinki ka nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb fort\u00eb me Talinin e Estonis\u00eb<\/p>\n<p>Kryeqyteti i Estonis\u00eb, Talini, ndodhet direkt p\u00ebrtej Gjirit t\u00eb Finland\u00ebs, p\u00ebrball\u00eb Helsinkit. M\u00eb shum\u00eb se dhjet\u00eb tragete n\u00eb dit\u00eb nga operator\u00eb t\u00eb shumt\u00eb kalojn\u00eb k\u00ebt\u00eb zon\u00eb t\u00eb ngarkuar t\u00eb trafikut detar, duke ofruar nj\u00eb lidhje t\u00eb vlefshme p\u00ebr biznesin dhe turizmin.<\/p>\n<p>\u2022 Qyteti u krijua nga nj\u00eb mbret suedez<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1550, Mbreti Gustav I i Suedis\u00eb themeloi qytetin tregtar Helsingfors, i cili vazhdon t\u00eb mbetet edhe sot e k\u00ebsaj dite emri i qytetit t\u00eb Helsinkit n\u00eb suedisht. Ai synonte q\u00eb ky qytet t\u00eb ishte nj\u00eb rival i qytetit Hanseatik, i cili tani \u00ebsht\u00eb Talini.<\/p>\n<p>\u2022 Aty ndodhet nj\u00eb kish\u00eb brenda nj\u00eb shk\u00ebmbi<\/p>\n<p>Kisha Temppeliaukio \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kish\u00eb luterane n\u00eb lagjen T\u00f6\u00f6l\u00f6 t\u00eb qytetit. Ka shum\u00eb kisha n\u00eb Helsinki, por kjo ka nj\u00eb arsye m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u2019u vizituar.<\/p>\n<p>E projektuar nga v\u00ebllez\u00ebrit arkitekt\u00eb Timo dhe Tuomo Suomalainen, kisha \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar brenda nj\u00eb shk\u00ebmbi t\u00eb fort\u00eb. V\u00ebllez\u00ebrit zbuluan se mund t\u00eb p\u00ebrmbushnin nevojat akustike duke i l\u00ebn\u00eb t\u00eb ekspozuara muret e shk\u00ebmbinjve nga brenda.<\/p>\n<p>Pavar\u00ebsisht se n\u00eb fillim ishte nj\u00eb ide shum\u00eb radikale, kisha tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00eb atraksion t\u00eb madh turistik p\u00ebr qytetin q\u00eb nga hapja e saj n\u00eb vitin 1969.<\/p>\n<p>\u2022 Biblioteka ka nj\u00eb arkitektur\u00eb mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse<\/p>\n<p>Biblioteka Komb\u00ebtare e Finland\u00ebs sh\u00ebrben si nj\u00eb kryeqend\u00ebr e jet\u00ebs letrare dhe kulturore n\u00eb Finland\u00eb.<\/p>\n<p>Me p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb ruajtur t\u00eb gjitha materialet e shtypura dhe ato audiovizuale t\u00eb prodhuara n\u00eb Finland\u00eb, biblioteka \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tempull i v\u00ebrtet\u00eb librash. Gjithashtu, ajo ka koleksionin m\u00eb t\u00eb madh dhe gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebs n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn, i cili i referohet Perandoris\u00eb Ruse.<\/p>\n<p>Por, shumica e njer\u00ebzve e vizitojn\u00eb at\u00eb p\u00ebr t\u00eb shijuar arkitektur\u00ebn mbres\u00ebl\u00ebn\u00ebse, me tavane t\u00eb larta, shkall\u00eb t\u00eb stilit klasik dhe nota t\u00eb artit modern.<\/p>\n<p>\u2022 Kalaja detare e qytetit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend i Trash\u00ebgimis\u00eb Bot\u00ebrore<\/p>\n<p>E nd\u00ebrtuar n\u00eb fund t\u00eb shekullit XVIII mbi gjasht\u00eb ishuj n\u00eb hyrje t\u00eb portit t\u00eb Helsinkit, kalaja Suomenlinna \u00ebsht\u00eb nj\u00eb \u201cshembull ve\u00e7an\u00ebrisht interesant i arkitektur\u00ebs ushtarake europiane t\u00eb asaj kohe\u201d.<\/p>\n<p>Ky \u00ebsht\u00eb vendimi q\u00eb mori UNESCO n\u00eb vitin 1991, duke e shtuar k\u00ebshtjell\u00ebn n\u00eb list\u00ebn e vendeve t\u00eb Trash\u00ebgimis\u00eb Bot\u00ebrore. Nd\u00ebr ve\u00e7orit\u00eb e saj \u00ebsht\u00eb se kalaja p\u00ebrb\u00ebhet nga 200 nd\u00ebrtesa dhe plot 6 km mure mbrojt\u00ebse.<\/p>\n<p>E nd\u00ebrtuar nga flota suedeze, kalaja ka sh\u00ebrbyer p\u00ebr t\u00eb mbrojtur Suedin\u00eb, Perandorin\u00eb Ruse dhe Finland\u00ebn gjat\u00eb viteve. N\u00eb suedisht, kalaja njihet me emrin Sveaborg.<\/p>\n<p>\u2022 Helsinki \u00ebsht\u00eb aeroporti kryesor i Finnair<\/p>\n<p>Aeroporti Helsinki-Vantaa \u00ebsht\u00eb kryesori p\u00ebr Finnair, linja ajrore komb\u00ebtare e Finland\u00ebs e cila dominon aviacionin vendas dhe at\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar q\u00eb lidhet me Finland\u00ebn. Si pjes\u00eb e Oneworld, Finnair operon n\u00eb m\u00eb shum\u00eb se 100 destinacione n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn.<\/p>\n<p>Tradicionalisht, Finnair njihet si nj\u00eb lidhje e r\u00ebnd\u00ebsishme midis Europ\u00ebs Veriore dhe Azis\u00eb, ve\u00e7an\u00ebrisht Kin\u00ebs. Megjithat\u00eb, pjesa m\u00eb e madhe e k\u00ebtij trafiku ajror aktualisht \u00ebsht\u00eb pezulluar. \/ Life in Norway<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1B5DC563-DABD-4B58-9D3D-520715FB41B4-300x291.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"291\" class=\"alignnone size-medium wp-image-29786\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1B5DC563-DABD-4B58-9D3D-520715FB41B4-300x291.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1B5DC563-DABD-4B58-9D3D-520715FB41B4-1024x994.