{"id":22090,"date":"2022-10-03T11:27:20","date_gmt":"2022-10-03T11:27:20","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=22090"},"modified":"2022-10-03T11:27:20","modified_gmt":"2022-10-03T11:27:20","slug":"stokholm-shpallet-fituesi-i-cmimit-nobel-ne-mjekesi-ai-eshte-shkencetari-suedez-svante-svante-paabo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/10\/03\/stokholm-shpallet-fituesi-i-cmimit-nobel-ne-mjekesi-ai-eshte-shkencetari-suedez-svante-svante-paabo\/","title":{"rendered":"Stokholm\/ Shpallet fituesi i \u00e7mimit Nobel n\u00eb mjek\u00ebsi. Ai \u00ebsht\u00eb shkenc\u00ebtari suedez Svante Svante P\u00e4\u00e4bo"},"content":{"rendered":"<p>Akademia Suedeze ka shpallur<br \/>\nSvante P\u00e4\u00e4bo fitues t\u00eb \u00e7mimit Nobel p\u00ebr mjek\u00ebsi p\u00ebr \u201czbulimet e tij n\u00eb lidhje me gjenomet e hominin\u00ebve t\u00eb zhdukur dhe evolucionin tek njeriu\u201d. Komiteti i Nobelit tha se P\u00e4\u00e4bo, nj\u00eb gjenetist suedez, \u201cp\u00ebrfundoi di\u00e7ka n\u00eb dukje t\u00eb pamundur\u201d kur renditi gjenomin e par\u00eb t\u00eb neandertalit dhe zbuloi se homo sapiens nd\u00ebrthuret me Neandertal\u00ebt.<\/p>\n<p>Provat p\u00ebr zbulimin e tij u shfaq\u00ebn p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb vitin 2010, pasi P\u00e4\u00e4bo filloi metodat p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb, renditur dhe analizuar ADN-n\u00eb e lasht\u00eb nga kockat e Neandertalit. Fal\u00eb pun\u00ebs s\u00eb tij, shkenc\u00ebtar\u00ebt mund t\u00eb krahasojn\u00eb gjenomet e Neandertalit me t\u00eb dh\u00ebnat gjenetike t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb gjall\u00eb sot. P\u00e4\u00e4bo zbuloi gjithashtu se transferimi i gjeneve kishte ndodhur te Homo sapiens pas migrimit nga Afrika rreth 70,000 vjet m\u00eb par\u00eb. Kjo rrjedh\u00eb e lasht\u00eb e gjeneve te njer\u00ebzit e sot\u00ebm ka r\u00ebnd\u00ebsi fiziologjike p\u00ebr shembull duke ndikuar sot n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn sesi sistemi yn\u00eb im reagon ndaj fotografive.<\/p>\n<p>Studimi i P\u00e4\u00e4bo solli nj\u00eb disiplin\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb re shkencore; paleogjenomika. Duke par\u00eb dallimet gjenetike q\u00eb i dallojn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit e gjall\u00eb nga homin\u00ebt e zhdukur, zbulimet e tij sigurojn\u00eb baz\u00ebn p\u00ebr t\u00eb eksploruar at\u00eb q\u00eb nuk b\u00ebn n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb unike njer\u00ebzore.<\/p>\n<p>Svante P\u00e4\u00e4bo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb gjenetist suedez i specializuar n\u00eb fush\u00ebn e gjenetik\u00ebs evolucionare dhe nj\u00eb laureat i \u00e7mimit Nobel.<br \/>\nAi u em\u00ebrua drejtor i Departamentit t\u00eb Gjenetik\u00ebs n\u00eb Institutin Max Planck p\u00ebr Antropologjin\u00eb Evolucionare n\u00eb Leipzig, Gjermani q\u00eb nga viti 1997.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Akademia Suedeze ka shpallur Svante P\u00e4\u00e4bo fitues t\u00eb \u00e7mimit Nobel p\u00ebr mjek\u00ebsi p\u00ebr \u201czbulimet e tij n\u00eb lidhje me gjenomet e hominin\u00ebve t\u00eb zhdukur dhe evolucionin tek njeriu\u201d. Komiteti i Nobelit tha se P\u00e4\u00e4bo, nj\u00eb gjenetist suedez, \u201cp\u00ebrfundoi di\u00e7ka n\u00eb dukje t\u00eb pamundur\u201d kur renditi gjenomin e par\u00eb t\u00eb neandertalit dhe zbuloi se homo sapiens [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":22091,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[27],"class_list":{"0":"post-22090","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bota","8":"tag-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22090","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22090"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22090\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22092,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/22090\/revisions\/22092"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/22091"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22090"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=22090"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=22090"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}