{"id":26127,"date":"2022-11-01T09:00:48","date_gmt":"2022-11-01T09:00:48","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=26127"},"modified":"2022-11-01T09:00:48","modified_gmt":"2022-11-01T09:00:48","slug":"suedia-ne-ethet-e-pergatitjes-ushtarake-sigurise-kombetare-dhe-rezervave-ushqimore","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/11\/01\/suedia-ne-ethet-e-pergatitjes-ushtarake-sigurise-kombetare-dhe-rezervave-ushqimore\/","title":{"rendered":"Suedia n\u00eb &#8220;ethet&#8221; e p\u00ebrgatitjes ushtarake, siguris\u00eb komb\u00ebtare dhe rezervave ushqimore&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Teksti Mattias Carlsson , Erik Wiman<br \/>\nPublikuar m\u00eb 31 tetor 2022 n\u00eb or\u00ebn 22:00<\/p>\n<p>Qeveria e m\u00ebparshme nuk ka vepruar sipas propozimeve<br \/>\nS\u00e4po \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga autoritetet q\u00eb beson se vet\u00eb reforma sjell sfida t\u00eb m\u00ebdha. Se \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimi i mundsh\u00ebm n\u00eb NATO duhet t\u00eb sqarohet shpejt, shkruan S\u00e4po n\u00eb raport.<br \/>\nShoq\u00ebria duhet gjithashtu, sipas S\u00e4po, t\u00eb b\u00ebj\u00eb t\u00eb qart\u00eb se si duhet t\u00eb menaxhohet siguria e furnizimit n\u00eb nivel komb\u00ebtar, rajonal dhe lokal. Dhe si duhet t\u00eb zhvillohen prioritetet n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb krize kur burimet e kufizuara shoq\u00ebrore k\u00ebrkohen nga shum\u00eb njer\u00ebz n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb &#8211; di\u00e7ka q\u00eb do t\u00eb paraqes\u00eb &#8220;sfida t\u00eb m\u00ebdha&#8221; sipas S\u00e4po.<br \/>\nTashm\u00eb n\u00eb maj, MSB paraqiti nj\u00eb raport t\u00eb par\u00eb me rekomandime p\u00ebr qeverin\u00eb e asaj kohe se si t\u00eb forcohej mbrojtja civile dhe k\u00ebrkoi 6.2 miliard\u00eb dollar\u00eb kontribute shtes\u00eb p\u00ebr buxhetin e 2023.<br \/>\nMSB propozoi disa vendime konkrete t\u00eb qeveris\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb q\u00eb autoritetet duhet t\u00eb ngarkohen me p\u00ebrgatitjen p\u00ebr nj\u00eb situat\u00eb kur produkte t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme duhet t\u00eb racionalizohen. Dhe si do t\u00eb rifutet detyra civile n\u00eb t\u00eb gjitha pjes\u00ebt e saj sipas ligjit p\u00ebr detyr\u00ebn e mbrojtjes totale. T\u00eb siguroj\u00eb disponueshm\u00ebrin\u00eb e personelit n\u00eb sh\u00ebrbimet e urgjenc\u00ebs, kujdesin ndaj f\u00ebmij\u00ebve dhe kujdesin mjek\u00ebsor n\u00eb rast rreziku t\u00eb luft\u00ebs dhe luft\u00ebs.<br \/>\nPor nga propozimet e majit, asgj\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb ende realitet, sipas drejtoresh\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb MSB Charlotte Petri Gornitzka. K\u00ebt\u00eb ajo e thot\u00eb menj\u00ebher\u00eb pasi ka dor\u00ebzuar n\u00eb Qeveri pjes\u00ebn e dyt\u00eb t\u00eb raportit me propozim masat.