{"id":21919,"date":"2022-10-02T07:58:35","date_gmt":"2022-10-02T07:58:35","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=21919"},"modified":"2022-10-02T07:58:35","modified_gmt":"2022-10-02T07:58:35","slug":"lazer-stani-nje-fakt-trondites-nga-jeta-e-darvinit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/10\/02\/lazer-stani-nje-fakt-trondites-nga-jeta-e-darvinit\/","title":{"rendered":"Laz\u00ebr Stani\/ Nj\u00eb fakt trondit\u00ebs nga jeta e Darvinit"},"content":{"rendered":"<p>P\u00ebr nj\u00eb njeri si un\u00eb, q\u00eb librat me poezi gjithmon\u00eb i ka mbajtur n\u00eb tryez\u00eb, n\u00eb \u00e7ant\u00ebn e shkoll\u00ebs, n\u00eb valixhen e udh\u00ebtimit, n\u00eb xhepin e r\u00ebnd\u00eb t\u00eb palltos, si\u00e7 mban nj\u00eb klerik librat e shenjt\u00eb, leximi i Autobiografis\u00eb s\u00eb Dar\u00ebinit, e shkruar n\u00eb fundin e jet\u00ebs s\u00eb tij, ishte di\u00e7ka trondit\u00ebse. At\u00ebkoh\u00eb, student \u00ebnd\u00ebrrimtar i biologjis\u00eb, i kisha lexuar pothuajse t\u00eb gjith\u00eb librat shkencor\u00eb t\u00eb Dar\u00ebin-it q\u00eb gjendeshin n\u00eb bibliotek\u00eb dhe nuk e vija n\u00eb dyshim se ky shkenc\u00ebtar gjenial, jo vet\u00ebm ishte Ati i teoris\u00eb s\u00eb evolucionit, por edhe \u201cProfeti\u201d q\u00eb dijet tona mbi \u201ct\u00eb gjall\u00ebn\u201d i shnd\u00ebrroi n\u00eb shkenc\u00eb, duke na dh\u00ebn\u00eb \u00e7el\u00ebsin magjik p\u00ebr t\u00eb kuptuar historin\u00eb e jet\u00ebs n\u00eb tok\u00eb. N\u00eb nj\u00eb nga dit\u00ebt, duke k\u00ebrkuar n\u00ebp\u00ebr raftet e mbushur me libra, q\u00eb pak kush i trazonte n\u00eb bodrumin e Bibliotek\u00ebs s\u00eb Fakultetit t\u00eb Shkencave, gjeta Autobiografin\u00eb Charles Dar\u00ebin-it, t\u00eb botuar n\u00eb rusisht.<br \/>\nE ndava menj\u00ebher\u00eb ve\u00e7 dhe e vendosa midis librave q\u00eb do t\u00eb merrja p\u00ebr t\u00eb lexuar, ndoshta ngaq\u00eb m\u00eb shkaktoi dhimbje nj\u00eb fraz\u00eb e shkruar n\u00eb faqen e par\u00eb t\u00eb librit, ku Dar\u00ebin-i n\u00ebnvizonte se e kishte shkruar k\u00ebt\u00eb lib\u00ebr, sikur ta v\u00ebshtronte jet\u00ebn e tij nga nj\u00eb bot\u00eb tjet\u00ebr. \u201cDhe nuk e pata t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb ta b\u00ebj k\u00ebt\u00eb se jeta ime thuajse ka mbaruar\u201d, &#8211; shkruante.<br \/>\nN\u00eb or\u00ebn e leksionit t\u00eb radh\u00ebs, gjeta nj\u00eb vend n\u00eb fund t\u00eb sall\u00ebs dhe zura t\u00eb shfletoj librin q\u00eb sapo kisha zbuluar, pa e patur mendjen tek ato q\u00eb profesori i paleontologjis\u00eb po shpjegonte n\u00eb leksionin e tij p\u00ebr fosilet e mikroorganizmave. E shfletoja librin, duke lexuar fraza apo fjali t\u00eb shk\u00ebputura n\u00ebp\u00ebr faqe t\u00eb ndryshme me nj\u00eb ndjenj\u00eb padurimi n\u00eb zem\u00ebr. Mezi po prisja t\u00eb vinte mbr\u00ebmja q\u00eb t\u00eb mund ta lexoja nga fillimi n\u00eb fund. Duke shfletuar librin andej nga fundi, papritur u ndala n\u00eb disa fraza q\u00eb n\u00eb fillim m\u00eb \u00e7udit\u00ebn, por nj\u00ebkoh\u00ebsisht edhe m\u00eb shqet\u00ebsuan:<br \/>\n\u201cE kam th\u00ebn\u00eb se n\u00eb nj\u00eb aspekt mendja ime ka ndryshuar gjat\u00eb 20-30 viteve t\u00eb fundit. Af\u00ebr t\u00eb tridhjetave apo edhe m\u00eb pas, poezit\u00eb e formave t\u00eb ndryshme si veprat e Miltonit, Greit, Bajronit, Uordsuorthit, Kolrixhit dhe Shellit m\u00eb jepnin nj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb madhe, madje si nx\u00ebn\u00ebs shkolle m\u00eb jepte nj\u00eb k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb thell\u00eb Shekspiri, sidomos dramat e tij historike\u2026. Por tani, prej shum\u00eb vjet\u00ebsh nuk duroj dot t\u00eb lexoj qoft\u00eb dhe nj\u00eb varg poezie; jam p\u00ebrpjekur m\u00eb von\u00eb t\u00eb lexoj Shekspirin dhe pash\u00eb se ai ishte aq i m\u00ebrzitsh\u00ebm, sa m\u00eb shkaktoi t\u00eb p\u00ebrziera\u201d.