{"id":19589,"date":"2022-09-17T18:55:04","date_gmt":"2022-09-17T18:55:04","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=19589"},"modified":"2022-09-17T18:55:04","modified_gmt":"2022-09-17T18:55:04","slug":"nasa-publikon-pamjet-satelitore-per-liqenet-e-ohrit-dhe-prespes-jane-me-te-vjetrit-ne-bote","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/09\/17\/nasa-publikon-pamjet-satelitore-per-liqenet-e-ohrit-dhe-prespes-jane-me-te-vjetrit-ne-bote\/","title":{"rendered":"NASA publikon pamjet satelitore p\u00ebr liqenet e Ohrit dhe Presp\u00ebs: Jan\u00eb m\u00eb t\u00eb vjetrit n\u00eb bot\u00eb"},"content":{"rendered":"<p>NASA i ka kushtuar nj\u00eb artikull Liqenit t\u00eb Ohrit dhe t\u00eb Presp\u00ebs, duke i konsideruar si dy prej liqeneve m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb artikullin e publikuar,  Liqeni i Ohrit dhe ai i Presp\u00ebs, p\u00ebrcaktohen si dy liqenet m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb Europ\u00ebs si dhe \u201ct\u00eb lasht\u00eb\u201d, pasi mendohet se kan\u00eb ekzistuar q\u00eb 1 milion\u00eb vite m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n<p>Pjes\u00eb nga artikulli:<\/p>\n<p>Liqeni i Ohrit dhe Liqeni i Presp\u00ebs, dy nga liqenet m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb Evrop\u00ebs, shtrihen n\u00eb nj\u00eb zon\u00eb malore p\u00ebrgjat\u00eb kufijve t\u00eb Maqedonis\u00eb s\u00eb Veriut, Shqip\u00ebris\u00eb dhe Greqis\u00eb. Liqenet kan\u00eb ekzistuar p\u00ebr t\u00eb pakt\u00ebn 1 milion vjet dhe ndoshta edhe m\u00eb gjat\u00eb.<\/p>\n<p>Imazhi i tok\u00ebs Operacional-2 (OLI-2) n\u00eb Landsat 9 kapi k\u00ebt\u00eb imazh me ngjyra natyrale t\u00eb liqeneve m\u00eb 19 gusht 2022. Ohri \u00ebsht\u00eb m\u00eb i madhi dhe m\u00eb i thelli nga t\u00eb dy, me nj\u00eb thell\u00ebsi mesatare prej 155 metrash (509 k\u00ebmb\u00eb) . Prespa ka nj\u00eb thell\u00ebsi mesatare prej 14 metrash (45 k\u00ebmb\u00eb).<\/p>\n<p>Liqenet i detyrohen jet\u00ebgjat\u00ebsis\u00eb s\u00eb tyre aktivitetit t\u00eb q\u00ebndruesh\u00ebm tektonik q\u00eb b\u00ebn q\u00eb toka n\u00ebn to t\u00eb fundoset, duke krijuar graben\u00eb ose lugina t\u00eb ul\u00ebta t\u00eb rrethuara nga defekte. Kjo fundosje e vazhdueshme e luginave parandalon sedimentet dhe jet\u00ebn e bim\u00ebve nga krijimi dhe shnd\u00ebrrimi i liqeneve n\u00eb mo\u00e7al me kalimin e koh\u00ebs, si\u00e7 ndodh me shumic\u00ebn e liqeneve pas disa mij\u00ebra vjet\u00ebsh.<\/p>\n<p>Shumica e miliona liqeneve n\u00eb bot\u00eb jan\u00eb m\u00eb pak se 18,000 vjet t\u00eb vjetra dhe u formuan kur akullnajat u shkrin\u00eb n\u00eb fund t\u00eb Epok\u00ebs s\u00eb fundit t\u00eb Akullnajave. Gjeolog\u00ebt klasifikojn\u00eb vet\u00ebm 30 liqene, duke p\u00ebrfshir\u00eb Ohrin dhe Presp\u00ebn, si \u201ct\u00eb lasht\u00eb\u201d\u2014p\u00ebrcaktuar nga disa studiues si q\u00eb vazhdojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb cik\u00ebl t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb akullit (t\u00eb pakt\u00ebn 130,000 vjet). Gjeolog\u00ebt mendojn\u00eb se rreth 20 liqene n\u00eb Tok\u00eb, kryesisht t\u00eb gjetura n\u00eb graben\u00eb, kan\u00eb ekzistuar p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 1 milion vjet.<\/p>\n<p>Pjesa m\u00eb e madhe e ujit t\u00eb Ohrit vjen nga burimet n\u00ebnujore, por rreth 20 p\u00ebr qind e tij derdhet nga Prespa e lart\u00eb p\u00ebrmes kanaleve n\u00ebntok\u00ebsore karstike. Nd\u00ebrsa nivelet e ujit kan\u00eb mbetur relativisht t\u00eb q\u00ebndrueshme n\u00eb Liqenin e Ohrit n\u00eb dekadat e fundit, Prespa ka p\u00ebsuar r\u00ebnie t\u00eb ndjeshme si n\u00eb sip\u00ebrfaqe ashtu edhe n\u00eb v\u00ebllim. N\u00eb nj\u00eb studim t\u00eb fundit, bazuar n\u00eb afro kat\u00ebr dekada t\u00eb v\u00ebzhgimeve t\u00eb Landsat, shkenc\u00ebtar\u00ebt raportuan se Liqeni i Presp\u00ebs humbi 7 p\u00ebr qind t\u00eb sip\u00ebrfaqes dhe gjysm\u00ebn e v\u00ebllimit t\u00eb tij midis viteve 1984 dhe 2020, me gjas\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb rritjes s\u00eb t\u00ebrheqjes s\u00eb ujit p\u00ebr bujq\u00ebsin\u00eb.<\/p>\n<p> <img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DDD38AEF-9C6E-410B-BD77-A07ACD747693-179x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"179\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-19591\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DDD38AEF-9C6E-410B-BD77-A07ACD747693-179x300.jpeg 179w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DDD38AEF-9C6E-410B-BD77-A07ACD747693-611x1024.jpeg 611w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DDD38AEF-9C6E-410B-BD77-A07ACD747693-768x1287.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DDD38AEF-9C6E-410B-BD77-A07ACD747693-916x1536.jpeg 916w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DDD38AEF-9C6E-410B-BD77-A07ACD747693-860x1442.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/09\/DDD38AEF-9C6E-410B-BD77-A07ACD747693.jpeg 1118w\" sizes=\"auto, (max-width: 179px) 100vw, 179px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>NASA i ka kushtuar nj\u00eb artikull Liqenit t\u00eb Ohrit dhe t\u00eb Presp\u00ebs, duke i konsideruar si dy prej liqeneve m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb bot\u00eb. N\u00eb artikullin e publikuar, Liqeni i Ohrit dhe ai i Presp\u00ebs, p\u00ebrcaktohen si dy liqenet m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr t\u00eb Europ\u00ebs si dhe \u201ct\u00eb lasht\u00eb\u201d, pasi mendohet se kan\u00eb ekzistuar q\u00eb 1 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":19592,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[118],"tags":[],"class_list":{"0":"post-19589","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kryesore"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=19589"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19593,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/19589\/revisions\/19593"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/19592"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=19589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=19589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=19589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}