<br \/>\nMSB shkruan se 27 miliard\u00eb do t\u00eb nevojiten n\u00eb vit gjat\u00eb nj\u00eb faze fillestare prej disa vitesh p\u00ebr t\u00eb rikthyer n\u00eb k\u00ebmb\u00eb mbrojtjen civile. Nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e parave do t\u00eb shkojn\u00eb p\u00ebr bashkit\u00eb dhe rajonet q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebse, nd\u00ebr t\u00eb tjera, p\u00ebr sh\u00ebrbimet e urgjenc\u00ebs dhe kujdesin sh\u00ebndet\u00ebsor.<br \/>\n&#8211; \u00cbsht\u00eb rasti q\u00eb gjendja e gatishm\u00ebris\u00eb \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka q\u00eb ne e kemi \u00e7montuar n\u00eb Suedi dhe t\u00eb cil\u00ebn tani duhet ta rind\u00ebrtojm\u00eb n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb moderne, thot\u00eb Charlotte Petri Gornitzka. <\/p>\n<p>Foto: VILHELM STOKSTAD \/ TT \/ TT NEWS AGENCY<\/p>\n<p>K\u00ebt\u00eb her\u00eb, megjithat\u00eb, nuk b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nd\u00ebrtimin e rezervave t\u00eb m\u00ebdha ushqimore, por m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr sigurimin e aft\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t\u00eb prodhuar mallra t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme.<br \/>\n&#8211; Ka nevoja shum\u00eb konkrete q\u00eb duhen p\u00ebr t\u00eb prodhuar ushqime dhe ila\u00e7e dhe e kemi pasur t\u00eb qart\u00eb se mund t\u00eb kushtoj\u00eb m\u00eb shum\u00eb.<br \/>\n&#8211; Suedia \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vend q\u00eb funksionon mir\u00eb, ne ndihmojm\u00eb nj\u00ebri-tjetrin, kemi nj\u00eb sistem vullnetar q\u00eb funksionon kur duhet v\u00ebrtet. Por ne duhet t\u00eb identifikojm\u00eb dob\u00ebsit\u00eb dhe t\u00eb nd\u00ebrtojm\u00eb q\u00ebndrueshm\u00ebri dhe t\u00eb marrim lart\u00ebsin\u00eb p\u00ebr gatishm\u00ebrin\u00eb p\u00ebr luft\u00eb dhe lart\u00ebsi, thot\u00eb Charlotte Petri Gornitzka.<br \/>\nSHQYRTIMI SHKURT:<br \/>\nMSB po propozon sot q\u00eb qeveria t\u00eb shpenzoj\u00eb deri n\u00eb 27 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb vit p\u00ebr nj\u00eb periudh\u00eb pes\u00ebvje\u00e7are p\u00ebr t\u00eb rind\u00ebrtuar mbrojtjen civile q\u00eb \u00ebsht\u00eb mbledhur prej koh\u00ebsh.<br \/>\nExpressen ka shqyrtuar organizimin e ri t\u00eb autoriteteve, i cili do t\u00eb p\u00ebrgatis\u00eb vendin p\u00ebr luft\u00eb dhe do t\u00eb forcoj\u00eb mbrojtjen civile.<br \/>\nN\u00eb dokumentet e klasifikuara m\u00eb par\u00eb, disa autoritete theksojn\u00eb sfidat me t\u00eb cilat p\u00ebrballet vendi. S\u00e4po shkruan nd\u00ebr t\u00eb tjera se si duhet t\u00eb vendosen prioritetet n\u00eb nj\u00eb situat\u00eb krize kur burimet e shoq\u00ebris\u00eb jan\u00eb t\u00eb kufizuara.<br \/>\nP\u00ebrgjigjet e referimit dhe raportet drejtuar qeveris\u00eb p\u00ebrshkruajn\u00eb rrethana ekstreme me t\u00eb cilat mund t\u00eb p\u00ebrballet vendi. Nd\u00ebr t\u00eb tjera, skenar\u00eb ku njer\u00ebzit po vdesin nga uria, ku spitalet bombardohen, ku mund t\u00eb nevojiten varreza masive dhe mund t\u00eb duhet t\u00eb evakuohen pjes\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb popullsis\u00eb.