{"id":19618,"date":"2022-09-18T08:26:02","date_gmt":"2022-09-18T08:26:02","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=19618"},"modified":"2022-09-18T08:26:02","modified_gmt":"2022-09-18T08:26:02","slug":"kazakistani-ndryshon-emrin-e-kryeqytetit-por-jo-vetem-arsyet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/09\/18\/kazakistani-ndryshon-emrin-e-kryeqytetit-por-jo-vetem-arsyet\/","title":{"rendered":"Kazakistani ndryshon emrin e kryeqytetit, por jo vet\u00ebm&#8230; Arsyet"},"content":{"rendered":"<p>Presidenti i Kazakistanit, Qasym-Zhomart Toqaev, zyrtarisht ka n\u00ebnshkruar legjislacionin p\u00ebr t\u00eb ndryshuar sistemin prej dy mandatesh presidenciale prej pes\u00eb vjet\u00ebsh.<\/p>\n<p>Tani, sipas legjislacionit t\u00eb ri, presidenti do t\u00eb ket\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb mandat presidencial prej shtat\u00eb vjet\u00ebsh. Po ashtu, ai ka n\u00ebnshkruar ligjin p\u00ebr ndryshimin e emrit t\u00eb kryeqytetit nga Nur-Sultan n\u00eb Astana.<\/p>\n<p>Vendimet e 17 shtatorit vijn\u00eb nj\u00eb dit\u00eb pasi Dhoma e Ul\u00ebt e Parlamentit kazak, miratoi propozimin e Toqaevit p\u00ebr k\u00ebto ndryshime, q\u00eb jan\u00eb pjes\u00eb e fushat\u00ebs p\u00ebr krijimin, e atij q\u00eb ai e quan \u201cKazakistan t\u00eb ri\u201d.<\/p>\n<p>Toqaev m\u00eb 2019 kishte ndryshuar emrin e kryeqytetit n\u00eb Nur-Sultan n\u00eb nder t\u00eb paraardh\u00ebsit t\u00eb tij, nj\u00ebher\u00ebsh presidentit t\u00eb par\u00eb t\u00eb Kazakistanit, Nursultan Nazarbaev.<\/p>\n<p>Por, muajve t\u00eb fundit Toqaev ka tentuar q\u00eb ta distancoj\u00eb veten nga Nazarbaev, i cili ka nisur t\u00eb humb\u00eb mb\u00ebshtetjen e publikut.<\/p>\n<p>M\u00eb 1 shtator ai k\u00ebrkoi q\u00eb n\u00eb muajt e ardhsh\u00ebm t\u00eb mbahen zgjedhjet e parakohshme presidenciale, duke k\u00ebrkuar edhe nj\u00eb mandat t\u00eb dyt\u00eb. Po ashtu, Toqaev k\u00ebrkoi q\u00eb presidenti t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb mandat 7-vje\u00e7ar e jo dy mandate 5-vje\u00e7are. Sipas ligjit t\u00eb ri, president\u00ebt e ardhsh\u00ebm nuk do t\u00eb mund t\u00eb garojn\u00eb p\u00ebr nj\u00eb mandat t\u00eb dyt\u00eb.<\/p>\n<p>Nazarbaev, i cili udh\u00ebhoqi k\u00ebt\u00eb ish-republik\u00eb sovjetike p\u00ebr tri dekada, zgjodhi Toqaevin si pasardh\u00ebs s\u00eb tij kur u largua nga pushteti m\u00eb 2019.<\/p>\n<p>Edhe pse nuk ishte m\u00eb president, Nazarbaev ka pasur fuqi t\u00eb m\u00ebdha politike si kryetar i K\u00ebshillit t\u00eb Siguris\u00eb. Ai po ashtu ka fuqi t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr shkak t\u00eb titullit \u201celbasy\u201d apo lider i kombit.<\/p>\n<p>Shum\u00eb qytetar\u00eb, megjithat\u00eb, vazhdojn\u00eb t\u00eb shprehin zem\u00ebrimin e tyre p\u00ebr shtypjen q\u00eb u \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb gjat\u00eb sundimit t\u00eb Nazarbaevit.<\/p>\n<p>Pak\u00ebnaq\u00ebsit shp\u00ebrthyen n\u00eb janar kur u organizuan protesta anti-qeveritare n\u00eb mbar\u00eb vendin. Protestat fillimisht u than\u00eb se po mbaheshin p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrshtuar rritjen e \u00e7mimeve t\u00eb karburanteve, por shum\u00eb shpejt ato u kthyen n\u00eb shprehje t\u00eb pak\u00ebnaq\u00ebsis\u00eb ndaj korrupsionit t\u00eb perceptuar gjat\u00eb sundimit t\u00eb Nazarbaevit, dhe pasurimit t\u00eb familjar\u00ebve dhe rrethit t\u00eb tij.<\/p>\n<p>Pas protestave, Toqaev e largoi Nazarbaevin nga kreu i K\u00ebshillit t\u00eb Siguris\u00eb dhe at\u00eb rol ia dha vetes. Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, disa familjar\u00eb dhe aleat\u00eb t\u00eb Nazarbaevit jan\u00eb larguar nga pozitat e larta ose kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb dor\u00ebheqje. Disa jan\u00eb arrestuar n\u00ebn akuza p\u00ebr korrupsion.<\/p>\n<p>N\u00eb qershor, Toqaev po ashtu inicioi nj\u00eb referendum q\u00eb Nazarbaevit t\u2019i hiqet titulli \u201celbasy\u201d.<\/p>\n<p>Kazak\u00ebt, megjithat\u00eb thon\u00eb se t\u00eb gjitha k\u00ebto nisma t\u00eb Toqaevit jan\u00eb kryesisht ndryshime kozmetike dhe nuk ndryshojn\u00eb natyr\u00ebn e sistemit autokrat t\u00eb shtetit, q\u00eb p\u00ebr vite me radh\u00eb \u00ebsht\u00eb zhytur n\u00eb korrupsion dhe nepotiz\u00ebm. \/REL<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Presidenti i Kazakistanit, Qasym-Zhomart Toqaev, zyrtarisht ka n\u00ebnshkruar legjislacionin p\u00ebr t\u00eb ndryshuar sistemin prej dy mandatesh presidenciale prej pes\u00eb vjet\u00ebsh. Tani, sipas legjislacionit t\u00eb ri, presidenti do t\u00eb ket\u00eb vet\u00ebm nj\u00eb mandat presidencial prej shtat\u00eb vjet\u00ebsh. Po ashtu, ai ka n\u00ebnshkruar ligjin p\u00ebr ndryshimin e emrit t\u00eb kryeqytetit nga Nur-Sultan n\u00eb Astana. Vendimet e 17 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19619,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[27],"class_list":{"0":"post-19618","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bota","8":"tag-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19618","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19618"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19618\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19620,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19618\/revisions\/19620"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19619"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19618"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19618"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19618"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}