{"id":25731,"date":"2022-10-30T08:54:00","date_gmt":"2022-10-30T08:54:00","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=25731"},"modified":"2022-10-30T08:54:00","modified_gmt":"2022-10-30T08:54:00","slug":"dafina-bima-mesdhetare-e-triumfeve-por-edhe-e-shendetit-te-mire","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/10\/30\/dafina-bima-mesdhetare-e-triumfeve-por-edhe-e-shendetit-te-mire\/","title":{"rendered":"Dafina, bima mesdhetare e &#8220;triumfeve&#8221;, por edhe e sh\u00ebndetit t\u00eb mir\u00eb."},"content":{"rendered":"<p>Dafina\u00a0(Laurus nobilis), \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dru shum\u00ebvje\u00e7ar aromatik me gjelb\u00ebrim t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm.<\/p>\n<p>Ajo n\u00eb form\u00ebn natyrale haset m\u00eb s\u00eb shumti si shkurre e madhe mbasi dend\u00ebsia dhe shtesa natyrale nuk e lejon q\u00eb t\u00eb kap lart\u00ebsi t\u00eb m\u00ebdha.<br \/>\nN\u00eb ambjente t\u00eb hapura ose n\u00eb pyje t\u00eb rralluara, dafina zhvillohet si nj\u00eb dru i lart\u00eb dekorativ, i hijsh\u00ebm dhe me hije t\u00eb k\u00ebndshme gjat\u00eb ver\u00ebs.<\/p>\n<p>B\u00ebn pjes\u00eb n\u00eb familjen e bim\u00ebve t\u00eb lul\u00ebzuara\u00a0Lauraceae.<br \/>\nKonsiderohet si bim\u00eb endemike mesdhetare dhe gjendet e eg\u00ebr ose e kultivuar n\u00eb kodra me lart\u00ebsi t\u00eb mesme dhe mb\u00ebrrin deri n\u00eb kufijt\u00eb e klim\u00ebs kontinentale.<br \/>\nDafina (Laurus nobilis\u00a0) figuron duksh\u00ebm n\u00eb kultur\u00ebn klasike\u00a0greko-romake, por edhe ilire si simbol i triumfit.<br \/>\nKurora me gjethe dafine u vihej mbi krye fituesve t\u00eb garave, olimpiadave, arteve skenike, orator\u00ebve, luft\u00ebtar\u00ebve t\u00eb shquar etj.<\/p>\n<p>N\u00eb proverbat ballkanike, por theksh\u00ebm shqiptare, p\u00ebrdoret shprehja: &#8220;Mos fli mbi dafina&#8221;.<\/p>\n<p>Kjo shprehje ka kuptimin q\u00eb edhe kur je fitues apo i p\u00ebrmbushur, p\u00ebrs\u00ebri duhet t\u00eb jesh i v\u00ebmendsh\u00ebm p\u00ebr at\u00eb \u00e7far\u00eb fati apo rrethanat t\u00eb rezervojn\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn, shum\u00eb lloje t\u00eb tjera bim\u00ebsh n\u00eb familje t\u00eb ndryshme quhen gjithashtu &#8220;gji&#8221; ose &#8220;dafin\u00eb&#8221;, p\u00ebrgjith\u00ebsisht p\u00ebr shkak t\u00eb ngjashm\u00ebris\u00eb s\u00eb gjetheve ose arom\u00ebs me\u00a0Laurus nobilis.<\/p>\n<p>P\u00ebrdorimi dhe dobit\u00eb:<\/p>\n<p>M\u00eb kryesore dhe ta keni n\u00eb v\u00ebmendje mbetet \u00e7aji me gjethe dafine, nj\u00eb pastrues shum\u00eb i mir\u00eb i rrug\u00ebve respiratore dhe mushkrive.<\/p>\n<p>Bima \u00ebsht\u00eb burimi i disa produkteve(esencave) t\u00eb njohura\u00a0t\u00eb p\u00ebrdorura n\u00eb nj\u00eb shum\u00ebllojshm\u00ebri t\u00eb gjer\u00eb recetash, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb kuzhinat mesdhetare.<br \/>\nN\u00eb Itali psh, m\u00eb shpesh,\u00a0gjethet\u00a0aromatike shtohen t\u00eb t\u00ebra n\u00eb salcat italiane t\u00eb makaronave. Zakonisht ato hiqen nga en\u00ebt p\u00ebrpara se t\u00eb sh\u00ebrbejn\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 n\u00ebse p\u00ebrdoren si nj\u00eb garnitur\u00eb e thjesht\u00eb.<\/p>\n<p>Gjethet e plota t\u00eb dafin\u00ebs kan\u00eb nj\u00eb jet\u00ebgjat\u00ebsi t\u00eb gjat\u00eb prej rreth nj\u00eb viti, n\u00eb temperatur\u00eb dhe lag\u00ebshti normale.