{"id":22794,"date":"2022-10-07T15:10:03","date_gmt":"2022-10-07T15:10:03","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=22794"},"modified":"2022-10-07T15:10:03","modified_gmt":"2022-10-07T15:10:03","slug":"investoni-te-fermeret-e-vegjel-perndryshe-bota-do-te-perballet-me-kriza-te-vazhdueshme-te-ushqimeve-thote-shefi-i-okb-se","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/10\/07\/investoni-te-fermeret-e-vegjel-perndryshe-bota-do-te-perballet-me-kriza-te-vazhdueshme-te-ushqimeve-thote-shefi-i-okb-se\/","title":{"rendered":"Investoni te fermer\u00ebt e vegj\u00ebl, p\u00ebrndryshe bota do t\u00eb p\u00ebrballet me kriza t\u00eb vazhdueshme t\u00eb ushqimeve, thot\u00eb shefi i OKB-s\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>Nevojiten miliarda dollar\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e ujit dhe t\u00eb tok\u00ebs, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb rritet q\u00ebndrueshm\u00ebria e fermave t\u00eb vogla, thot\u00eb kreu i ri i agjencis\u00eb s\u00eb financimit p\u00ebr bujq\u00ebsin\u00eb n\u00eb OKB.<\/p>\n<p>Alvaro Lario ka marr\u00eb rolin e kreut t\u00eb Fondit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Zhvillimin e Bujq\u00ebsis\u00eb n\u00eb mes t\u00eb nj\u00eb krize globale t\u00eb ushqimeve, e cila, sipas tij, mund t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb ndodh\u00eb rregullisht.<\/p>\n<p>Lario d\u00ebshiron q\u00eb Fondi Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Zhvillimin e Bujq\u00ebsis\u00eb t\u00eb fokusohet n\u00eb investime p\u00ebr q\u00ebndrueshm\u00ebrin\u00eb e fermer\u00ebve t\u00eb vegj\u00ebl, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ata t\u00eb mund t\u00eb prodhojn\u00eb ushqime p\u00ebr veten e tyre dhe t\u00eb mos mbeten n\u00eb m\u00ebshir\u00ebn e goditjeve t\u00eb jashtme.<\/p>\n<p>\u201cQ\u00ebndrueshm\u00ebri do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb, kur keni nj\u00eb goditje te t\u00eb ardhurat tuaja \u2013 si aktualisht, me inflacionin \u2013 ose kur keni nj\u00eb goditje q\u00eb vjen nga kushtet ekstreme t\u00eb klim\u00ebs, nuk do t\u00eb bini nga pragu i varf\u00ebris\u00eb te varf\u00ebria ose pasiguria ushqimore,\u201d tha Lario.<\/p>\n<p>Kriza aktuale e ushqimeve, e cila \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar nga lufta n\u00eb Ukrain\u00eb, do t\u00eb ndodh\u00eb p\u00ebrs\u00ebri \u2013 dhe shum\u00eb shpejt \u2013 n\u00ebse lider\u00ebt bot\u00ebror\u00eb nuk adresojn\u00eb problemin e investimeve t\u00eb ul\u00ebta p\u00ebr dekada me radh\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si kultivohen dhe shp\u00ebrndahen ushqimet, paralajm\u00ebroi ai.<\/p>\n<p>Ai tha se qindra miliarda dollar\u00eb duhen orientuar drejt fermave t\u00eb vogla, duke investuar n\u00eb mbrojtjen e ujit dhe t\u00eb tok\u00ebs, duke ofruar kredi me interes t\u00eb ul\u00ebt, akses n\u00eb tregje, si dhe duke shtuar produktivitetin.<\/p>\n<p>\u201cAjo q\u00eb po shohim \u00ebsht\u00eb se ata aktualisht nuk jan\u00eb n\u00eb gjendje as q\u00eb t\u00eb prodhojn\u00eb ushqim p\u00ebr veten, madje shum\u00eb prej tyre duhet t\u00eb shesin asetet\u2026 sepse nuk kan\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb ushqyer veten.\u201d<\/p>\n<p>Lario tha se ndikimi i luft\u00ebs n\u00eb Ukrain\u00eb ka sjell\u00eb nd\u00ebrprerjen e transportit t\u00eb kulturave kryesore bujq\u00ebsore p\u00ebr muaj me radh\u00eb dhe ka shkaktuar rritjen e \u00e7mimeve t\u00eb plehrave kimike, duke p\u00ebrkeq\u00ebsuar problemet ekzistuese pasi 150 milion\u00eb njer\u00ebz ishin n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb siguruar ushqime p\u00ebrpara luft\u00ebs.<\/p>\n<p>\u201cN\u00ebse nuk investojm\u00eb tani, n\u00eb shuma prej dhjet\u00ebra apo qindra miliarda dollar\u00ebsh, edhe n\u00ebse arrijm\u00eb ta zgjidhim shpejt luft\u00ebn n\u00eb Ukrain\u00eb, brenda dy deri n\u00eb pes\u00eb viteve do t\u00eb jemi p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn situat\u00eb\u201d, tha ai.