{"id":29275,"date":"2022-11-19T09:01:07","date_gmt":"2022-11-19T09:01:07","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=29275"},"modified":"2022-11-19T09:01:07","modified_gmt":"2022-11-19T09:01:07","slug":"straboni-per-territoret-ku-jetojne-shqiptaret-dhe-te-tjere","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/11\/19\/straboni-per-territoret-ku-jetojne-shqiptaret-dhe-te-tjere\/","title":{"rendered":"Straboni p\u00ebr territoret ku jetojn\u00eb shqiptar\u00ebt dhe t\u00eb tjer\u00eb&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>P\u00ebrgatiti Shahin Muhaj<\/p>\n<p>Straboni &#8211; Gjeografi dhe historiani i madh grek,lindi n\u00eb vitin 63 p.Krishtit dhe vdiq n\u00eb vitin 20-t\u00eb t\u00eb er\u00ebs son\u00eb &#8211; shkruan se: \u201cPellazg\u00ebt jan\u00eb nj\u0113 fis i vjet\u00ebr dhe i p\u00ebrhapur n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Hellad\u00ebn\u201d.                                                                 \u201cN\u00eb jug t\u00eb Istrit (lumi Danub) deri n\u00eb Hellad\u00eb banojn\u00eb fiset ilire dhe tharke dhe t\u00eb gjith\u00eb prej k\u00ebtyre,q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrzier me fise kelte ose me disa fise t\u00eb tjera\u201d fq 153.                                                            \u201cPellazg\u00ebt,pothuaj t\u00eb gjith\u00eb jan\u00eb t\u00eb mendimit se ishin nj\u0113 fis i vjet\u00ebr i p\u00ebrhapur n\u00eb gjith\u00eb Hellad\u00ebn, e sidomos n\u00eb vendin e etol\u00ebve af\u00ebr Thesalis\u00eb.Por sipas Eforit ishin me prejardhje nga Arkaida, t\u00eb dh\u00ebn\u00eb pas jet\u00ebs luftarake, t\u00eb cil\u0113t duke u shtuar nga ata q\u00eb mor\u00ebn an\u00ebn e tyre dhe t\u00eb cil\u00ebve ata u dhan\u00eb emrin e tyre,u b\u00ebn\u00eb t\u00eb famsh\u00ebm edhe nd\u00ebr helen\u00ebt,edhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb vendet ku vajt\u00ebn.Thesalia, e cila gjendet midis gryk\u00ebs s\u00eb Peneit dhe Thermppyleve dhe shtrihet gjer n\u00eb malet e Pindit,quhet Agro pellazgjik,sepse pellazg\u00ebt dikur k\u00ebtu q\u00ebn\u00eb zot\u00ebr;dhe Vet\u00eb poeti (Homeri), Zeusin e Dodon\u00ebs e quan pellazgjik:\u201dZeusi i lart\u00eb pellazgjik i Dodon\u00ebs.Shum\u00eb autor\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr edhe fiset epiriote i kan\u00eb quajtur pellazgjike,sepse ata shtriheshin deri atje n\u00eb Epir.fq 151                                                                \u201cHekateu prej Milleti thot\u00eb p\u00ebr Peloponezin se k\u00ebtu para helen\u00ebve kan\u00eb banuar barbar\u00eb(pellazg).Dhe si\u00e7 mund t\u00eb n\u00ebnkuptohet prej atyre q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrmendur pothuajse e gjith\u00eb Hellada n\u00eb koh\u00eb t\u00eb lashta ka q\u00ebn\u00eb e banuar nga barbar\u00eb.Thark\u00ebt,Ilir\u00ebt dhe epiriot\u00ebt edhe sot banojn\u00eb n\u00eb krahinat an\u00ebsore t\u00eb Hellad\u00ebs;shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr m\u00eb par\u00eb se tani q\u00eb barbar\u00ebt kan\u00eb pa dyshim pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb Hellad\u00ebs s\u00eb sotme,thrak\u00ebt kan\u00eb Maqedonin\u00eb dhe disa vise t\u00eb Thesalis\u00eb,nd\u00ebrsa viset e sip\u00ebrme t\u00eb Akarnanis\u00eb dhe Etolis\u00eb i kan\u00eb thesprot\u00ebt,kasop\u00ebt, amfiloh\u0113t,molos\u00ebt dhe arthaman\u00ebt,fise epiriote\u201dfq 157.                                                                                          \u201c\u2026Theopompi thot\u00eb se fiset e Epirit jan\u00eb kat\u00ebrmb\u00ebdhjet\u00eb, m\u00eb t\u00eb d\u00ebgjuar nga k\u00ebta jan\u00eb kaon\u00ebt dhe molos\u00ebt;sepse dikur kishin sunduar mbi t\u00eb gjith\u00eb Epirin &#8211; kaon\u00ebt m\u00eb par\u00eb dhe m\u00eb von\u00eb molos\u00ebt, t\u00eb cil\u0113t mor\u00ebn fuqi m\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr shkak t\u00eb fisit mbret\u00ebror (ishin k\u00ebta Aiakid\u00eb) dhe p\u00ebr shkak se n\u00eb vendin e tyre ishte faltorja e Dodon\u00ebs,e vjet\u00ebr dhe e d\u00ebgjuar.Kaon\u00ebt pra,dhe thesprot\u00ebt,e pas k\u00ebtyre me radh\u00eb kasop\u00ebt (dhe k\u00ebta jan\u00eb thesprot\u00eb), banojn\u00eb n\u00eb an\u00ebdetjen q\u00eb nis n\u00eb malet Keraune (Karaburun),deri tek gjiri i Ambrakis\u00eb,nj\u0113 vend i begatsh\u00ebm\u201dfq 158.<br \/>\n\u201cAmfilohu pas kthimit nga Troja n\u00eb Argo,duke mos dashur t\u00eb shkoj\u00eb n\u00eb Akarnani,dhe duke z\u00ebn\u00eb fronin e v\u00ebllait nd\u00ebrtoi qytetin me emrin e vet.Epriot\u00ebt jan\u00eb edhe amfiloh\u00ebt,si edhe gjith\u00eb ata q\u00eb banojn\u00eb nga veriu dhe q\u00eb kufizohen me malet e Iliris\u00eb;k\u00ebta banojn\u00eb n\u00eb vende t\u00eb ashp\u00ebra dhe quhen molos\u00eb, athaman\u00eb, ethik\u00eb, tymfej, orest\u00eb, dhe atinan\u00eb.Me k\u00ebta jan\u00eb p\u00ebrzier fiset ilire q\u00eb banojn\u00eb n\u00eb mal\u00ebsit\u00eb e jugut si dhe mbi gjirin e Jonit.Pas Epidamnit dhe Apollonis\u00eb gjer n\u00eb malet Keraune banojn\u00eb bylyn\u0113t,taulant\u00ebt,parthin\u00ebt, e bryg\u00ebt;aty af\u00ebr jan\u00eb edhe minierat e argj\u00ebndit n\u00eb Damastion,rreth t\u00eb cilave dyest\u00ebt vendos\u00ebn sundimin e tyre si dhe enhelejt, t\u00eb cil\u0113t i quajn\u00eb edhe sesaret\u00eb\u201d fq 159.                                                                                                    \u201c\u2026Epiri dhe Iliria ishin t\u00eb pasura,kurse tani nj\u0113 pjes\u00eb e madhe e tyre \u00ebsht\u00eb shkretuar dhe vendet e banuara jan\u00eb fshatra dhe g\u00ebrmadha t\u00eb braktisura.Fatin e k\u00ebtyre e pati deri diku edhe orakulli i Dodon\u00ebs.Ky orakull,sipas Eforit,\u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar nga pellazg\u00ebt.P\u00ebr k\u00ebta t\u00eb fundit flitet se kan\u00eb q\u00ebn\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetrit nga t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb sunduan n\u00eb Hellad\u00eb;dhe Homeri thot\u00eb k\u00ebshtu:\u201dO Zeus,sundimtar dodonas,i pellazg\u00ebve\u201d dhe Hesiodi thot\u00eb \u201cDodona dhe lisi ishin q\u00ebndra e pellazg\u00ebve\u201d.                                                                   \u201cDodona n\u00eb koh\u00ebt m\u00eb t\u00eb vjetra ishte n\u00ebn sundimin e thesprot\u00ebve,ashtu dhe mali Tomarr ose Tmarr (se t\u00eb dy emrat p\u00ebrdoren),n\u00ebn t\u00eb cilin ndodhet faltorja dhe tragjik\u00ebt si dhe Pindari e quajn\u00eb Dodon\u00ebn thesprote,m\u00eb von\u00eb u vu n\u00ebn pushtetin e molos\u00ebve.Edhe ata q\u00eb poeti(Homeri) Hypofet\u00eb (fallxhor\u00eb) t\u00eb Zeusit dhe p\u00ebr t\u00eb cil\u0113t thon\u00eb se ishin t\u00eb zbathur dhe flinin p\u00ebrdhe,thuhet se u quajt\u00ebn tomur\u00eb nga Tomarri (Tomorri); k\u00ebshtu disa shkruajn\u00eb n\u00eb Odise se Amfinomi duke i k\u00ebshilluar dashnor\u00ebt e Penelop\u00ebs q\u00eb t\u00eb mos i sulen Telemahut para se t\u00eb pyesin Zeusin u thoshte; \u201cN\u00eb qoft\u00eb se do t\u00eb japin p\u00eblqimin tomur\u00ebt e Zeusit t\u00eb madh,ai do t\u00eb vritet,kurse gjith\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt do t\u00eb shtypen,po n\u00eb qoft\u00eb se per\u00ebndia nuk do t\u2019u lejoj\u00eb,at\u00ebhere ju k\u00ebshilloj t\u00eb hiqni dor\u00eb\u201d fq 161.                   \u201c Orakulli ishte m\u00eb p\u00ebrpara af\u00ebr Skotus\u00ebs,qytet i krahin\u00ebs Pellazgiotis.Mbasi lisi u dogj prej dikujt me porosin\u00eb e Apollonit,ai (orakulli) u trasferua n\u00eb Dodon\u00eb.Jepte porosi jo me fjal\u00eb,por me simbole si orakulli i Amonit n\u00eb Libi,duke u nisur nga fluturimet e ve\u00e7anta t\u00eb tre p\u00ebllumbave,sipas t\u00eb cilave profet\u00ebt,duke i v\u00ebshtruar,profetizonin\u201dfq 161.                  \u201cMe fjal\u00ebn Epiri (Homeri) n\u00ebnkupton vendet p\u00ebrkarshi ishujve,duke dashur t\u00eb p\u00ebrfshij\u00eb pas Leukad\u00ebs dhe Akarnanin\u00eb tjet\u00ebr,p\u00ebr t\u00eb cil\u0113n thot\u00eb k\u00ebshtu;\u201dDymb\u00ebdhjet\u00eb kope n\u00eb Epir,kaq shum\u00eb dhen kullosin\u201d.Ndoshta n\u00eb koh\u00eb t\u00eb lashta toka epiriote shtrihej deri k\u00ebtu dhe quhej me emrin e zakonsh\u00ebm t\u00eb Epirit\u201dfq 164.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebrgatiti Shahin Muhaj Straboni &#8211; Gjeografi dhe historiani i madh grek,lindi n\u00eb vitin 63 p.Krishtit dhe vdiq n\u00eb vitin 20-t\u00eb t\u00eb er\u00ebs son\u00eb &#8211; shkruan se: \u201cPellazg\u00ebt jan\u00eb nj\u0113 fis i vjet\u00ebr dhe i p\u00ebrhapur n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Hellad\u00ebn\u201d. \u201cN\u00eb jug t\u00eb Istrit (lumi Danub) deri n\u00eb Hellad\u00eb banojn\u00eb fiset ilire dhe tharke dhe t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":29277,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-29275","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29275","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=29275"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29275\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29278,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/29275\/revisions\/29278"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29277"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29275"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=29275"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29275"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}