{"id":15058,"date":"2022-08-23T07:46:01","date_gmt":"2022-08-23T07:46:01","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=15058"},"modified":"2022-08-23T07:46:01","modified_gmt":"2022-08-23T07:46:01","slug":"nje-muze-ne-madrid-ka-krijuar-nje-pikture-klasike-qe-mund-ta-nuhasni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/08\/23\/nje-muze-ne-madrid-ka-krijuar-nje-pikture-klasike-qe-mund-ta-nuhasni\/","title":{"rendered":"Nj\u00eb muze n\u00eb Madrid ka krijuar nj\u00eb piktur\u00eb klasike q\u00eb mund ta nuhasni"},"content":{"rendered":"<p>Museo Nacional del Prado n\u00eb Madrid t\u00eb Spanj\u00ebs ka krijuar nj\u00eb ekspozit\u00eb unike p\u00ebr piktur\u00ebn \u201cNdjesia e Arom\u00ebs\u201d [The Sense of Smell] nga Jan Breughel dhe Rubens. <\/p>\n<p>\u201cNdjesia e Arom\u00ebs\u201d shfaq nj\u00eb kopsht me pem\u00eb, bim\u00eb dhe kafsh\u00eb. Q\u00ebllimi fillestar i piktur\u00ebs ishte q\u00eb t\u00eb pasqyronte gam\u00ebn e gjer\u00eb t\u00eb aromave q\u00eb mund t\u00eb dalloj\u00eb njeriu. <\/p>\n<p>Por, Muzeu Prado ka shkuar nj\u00eb hap m\u00eb tej. Duke bashk\u00ebpunuar me Fondacionin e Akademis\u00eb s\u00eb Parfumeve dhe kompanin\u00eb e mod\u00ebs Puig, muzeu ka krijuar dhjet\u00eb aroma t\u00eb ve\u04abanta p\u00ebr ta sjell\u00eb n\u00eb jet\u00eb k\u00ebt\u00eb piktur\u00eb p\u00ebr vizitor\u00ebt. <\/p>\n<p>Sjellja n\u00eb jet\u00eb e 10 aromave t\u00eb ve\u04abanta <\/p>\n<p>Duke p\u00ebrdorur \u201cAirParfum\u201d, nj\u00eb teknologji e zhvilluar nga Puig, eksperti i parfumeve Gregorio Sola krijoi dhjet\u00eb aroma q\u00eb p\u00ebrkojn\u00eb me elemente t\u00eb ndryshme t\u00eb piktur\u00ebs. <\/p>\n<p>N\u00eb saj\u00eb t\u00eb kat\u00ebr aromatik\u00ebve, vizitor\u00ebt mund t\u00eb ndiejn\u00eb k\u00ebto aroma, teksa nd\u00ebrveprojn\u00eb me nj\u00eb ekran t\u00eb madh q\u00eb ndodhet p\u00ebrpara k\u00ebsaj vepre. <\/p>\n<p>Ju mund t\u00eb afroheni dhe t\u00eb ndjeni arom\u00ebn e vajrave esencial\u00eb t\u00eb luleve t\u00eb portokallit, arom\u00ebn e k\u00ebndshme t\u00eb lules s\u00eb jaseminit ose arom\u00ebn e lag\u00ebsht t\u00eb nj\u00eb peme fiku, s\u00eb bashku me notat e drurit. <\/p>\n<p>Si pjes\u00eb t\u00eb ekspozit\u00ebs mund t\u00eb ndjeni edhe aromat e tr\u00ebndafilave, t\u00eb zambakut, t\u00eb nardo dhe t\u00eb narcizit. P\u00ebr t\u00eb rikrijuar arom\u00ebn deh\u00ebse t\u00eb narcizit, u desh q\u00eb t\u00eb mblidheshin plot 1,300 kg. lule. <\/p>\n<p>P\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb piktur\u00ebs m\u00eb shum\u00eb aroma t\u00eb kafsh\u00ebve, \u00ebsht\u00eb p\u00ebrdorur nj\u00eb civet\u00eb afrikane, nj\u00eb gjitar viverrid i Afrik\u00ebs Sub-Sahariane. <\/p>\n<p>Civeta ka nj\u00eb qesk\u00eb midis k\u00ebmb\u00ebve t\u00eb pasme, e cila l\u00ebshon nj\u00eb l\u00ebng t\u00eb trash\u00eb myshku t\u00eb verdh\u00eb, q\u00eb p\u00ebrdorej historikisht p\u00ebr krijimin e parfumeve t\u00eb klasit t\u00eb lart\u00eb, p\u00ebr shkak t\u00eb vetive t\u00eb saj stabilizuese.<br \/>\nMund t\u00eb vini re gjithashtu edhe arom\u00ebn e nj\u00eb pal\u00eb dorezash l\u00ebkure, t\u00eb cilat Rubens vendosi t\u2019i shtonte n\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr.<br \/>\nDhe, s\u00eb fundi, nj\u00eb nga aromat m\u00eb t\u00eb ve\u04abanta t\u00eb k\u00ebsaj vepre njihet thjesht si \u201cAlegoria\u201d. I frym\u00ebzuar nga buqeta me lule n\u00eb piktur\u00eb q\u00eb mban n\u00eb dor\u00ebn e djatht\u00eb figura alegorike e nuhatjes, parfumi p\u00ebrmban elemente t\u00eb jaseminit, t\u00eb tr\u00ebndafilit dhe t\u00eb er\u00ebzave t\u00eb ndryshme. <\/p>\n<p>Artist\u00ebt e k\u00ebtyre aromave <\/p>\n<p>\u201cKur shikon dokumentet historike, duke p\u00ebrfshir\u00eb inventarin, letrat, dokumentet e t\u00eb gjitha llojeve, parfumet dhe shqisa e nuhatjes n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi kan\u00eb