<br \/>\nTrego m\u00eb shum\u00eb<br \/>\n700 sugjerime<br \/>\nP\u00ebrpara raportit t\u00eb nd\u00ebrmjet\u00ebm n\u00eb maj, MSB kishte marr\u00eb mbi 700 propozime p\u00ebr masa p\u00ebr rreth 70 autoritete. Nd\u00ebr propozimet jan\u00eb investime n\u00eb energjin\u00eb rezerv\u00eb dhe furnizim t\u00eb fuqish\u00ebm me karburant, sensor\u00eb p\u00ebr t\u00eb zbuluar p\u00ebrpjekjet e nd\u00ebrhyrjeve dixhitale n\u00eb infrastruktur\u00ebn kritike, zgjerimi i pikave t\u00eb siguris\u00eb bashkiake ku publiku mund t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb mbrojtje, furnizimi me ushqim duke p\u00ebrfshir\u00eb ujin.<br \/>\nMir\u00ebmbajtja e vonuar n\u00eb infrastruktur\u00ebn e r\u00ebnd\u00ebsishme nuk p\u00ebrfshihet n\u00eb investimin miliardar\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kosto p\u00ebrve\u00e7 asaj q\u00eb u prezantua t\u00eb h\u00ebn\u00ebn.<br \/>\nSipas Charlotte Petri Gornitzka, n\u00eb t\u00eb ardhmen do t\u00eb k\u00ebrkohet gjithashtu q\u00eb \u00e7do qytetar t\u00eb marr\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr gatishm\u00ebrin\u00eb e tij.<br \/>\n&#8211; N\u00ebse mund t&#8217;ia dilni vet\u00eb sot, duhet t\u00eb vazhdoni t\u00eb merrni p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb p\u00ebr situat\u00ebn tuaj edhe n\u00eb luft\u00eb, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb mb\u00ebshtetja e shoq\u00ebris\u00eb t\u00eb p\u00ebrdoret kryesisht p\u00ebr m\u00eb t\u00eb dob\u00ebtit.<br \/>\nNj\u00eb nga dob\u00ebsit\u00eb e Suedis\u00eb \u00ebsht\u00eb furnizimi me ushqime. Llogaritjet e b\u00ebra nga Agjencia Suedeze e Ushqimit n\u00eb em\u00ebr t\u00eb qeveris\u00eb tregojn\u00eb n\u00eb tre skenar\u00eb se si do t\u00eb ndikohej popullsia e Suedis\u00eb n\u00ebse furnizimi me ushqim do t\u00eb zvog\u00eblohej me 25, 50 ose 75 p\u00ebr qind.<br \/>\nTashm\u00eb n\u00eb skenarin e par\u00eb, ekziston nj\u00eb shqet\u00ebsim i madh n\u00eb mesin e popullat\u00ebs, disponueshm\u00ebria e ushqimit do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb pak se nevoja dhe disa do t\u00eb humbin pesh\u00eb dhe do t\u00eb vuajn\u00eb nga mungesa e vitaminave dhe l\u00ebnd\u00ebve ushqyese t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, shkruan Agjencia Norvegjeze e Ushqimit.<br \/>\nHap pas hapi &#8211; n\u00ebse ushqimi zhduket<br \/>\nN\u00eb rast t\u00eb p\u00ebrgjysmimit t\u00eb furnizimit me ushqim, shoq\u00ebria do t\u00eb vuaj\u00eb nga &#8220;ankthi dhe stresi shum\u00eb i madh&#8221; tashm\u00eb pas disa jav\u00ebsh. N\u00ebse situata vazhdon p\u00ebr tre muaj ose m\u00eb shum\u00eb, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e popullsis\u00eb do t\u00eb ket\u00eb shum\u00eb pak ushqim dhe rrezikon nga uria, sipas raportit &#8220;Ushqimi n\u00eb gatishm\u00ebri t\u00eb lart\u00eb&#8221;.<br \/>\nN\u00ebse ushqimi reduktohet me 75 p\u00ebr qind, banor\u00ebt e vendit do t\u00eb jen\u00eb t\u00eb pafuqish\u00ebm tashm\u00eb pas nj\u00eb deri n\u00eb kat\u00ebr jav\u00eb, dhe n\u00ebse nj\u00eb situat\u00eb e till\u00eb krize vazhdon p\u00ebr tre muaj ose m\u00eb shum\u00eb, nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e popullsis\u00eb do t\u00eb vdesin nga uria, sipas Suedis\u00eb Food. Agjencia.