<br \/>\nGjethet e plota t\u00eb dafin\u00ebs p\u00ebrdoren pothuajse ekskluzivisht si agjent\u00eb shijeje gjat\u00eb faz\u00ebs s\u00eb p\u00ebrgatitjes s\u00eb ushqimit.<\/p>\n<p>N\u00eb kuzhin\u00ebn shqiptare gjethet e dafin\u00ebs p\u00ebrdoren n\u00eb disa receta gatimi, si n\u00eb rosto secili prej konsumator\u00ebve e ka gjetur brenda racionit t\u00eb mishit, n\u00eb gjell\u00eb jani p\u00ebr shije e arom\u00eb, supa t\u00eb ndryshme, gatimet e lepurit t\u00eb eg\u00ebr e t\u00eb but\u00eb, por kjo nuk p\u00ebrjashton pjatat e tjera.<\/p>\n<p>Pluhuri i gjetheve t\u00eb bluara t\u00eb dafin\u00ebs p\u00ebrdoren gjithashtu n\u00eb disa gatime dhe nuk krijojn\u00eb asnj\u00eb shqet\u00ebsim pse i g\u00eblltisim. <\/p>\n<p>Kokrrat e thara t\u00eb dafin\u00ebs dhe vaji i gjetheve t\u00eb shtypura mund t\u00eb p\u00ebrdoren si er\u00ebza t\u00eb forta, por edhe druri mund t\u00eb digjet p\u00ebr aromatizues t\u00eb fort\u00eb t\u00eb\u00a0mjediseve t\u00eb mbyllura.<\/p>\n<p>Gjethet e bluara ose thjesht natyrale jan\u00eb p\u00ebrdorur si\u00a0astringent\u00a0dhe balsam p\u00ebr plag\u00ebt e ndryshme.<br \/>\nP\u00ebrdoret gjithashtu n\u00eb\u00a0terapi masazhi\u00a0dhe\u00a0aromaterapie.<\/p>\n<p>Nj\u00eb\u00a0ila\u00e7 popullor\u00a0p\u00ebr skuqjet dhe alergjit\u00eb e shkaktuara nga dredhka dhe\u00a0hithrat djeg\u00ebse\u00a0\u00ebsht\u00eb nj\u00eb nap\u00eb e lagur dhe ujin e  gjetheve t\u00eb ziera t\u00eb dafin\u00ebs.<\/p>\n<p>Ka shum\u00eb referime p\u00ebr efektet e dafin\u00ebs, por vlen p\u00ebr t&#8217;u p\u00ebrmendur natyralisti romak\u00a0Plini Plaku\u00a0i cili renditi nj\u00eb s\u00ebr\u00eb kushtesh q\u00eb vaji i dafin\u00ebs supozohej t\u00eb trajtonte: paraliz\u00ebn, spazmat, dhimbjet e nervit\u00a0shiatik, mavijosjet, dhimbjet e kok\u00ebs, infeksionet e veshit dhe reumatizmin.<\/p>\n<p>Vaji i dafin\u00ebs \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr esencat m\u00eb t\u00eb k\u00ebrkuara n\u00eb industrin\u00eb farmaceutike, parfumeri dhe zbukuruese.<br \/>\nGjithashtu p\u00ebr t&#8217;u sh\u00ebnuar \u00ebsht\u00eb fakti se ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit dyt\u00ebsor dhe karakteristik\u00eb dalluese aromatike e\u00a0sapunit t\u00eb famsh\u00ebm t\u00eb Alepos.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dafina\u00a0(Laurus nobilis), \u00ebsht\u00eb nj\u00eb dru shum\u00ebvje\u00e7ar aromatik me gjelb\u00ebrim t\u00eb p\u00ebrhersh\u00ebm. Ajo n\u00eb form\u00ebn natyrale haset m\u00eb s\u00eb shumti si shkurre e madhe mbasi dend\u00ebsia dhe shtesa natyrale nuk e lejon q\u00eb t\u00eb kap lart\u00ebsi t\u00eb m\u00ebdha. N\u00eb ambjente t\u00eb hapura ose n\u00eb pyje t\u00eb rralluara, dafina zhvillohet si nj\u00eb dru i lart\u00eb dekorativ, i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":25732,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":{"0":"post-25731","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kuriozitete"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25731","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25731"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25731\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25733,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25731\/revisions\/25733"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25732"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25731"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25731"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25731"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}