{"id":14333,"date":"2022-08-18T07:46:47","date_gmt":"2022-08-18T07:46:47","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=14333"},"modified":"2022-08-18T07:46:47","modified_gmt":"2022-08-18T07:46:47","slug":"harallamb-kota-aristidh-kola-deshmori-i-katermbedhjet-i-gjuhes-shqipe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/08\/18\/harallamb-kota-aristidh-kola-deshmori-i-katermbedhjet-i-gjuhes-shqipe\/","title":{"rendered":"Harallamb Kota\/ ARISTIDH KOLA D\u00cbSHMORI I KAT\u00cbRMB\u00cbDHJET I GJUH\u00cbS SHQIPE."},"content":{"rendered":"<p>Aristidhi lindi n\u00eb vitin 1944 n\u00eb gjirin e nj\u00eb familje shqiptare arvanite, banues autokton n\u00eb fshatin Leontari t\u00eb Thivas (Teb\u00eb), zon\u00eb e cila banohet kryesisht nga arvanitas. Aristidhi u edukua me frym\u00ebn e dashuris\u00eb p\u00ebr traditat e t\u00eb par\u00ebve, q\u00eb trash\u00ebgoi kjo pjes\u00eb e madhe e popullat\u00ebs shqiptare n\u00eb Arbanin\u00eb jugore, ku Fuqit\u00eb e M\u00ebdha n\u00eb vitin 1829 mbivendos\u00ebn shtetin ortodoks q\u00eb e quajt\u00ebn Greqi. M\u00ebsimet e ulta e t\u00eb mesme, Aristidhi i kreu n\u00eb shkoll\u00ebn e Teb\u00ebs n\u00eb gjuh\u00ebn bizantine-romaike e quajtur greke. N\u00eb vitin 1963, u rregjistrua n\u00eb fakultetin Juridik n\u00eb Universitetin e Athin\u00ebs, ku ndoqi studimet p\u00ebr jurispudenc\u00eb. Mbas p\u00ebrfundimit t\u00eb studimeve, n\u00eb vitin 1968 hapi nj\u00eb zyr\u00eb avokatie n\u00eb Athin\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb n\u00eb mbrojtje bashkatdhetar\u00ebt e tij, nga c\u00ebnimi i t\u00eb drejtave t\u00eb tyre kushtetuse nga segmentet antishqiptare q\u00eb vepronin brenda dhe jasht\u00eb strukturave t\u00eb shtetit grek. Krahas pun\u00ebs profesionale, Aristidh Kola u mor edhe me studimin e gjuh\u00ebs, kultur\u00ebs dhe traditave t\u00eb shqiptar\u00ebve arvanitas t\u00eb Greqis\u00eb. N\u00eb vitin 1983, Aristidh Kola p\u00ebrfundoi studimin lidhur me arvanitasit e Greqis\u00eb dhe botoi vepr\u00ebn e par\u00eb me titull: \u201cArvanit\u00ebt dhe Prejardhja e Grek\u00ebve\u201d, e cila u prit ngroht\u00ebsisht nga publiku arvanitas. Po at\u00eb vit botoi revist\u00ebn \u201cBesa\u201d, e cila pasqyronte jet\u00ebn dhe traditat e bot\u00ebs arvanitase. N\u00eb vitin 1984, Aristidh Kola erdhi n\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr t\u2019a njohur v\u00ebndin e shqiptar\u00ebve dhe u takua me shum\u00eb personalitete politike e kulturore t\u00eb asaj kohe. N\u00eb vitin 1985, Aristidh Kola u zgjodh kryetar i shoqat\u00ebs \u201cLidhja Arvanite-Marko Bo\u00e7ari\u201d. Po at\u00eb vit, krijoi \u201cQendr\u00ebn e Studimeve Pellazge\u201d, \u201cQendr\u00ebn e Studimeve Arvanite\u201d, ngriti Sht\u00ebpin\u00eb Botuse \u201cThamira\u201d dhe me bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e tij, organizoi \u201cFestivalin e Par\u00eb t\u00eb K\u00ebng\u00ebs Arvanite\u201d. I qeshur dhe i dashur, Aristidhi ishte mik i t\u00eb gjith\u00eb emigrant\u00ebve shqiptar\u00eb n\u00eb Greqi. N\u00eb zyrat e shoqat\u00ebs arvanite \u201cMarko Bo\u00e7ari\u201d, organizonte aktivitete politiko-kulturore p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb, si dhe p\u00ebr personalitete t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme arvanite t\u00eb Greqis\u00eb. Aristidhi bashk\u00ebpunoi me t\u00eb gjitha rrethet e diaspor\u00ebs shqiptare n\u00eb Bot\u00eb. Ai mbante lidhje dhe bashk\u00ebpunoi me arb\u00ebresh\u00ebt e Italis\u00eb, me shqiptar\u00ebt e Amerik\u00ebs, me intelektual\u00eb t\u00eb Kosov\u00ebs, t\u00eb Turqis\u00eb dhe atyre t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Ai ishte lidhur edhe me arb\u00ebresh\u00ebt e Korsik\u00ebs. N\u00eb vitin 1988, botoi \u201cProklamat\u00ebn e Lidhjes Arvanite 1897\u201d, e themeluar n\u00eb Greqi me em\u00ebrtimin \u201cLidhja Arb\u00ebrore\u201d me kryetar Marko Dh. Noti Bo\u00e7ari dhe an\u00ebtar t\u00eb gjith\u00eb pinjoll\u00ebt e prijs\u00ebve t\u00eb famsh\u00ebm t\u00eb vitit 1821. N\u00eb hyrjen e librit \u201cArvanit\u00ebt dhe prejardhja e grek\u00ebrve\u201d Aristidh Kola shkruan. Lidhja Arb\u00ebrore e vitit 1897 dhe pinjoll\u00ebt e prijs\u00ebve t\u00eb famsh\u00ebm\u2026p\u00ebrpiqen t\u00eb bindin mbretin Gjergji I n\u00eb prag t\u00eb zhvillimeve n\u00eb Ballkan se: \u201cn\u00ebse nuk realizohet pakti me shqiptar\u00ebt e islamizuar t\u00eb zon\u00ebs lindore t\u00eb v\u00ebndit, sigurisht\u2026Greqia e lir\u00eb edhe vet\u00ebm me kontribut t\u00eb shqiptar\u00ebve t\u00eb krishter\u00eb do t\u00eb mund t\u00eb luaj\u00eb rol kryesor\u2026por gjithashtu \u00ebsht\u00eb e sigurt\u00eb, se pa ndihm\u00ebm e t\u00eb par\u00ebve nuk do t\u00eb arij\u00eb t\u00eb kufizoj\u00eb k\u00ebrkesat e pabaza dhe fjalamane t\u00eb bullgar\u00ebve, serb\u00ebve e rumun\u00ebve\u201d. Nj\u00ebkoh\u00ebsisht Lidhja u d\u00ebrgon shqiptar\u00ebve nj\u00eb thirje, ku midis t\u00eb tjerave, theksohet: \u201cV\u00ebllez\u00ebr\u2026sado q\u00eb na ndajn\u00eb vendi dhe feja, nuk pushojm\u00eb s\u00eb qeni v\u00ebllez\u00ebr\u2026Duhet ta lem\u00eb m\u00ebnjan\u00eb armiq\u00ebsin\u00eb q\u00eb na shkaktoi turq\u00ebria dhe fet\u00eb\u2026N\u00eb zem\u00ebr t\u00eb popullit grek dhe arbnor \u00ebsht\u00eb rr\u00ebnjosur ndjenja e afris\u2026greku para se t\u00eb b\u00ebhej grek, ishte arb\u00ebr, dmth pellazg\u2026Grek do t\u00eb thot\u00eb arb\u00ebr i qytet\u00ebruar\u2026\u201d N\u00eb vitin 1989, Aristidh Kola botoi vepr\u00ebn e tij t\u00eb dyt\u00eb me titull \u201cGjuha e P\u00ebr\u00ebndive\u201d. N\u00eb vitin 1995 Aristidh Kola erdhi p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb Shqip\u00ebri, ku u \u00e7mall me njer\u00ebzit dhe gurnajat e malit. Po at\u00eb vit botoi vepr\u00ebn me titull \u201cFjalori krahasues i gjuh\u00ebs Arvanite\u201d dhe p\u00ebrmblodhi n\u00eb dorshkrim vepr\u00ebn me titull \u201cPrometeu dhe Zeusi\u201d. Po at\u00eb vit botoi artikullin me titull \u201cGreqia n\u00eb kurthin e Serb\u00ebve t\u00eb Milloshevi\u00e7it\u201d, nd\u00ebrsa n\u00eb fillim t\u00eb vitit 1998, botoi revist\u00ebn kulturore \u201cArvanon\u201d. A. Kola u b\u00eb i njohur n\u00eb Kosov\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn e bombardimeve t\u00eb NATO mbi Serbin\u00eb dhe sidomos p\u00ebr p\u00ebrkrahjen morale q\u00eb i dha luft\u00ebs s\u00eb U\u00c7K-s\u00eb n\u00eb periudh\u00eb 28 shkurt 1998-24 mars 1999, duke u shfaqur n\u00eb disa emisione televizive. Kjo shkaktoi reagimin e disa grupeve proserbe, me t\u00eb cilat u ndesh n\u00eb rrug\u00eb gjyq\u00ebsore. <\/p>\n<p>Aristidh Kola b\u00ebri nj\u00eb pun\u00eb k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebse p\u00ebr afirmimin e identitetit arvanitas n\u00eb Greqi. Ai nisi hartimin e fjalorit arvanitas, vep\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn nuk arriti ta p\u00ebrfundonte. A. Kola vdiq n\u00eb vitin 2000 pas nj\u00eb \u201cs\u00ebmundjeje t\u00eb r\u00ebnd\u00eb-leucemi n\u00eb gjak\u201d. T\u00eb gjitha burimet puqen n\u00eb p\u00ebrfundimin se, vdekja e tij \u00ebsht\u00eb vep\u00ebr e segmenteve antishqiptare nacionaliste e kishtare sllavo-greke-vllehe. Aristidh P Kola \u00ebsht\u00eb D\u00ebshmori i kat\u00ebrmb\u00ebdhjet\u00eb i Gjuh\u00ebs Shqipe, pas d\u00ebshmor\u00ebve Pjet\u00ebr Bogdani, Dhaskal Todhri, Naum Bredhi Veqilharxhi, Anastas Kullarioti, Jani Vreto, Koto Hoxhi, Pandeli Sotiri, at Harallamb Ballama\u00e7i, at Stathi Melani, Petro Nini Luarasi, Nikolla Jorga, Papa Kristo Negovani e Llambi N Kota. N\u00eb vitin 2022, Arvanitasi i Shquar, Rilindasi i Koh\u00ebve Moderne, ARISTIDH P. KOLA MORI TITULLIN E LART\u00cb \u201cNDERI I KOMBIT\u201d.