<\/p>\n<p>Faksimile nga &#8220;Ushqimi n\u00eb gatishm\u00ebri t\u00eb lart\u00eb&#8221; nga Agjencia Suedeze e Ushqimit.<br \/>\nSipas studimeve t\u00eb m\u00ebparshme, Suedia aktualisht \u00ebsht\u00eb e vet\u00eb-mjaftueshme vet\u00ebm n\u00eb drith\u00ebra, sheqer dhe karrota.<br \/>\n&#8220;Suedia sot do t\u00eb kishte v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb furnizonte popullsin\u00eb me ushqim t\u00eb sigurt dhe uj\u00eb t\u00eb sigurt n\u00eb rast t\u00eb nj\u00eb gjendjeje t\u00eb shtuar t\u00eb jasht\u00ebzakonshme ose lufte,&#8221; shkruajn\u00eb Agjencia Suedeze e Ushqimit dhe Agjencia Suedeze Bujq\u00ebsore n\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb botuar n\u00eb 2020.<br \/>\nSipas Federat\u00ebs Komb\u00ebtare t\u00eb Fermer\u00ebve, LRF, 50 p\u00ebr qind e ushqimit q\u00eb ham\u00eb importohet \u2013 por prodhimi suedez varet gjithashtu nga mallrat e importuara.<br \/>\n&#8211; Ajo q\u00eb ne prodhojm\u00eb n\u00eb Suedi \u00ebsht\u00eb, nga pik\u00ebpamja e gatishm\u00ebris\u00eb, shum\u00eb e varur nga inputet e importuara. \u00cbsht\u00eb l\u00ebnd\u00eb djeg\u00ebse, plehra, produkte p\u00ebr mbrojtjen e bim\u00ebve dhe deri diku fara q\u00eb nuk prodhohen n\u00eb Suedi. N\u00eb nj\u00eb situat\u00eb t\u00eb p\u00ebr\u00e7arjes dhe kriz\u00ebs n\u00eb bot\u00ebn e jashtme, ne jemi shum\u00eb t\u00eb cenuesh\u00ebm, thot\u00eb Palle Borgstr\u00f6m, kryetar i LRF.<br \/>\nVar\u00ebsia nga plehrat e importuara ndihet tashm\u00eb sot, pjesa m\u00eb e madhe e plehrave komerciale prodhohej nga gazi natyror rus dhe tani ka nj\u00eb munges\u00eb n\u00eb tregun bot\u00ebror.<br \/>\n&#8211; Ka pasur nj\u00eb rritje t\u00eb mpreht\u00eb t\u00eb \u00e7mimeve me \u00e7mime tre, kat\u00ebr her\u00eb m\u00eb t\u00eb larta se ai q\u00eb ishte \u00e7mimi normal m\u00eb par\u00eb dhe se ka thjesht nj\u00eb munges\u00eb n\u00eb situata t\u00eb caktuara, thot\u00eb Palle Borgstr\u00f6m.<br \/>\n&#8220;Ne kemi jetuar n\u00eb at\u00eb padit\u00ebsi&#8221;<br \/>\nIsh-deputeti i moderuar i Parlamentit Bj\u00f6rn K\u00f6rlof \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga disa debatues q\u00eb kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb alarmin se gatishm\u00ebria \u00ebsht\u00eb l\u00ebn\u00eb pas dore. Gjat\u00eb viteve 1980 dhe 1990, nd\u00ebr t\u00eb tjera ka qen\u00eb drejtor i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i Agjencis\u00eb s\u00eb Mbrojtjes Psikologjike, Agjencis\u00eb s\u00eb Fortifikimeve dhe shef i Sh\u00ebrbimit Komb\u00ebtar Suedez, tani \u00ebsht\u00eb an\u00ebtar i Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave Ushtarake.<br \/>\n&#8211; Kur Bashkimi Sovjetik u shemb, at\u00ebher\u00eb ne \u00e7montuam si mbrojtjen ushtarake ashtu edhe at\u00eb civile. Nuk do t\u00eb kishte luft\u00eb. Ishte e pakuptimt\u00eb, thot\u00eb ai.<br \/>\n&#8211; Ne kemi jetuar n\u00eb at\u00eb padit\u00ebsi, deri tani.<br \/>\nNd\u00ebr t\u00eb tjera, K\u00f6rlof thekson munges\u00ebn e planifikimit p\u00ebr t\u00eb evakuuar sasi t\u00eb m\u00ebdha njer\u00ebzish nga zonat e prekura nga lufta.