nj\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi shum\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe nga ajo q\u00eb mendojm\u00eb ne,\u201d thot\u00eb Alejandro Vergara, kurator n\u00eb Muzeun Prado. <\/p>\n<p>Piktura \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga pes\u00eb pjes\u00ebt e seris\u00eb t\u00eb quajtur \u201cPes\u00eb Shqisat\u201d [The Five Senses] nga Jan Breughel. E pikturuar midis viteve 1617 dhe 1618, Breughel d\u00ebshironte q\u00eb kjo vep\u00ebr t\u00eb shfaqte fuqin\u00eb e shqisave individuale: t\u00eb parit, t\u00eb d\u00ebgjuarit, t\u00eb nuhaturit, t\u00eb shijuarit dhe t\u00eb prekurit.<br \/>\nBreughel ishte nj\u00eb piktor flamand tep\u00ebr i respektuar n\u00eb koh\u00ebn e tij. Ai kishte m\u00ebsuar nga gjyshja e tij, piktorja e famshme e miniaturave, Mayken Verhulst, dhe nga babai, Pieter Bruegel, nd\u00ebrsa jetonte n\u00eb Rom\u00eb, Napoli dhe Milano.<br \/>\nBreughel pikturoi \u201cNdjesia e Arom\u00ebs\u201d me ndihm\u00ebn e mikut t\u00eb tij Rubens, i cili kontribuoi duke b\u00ebr\u00eb figurat alegorike n\u00eb k\u00ebt\u00eb vep\u00ebr. <\/p>\n<p>Peter Paul Rubens ishte gjithashtu nj\u00eb piktor shum\u00eb i vler\u00ebsuar n\u00eb epok\u00ebn e vet. I konsideruar si nj\u00eb nga artist\u00ebt m\u00eb me ndikim t\u00eb tradit\u00ebs baroke flamande, ai shpesh punonte me Breughel n\u00eb projekte t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta. <\/p>\n<p>Kjo seri e Pes\u00eb Shqisave ka t\u00eb ngjar\u00eb t\u00eb jet\u00eb porositur nga Isabella Clara Eugenia dhe bashk\u00ebshorti i saj, Archduke Albert i Austris\u00eb, sundimtar\u00ebt e at\u00ebhersh\u00ebm t\u00eb Holand\u00ebs spanjolle. <\/p>\n<p>Aroma e suksesit <\/p>\n<p>P\u00ebr Museo Nacional del Prado, eksperimenti p\u00ebr sjelljen e arom\u00ebs n\u00eb nj\u00eb ekspozit\u00eb t\u00eb till\u00eb ka qen\u00eb nj\u00eb sukses i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm. <\/p>\n<p>\u201c\u00cbsht\u00eb thjesht nj\u00eb dhom\u00eb e vog\u00ebl. Pra, nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga ato ekspozitat me num\u00ebr shum\u00eb t\u00eb madh veprash,\u201d shpjegon Vergara. <\/p>\n<p>&#8220;Por, ne e kemi shum\u00ebfishuar me 20 her\u00eb numrin e njer\u00ebzve q\u00eb shkojn\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb dhom\u00eb,\u201d thot\u00eb ai. \u201cP\u00ebrgjigjja e publikut, si n\u00eb Spanj\u00eb, ashtu edhe n\u00eb Europ\u00eb, ka qen\u00eb mjaft e madhe dhe entuziaste. K\u00ebshtu q\u00eb ne jemi shum\u00eb t\u00eb lumtur p\u00ebr k\u00ebt\u00eb gj\u00eb.\u201d \/ Euronews<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Museo Nacional del Prado n\u00eb Madrid t\u00eb Spanj\u00ebs ka krijuar nj\u00eb ekspozit\u00eb unike p\u00ebr piktur\u00ebn \u201cNdjesia e Arom\u00ebs\u201d [The Sense of Smell] nga Jan Breughel dhe Rubens. \u201cNdjesia e Arom\u00ebs\u201d shfaq nj\u00eb kopsht me pem\u00eb, bim\u00eb dhe kafsh\u00eb. Q\u00ebllimi fillestar i piktur\u00ebs ishte q\u00eb t\u00eb pasqyronte gam\u00ebn e gjer\u00eb t\u00eb aromave q\u00eb mund t\u00eb dalloj\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":15059,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[27],"class_list":{"0":"post-15058","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bota","8":"tag-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15058","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=15058"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15058\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":15060,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/15058\/revisions\/15060"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/15059"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=15058"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=15058"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=15058"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}