<br \/>\nCikli i \u201cD\u00ebshmor\u00ebve t\u00eb Gjuh\u00ebs Shqipe\u201d, mbyllet me m\u00ebm\u00ebdhetarin Aristidh Kola. Kat\u00ebrmb\u00ebdhjet D\u00ebshmor t\u00eb Gjuh\u00ebs Shqipe. A gjinden rrug\u00eb, shkolla, institucione arsimore e kulturore q\u00eb mbajn\u00eb emrat e tyre? A jan\u00eb dekretuar \u201cD\u00ebshmor\u201d dhe eshtart e tyre prehen n\u00eb varrezat e \u201cD\u00ebshmor\u00ebve t\u00eb Atdheut n\u00eb Tiran\u00eb\u201d? A gjinden emrat e tyre n\u00eb Enciklopedin\u00eb e Kombit Shqiptar? Gjuha e folur shqipe dhe teritori komb\u00ebtar shqiptar, jan\u00eb dy element\u00ebt q\u00eb p\u00ebrcaktojn\u00eb Kombin Shqiptar. Si rjedhim t\u00eb gjith\u00eb kontributor\u00ebt e Gjuh\u00ebs Shqipe duhet t\u00eb gdhenden me shkronja ari n\u00eb \u201cPanteonin e Shqiptarizm\u00ebs\u201d. Me librin tim me titull \u201cOrtodoks Shqiptar, me pushk e pen p\u00ebr Gjuh\u00ebn Shqipe e M\u00ebm\u00ebdhen\u00eb\u201d, q\u00eb do botohet s\u00eb shpejti, po cek nj\u00eb pik ari n\u00eb panteonin e tyre.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/7466D360-4435-42C3-A893-1D929E244142-190x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"190\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-14334\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/7466D360-4435-42C3-A893-1D929E244142-190x300.jpeg 190w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/7466D360-4435-42C3-A893-1D929E244142.jpeg 259w\" sizes=\"auto, (max-width: 190px) 100vw, 190px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/3118F07D-EC40-48A5-8179-E96519F60C49-300x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"300\" class=\"alignnone size-medium wp-image-14335\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/3118F07D-EC40-48A5-8179-E96519F60C49-300x300.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/3118F07D-EC40-48A5-8179-E96519F60C49-150x150.jpeg 150w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/3118F07D-EC40-48A5-8179-E96519F60C49-768x768.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/3118F07D-EC40-48A5-8179-E96519F60C49.jpeg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/7F52B5C6-C875-4622-90F4-2A0D1963A524-300x208.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"208\" class=\"alignnone size-medium wp-image-14336\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/7F52B5C6-C875-4622-90F4-2A0D1963A524-300x208.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/7F52B5C6-C875-4622-90F4-2A0D1963A524-768x532.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/7F52B5C6-C875-4622-90F4-2A0D1963A524.jpeg 800w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aristidhi lindi n\u00eb vitin 1944 n\u00eb gjirin e nj\u00eb familje shqiptare arvanite, banues autokton n\u00eb fshatin Leontari t\u00eb Thivas (Teb\u00eb), zon\u00eb e cila banohet kryesisht nga arvanitas. Aristidhi u edukua me frym\u00ebn e dashuris\u00eb p\u00ebr traditat e t\u00eb par\u00ebve, q\u00eb trash\u00ebgoi kjo pjes\u00eb e madhe e popullat\u00ebs shqiptare n\u00eb Arbanin\u00eb jugore, ku Fuqit\u00eb e M\u00ebdha [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14337,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-14333","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-opinione"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14333","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14333"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14333\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14338,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14333\/revisions\/14338"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14337"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14333"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14333"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14333"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}