<br \/>\nDar\u00ebin-i shkruante m\u00eb posht\u00eb se \u201cn\u00ebse do ta jetoja jet\u00ebn time s\u00ebrish, do ta kisha b\u00ebr\u00eb si rregull t\u00eb lexoja ndonj\u00eb poezi dhe t\u00eb d\u00ebgjoja pak muzik\u00eb, t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb her\u00eb n\u00eb jav\u00eb\u2026 Humbja e k\u00ebtyre shijeve \u00ebsht\u00eb humbje e lumturis\u00eb\u2026\u201d.<br \/>\nNdala leximin i pushtuar nga paniku i nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnimi t\u00eb fsheht\u00eb. Mua q\u00eb m\u00eb jepte aq k\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb fsheht\u00eb leximi i poezive e p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn flisja me aq pasion me miqt\u00eb e af\u00ebrt, sa asnj\u00ebri nuk e besonte se un\u00eb nuk shkruaja fshehurazi poezi, nj\u00eb dit\u00eb, ashtu si Dar\u00ebin-i, mund ta humbja aft\u00ebsin\u00eb p\u00ebr t\u00eb lexuar poezi, madje mund t\u00eb neveritesha edhe nga Shekspiri. M\u2019u kujtua se n\u00eb klas\u00eb t\u00eb pest\u00eb, e kisha m\u00ebsuar p\u00ebrmend\u00ebsh krejt Makbethin, aq shum\u00eb m\u00eb magjepste Shekspiri dhe si ia recitoja n\u00eb at\u00eb koh\u00eb t\u00eb vetmit spektator, t\u00eb vetmit njeri q\u00eb nuk u m\u00ebrzit kurr\u00eb, duke m\u00eb d\u00ebgjuar: n\u00ebn\u00ebs sime.<br \/>\nKur mbaroi ora e leksionit, u shk\u00ebputa nga t\u00eb tjer\u00ebt dhe po ecja i vet\u00ebm n\u00eb rrug\u00eb, gjithnj\u00eb duke menduar p\u00ebr at\u00eb q\u00eb sapo kisha lexuar. Nj\u00eb pyetje k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebse m\u00eb shponte n\u00eb tru: a do t\u00eb mundja un\u00eb t\u00eb lexoja poezi edhe pas tridhjet\u00eb a dyzet vjet\u00ebsh?\u2026<\/p>\n<p>Nga \u201cEfekti Borhes\u201d, libri \u201cRrug\u00eb pa krye\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>P\u00ebr nj\u00eb njeri si un\u00eb, q\u00eb librat me poezi gjithmon\u00eb i ka mbajtur n\u00eb tryez\u00eb, n\u00eb \u00e7ant\u00ebn e shkoll\u00ebs, n\u00eb valixhen e udh\u00ebtimit, n\u00eb xhepin e r\u00ebnd\u00eb t\u00eb palltos, si\u00e7 mban nj\u00eb klerik librat e shenjt\u00eb, leximi i Autobiografis\u00eb s\u00eb Dar\u00ebinit, e shkruar n\u00eb fundin e jet\u00ebs s\u00eb tij, ishte di\u00e7ka trondit\u00ebse. At\u00ebkoh\u00eb, student \u00ebnd\u00ebrrimtar [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":21920,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":{"0":"post-21919","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-te-tjera"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21919","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=21919"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21919\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":21921,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/21919\/revisions\/21921"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/21920"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=21919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=21919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=21919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}