<\/p>\n<p>\u201cKoh\u00ebt e fundit, kemi pasur shum\u00eb goditje klimatike, that\u00ebsira dhe p\u00ebrmbytje q\u00eb e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb situat\u00ebn akoma m\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, por, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, fakti q\u00eb ne nuk i kemi kushtuar v\u00ebmendje reale dhe t\u00eb mjaftueshme m\u00ebnyr\u00ebs se si prodhohet ushqimi, se si shp\u00ebrndahet ai, si ruhet, dhe krijimit t\u00eb vendeve t\u00eb pun\u00ebs n\u00eb shum\u00eb prej k\u00ebtyre zonave rurale, \u00ebsht\u00eb shkaku kryesor i k\u00ebsaj krize.\u201d<\/p>\n<p>Fondi Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Zhvillimin e Bujq\u00ebsis\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb agjenci financiare e OKB-s\u00eb me qend\u00ebr n\u00eb Rom\u00eb, e cila punon me Organizat\u00ebn e OKB-s\u00eb p\u00ebr Ushqimin dhe Bujq\u00ebsin\u00eb dhe me Programin Bot\u00ebror t\u00eb Ushqimit, si dhe me sektorin privat, p\u00ebr t\u00eb promovuar sigurin\u00eb ushqimore p\u00ebrmes bujq\u00ebsis\u00eb s\u00eb q\u00ebndrueshme, duke ofruar grante dhe kredi t\u00eb lira p\u00ebr fermer\u00ebt n\u00eb vendet n\u00eb zhvillim.<\/p>\n<p>\u00c7mimet globale t\u00eb ushqimeve arrit\u00ebn nivelet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb regjistruara ndonj\u00ebher\u00eb n\u00eb muajin mars, pas pushtimit t\u00eb Ukrain\u00ebs nga Rusia dhe, megjith\u00ebse ato kan\u00eb r\u00ebn\u00eb q\u00eb nga ajo periudh\u00eb, mbeten 8% m\u00eb t\u00eb larta se nj\u00eb vit m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Ekzistojn\u00eb gjithashtu shqet\u00ebsime lidhur me \u00e7mimin e lart\u00eb t\u00eb plehrave kimike, i cili ndikon n\u00eb produktivitetin e bujq\u00ebsis\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb sanksioneve q\u00eb kufizojn\u00eb d\u00ebrgesat nga Rusia, vendi m\u00eb i madh eksportues n\u00eb bot\u00eb i plehrave kimike, si dhe p\u00ebr shkak t\u00eb reduktimit t\u00eb sasis\u00eb q\u00eb vjen nga Kina dhe reduktimit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb prodhimit t\u00eb plehrave kimike n\u00eb Europ\u00eb.<\/p>\n<p>Lario tha se fermer\u00ebt e kan\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb t\u2019ia kalojn\u00eb barr\u00ebn konsumator\u00ebve p\u00ebr k\u00ebto \u00e7mime t\u00eb rritura dhe kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse komuniteti nd\u00ebrkomb\u00ebtar duhet t\u00eb financoj\u00eb fermer\u00ebt q\u00eb nuk marrin ndihm\u00eb nga qeverit\u00eb e tyre, ndryshe nga fermer\u00ebt n\u00eb vendet m\u00eb t\u00eb pasura.<\/p>\n<p>\u201cRruga p\u00ebr t\u00eb trajtuar problemet e varf\u00ebris\u00eb, t\u00eb pasiguris\u00eb ushqimore, t\u00eb financimit t\u00eb sistemeve ushqimore, duhet t\u00eb filloj\u00eb gjithmon\u00eb me transformimin afatgjat\u00eb t\u00eb zonave rurale dhe bashkimin e prodhuesve t\u00eb vegj\u00ebl n\u00eb nj\u00eb tryez\u00eb diskutimi,\u201d tha ai.\/ The Guardian<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nevojiten miliarda dollar\u00eb p\u00ebr mbrojtjen e ujit dhe t\u00eb tok\u00ebs, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb rritet q\u00ebndrueshm\u00ebria e fermave t\u00eb vogla, thot\u00eb kreu i ri i agjencis\u00eb s\u00eb financimit p\u00ebr bujq\u00ebsin\u00eb n\u00eb OKB. Alvaro Lario ka marr\u00eb rolin e kreut t\u00eb Fondit Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Zhvillimin e Bujq\u00ebsis\u00eb n\u00eb mes t\u00eb nj\u00eb krize globale t\u00eb ushqimeve, e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":22795,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[27],"class_list":{"0":"post-22794","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-ekonomia","8":"tag-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22794"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22794\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22796,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22794\/revisions\/22796"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}