<br \/>\n&#8211; Gjat\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb kishte, nd\u00ebr t\u00eb tjera, plane evakuimi p\u00ebr pjes\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb Stokholmit q\u00eb do t\u00eb zhvendoseshin n\u00eb Dalarna dhe V\u00e4stmanland, sot nuk ka fare mund\u00ebsi p\u00ebrkat\u00ebse, pavar\u00ebsisht se nj\u00eb e treta e popullsis\u00eb s\u00eb vendit jeton n\u00eb rajonet metropolitane.<br \/>\nSipas K\u00f6rlof, sot ekziston nj\u00eb bllokim mendor n\u00eb shoq\u00ebri kund\u00ebr t\u00eb kuptuarit se sa serioze \u00ebsht\u00eb situata e re e politik\u00ebs s\u00eb siguris\u00eb.<br \/>\n&#8211; Ekziston nj\u00eb ndjenj\u00eb e p\u00ebrgjithshme se kjo nuk prek Suedin\u00eb, por \u00ebsht\u00eb koha q\u00eb qeveria t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb flas\u00eb qart\u00eb dhe t\u00eb flas\u00eb se sa serioze \u00ebsht\u00eb situata.<br \/>\nAutoritetet suedeze tani po planifikojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb aktive p\u00ebr situatat m\u00eb t\u00eb err\u00ebta absolute q\u00eb mund t\u00eb imagjinohen. Askund nuk \u00ebsht\u00eb aq e qart\u00eb sa n\u00eb raportet e Bordit Komb\u00ebtar t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb dhe Mir\u00ebqenies.<br \/>\nSi autoriteti p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr sektorin p\u00ebr sh\u00ebndetin dhe kujdesin mjek\u00ebsor, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsi e Bordit Komb\u00ebtar t\u00eb Sh\u00ebndet\u00ebsis\u00eb dhe Mir\u00ebqenies t\u00eb ofroj\u00eb mb\u00ebshtetje p\u00ebr rajonet n\u00eb pun\u00ebn p\u00ebr t\u00eb rritur aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb trajtuar nj\u00eb fluks t\u00eb papritur dhe t\u00eb papritur pacient\u00ebsh.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Teksti Mattias Carlsson , Erik Wiman Publikuar m\u00eb 31 tetor 2022 n\u00eb or\u00ebn 22:00 Qeveria e m\u00ebparshme nuk ka vepruar sipas propozimeve S\u00e4po \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga autoritetet q\u00eb beson se vet\u00eb reforma sjell sfida t\u00eb m\u00ebdha. Se \u00e7far\u00eb do t\u00eb thot\u00eb an\u00ebtar\u00ebsimi i mundsh\u00ebm n\u00eb NATO duhet t\u00eb sqarohet shpejt, shkruan S\u00e4po n\u00eb raport. Shoq\u00ebria [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":26128,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[27],"class_list":{"0":"post-26127","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bota","8":"tag-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26127","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26127"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26127\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":26129,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26127\/revisions\/26129"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26128"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26127"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26127"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26127"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}