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1B5DC563-DABD-4B58-9D3D-520715FB41B4-768x745.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1B5DC563-DABD-4B58-9D3D-520715FB41B4-860x835.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/1B5DC563-DABD-4B58-9D3D-520715FB41B4.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/6F5BBAB2-5FAB-49BA-A545-D7A279D22FA4-300x136.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"136\" class=\"alignnone size-medium wp-image-29787\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/6F5BBAB2-5FAB-49BA-A545-D7A279D22FA4-300x136.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/6F5BBAB2-5FAB-49BA-A545-D7A279D22FA4-1024x466.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/6F5BBAB2-5FAB-49BA-A545-D7A279D22FA4-768x349.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/6F5BBAB2-5FAB-49BA-A545-D7A279D22FA4-860x391.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/6F5BBAB2-5FAB-49BA-A545-D7A279D22FA4.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/11689764-F012-40C8-85B4-19E3C1238366-300x183.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"183\" class=\"alignnone size-medium wp-image-29788\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/11689764-F012-40C8-85B4-19E3C1238366-300x183.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/11689764-F012-40C8-85B4-19E3C1238366-1024x625.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/11689764-F012-40C8-85B4-19E3C1238366-768x469.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/11689764-F012-40C8-85B4-19E3C1238366-860x525.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/11689764-F012-40C8-85B4-19E3C1238366.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/348C6B8D-E34D-4C60-A38F-26452A4F14F2-300x206.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"206\" class=\"alignnone size-medium wp-image-29789\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/348C6B8D-E34D-4C60-A38F-26452A4F14F2-300x206.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/348C6B8D-E34D-4C60-A38F-26452A4F14F2-1024x704.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/348C6B8D-E34D-4C60-A38F-26452A4F14F2-768x528.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/348C6B8D-E34D-4C60-A38F-26452A4F14F2-860x591.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/348C6B8D-E34D-4C60-A38F-26452A4F14F2.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7DE3D876-AC7B-4278-8CC9-D898EF41F9AF-300x266.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"266\" class=\"alignnone size-medium wp-image-29790\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7DE3D876-AC7B-4278-8CC9-D898EF41F9AF-300x266.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7DE3D876-AC7B-4278-8CC9-D898EF41F9AF-1024x908.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7DE3D876-AC7B-4278-8CC9-D898EF41F9AF-768x681.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7DE3D876-AC7B-4278-8CC9-D898EF41F9AF-860x763.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/7DE3D876-AC7B-4278-8CC9-D898EF41F9AF.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/5A584F31-EABE-438B-849F-711FAB87DA31-300x246.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"246\" class=\"alignnone size-medium wp-image-29791\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/5A584F31-EABE-438B-849F-711FAB87DA31-300x246.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/5A584F31-EABE-438B-849F-711FAB87DA31-1024x838.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/5A584F31-EABE-438B-849F-711FAB87DA31-768x629.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/5A584F31-EABE-438B-849F-711FAB87DA31-860x704.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/11\/5A584F31-EABE-438B-849F-711FAB87DA31.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kryeqyteti i Finland\u00ebs, Helsinki, ka nj\u00eb histori v\u00ebrtet magjeps\u00ebse me ndikime t\u00eb m\u00ebdha nga Suedia, vendet baltike dhe Perandoria Ruse. I njohur koh\u00ebt e fundit si vendi m\u00eb i lumtur n\u00eb bot\u00eb, Finlanda ka qen\u00eb nj\u00eb shtet i pavarur q\u00eb nga viti 1917. Kryeqytetit t\u00eb saj, Helsinkit, i \u00ebsht\u00eb dashur t\u00eb rritet me hapa t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":29792,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[121],"tags":[],"class_list":{"0":"post-29785","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-udhetim"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29785","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29785"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29785\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29793,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29785\/revisions\/29793"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29792"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29785"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29785"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29785"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}