{"id":14126,"date":"2022-08-16T20:15:03","date_gmt":"2022-08-16T20:15:03","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=14126"},"modified":"2022-08-16T20:15:03","modified_gmt":"2022-08-16T20:15:03","slug":"studiuesja-dhe-poetja-oana-glasu-rexhep-shahu-nje-aristokrat-i-fjales","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/08\/16\/studiuesja-dhe-poetja-oana-glasu-rexhep-shahu-nje-aristokrat-i-fjales\/","title":{"rendered":"Studiuesja dhe poetja OANA GLASU: REXHEP SHAHU, NJ\u00cb ARISTOKRAT I FJAL\u00cbS"},"content":{"rendered":"<p>Koh\u00ebt e fundit kam lexuar m\u00eb shum\u00eb proz\u00eb se zakonisht, rumune ose shqipe, por nuk mund t\u00eb p\u00ebrmbahesha t\u2019i \u00e7lodhja syt\u00eb te poezia e Rexhepit, t\u00eb cilin e lexova t\u00eb plot\u00eb dhe q\u00eb tashm\u00eb e kam th\u00ebn\u00eb publikisht, se \u00ebsht\u00eb poeti i zemr\u00ebs sime.<br \/>\nRexhep Shahu i rregullon mendimet e tij n\u00eb vargje pa shum\u00eb hezitim tematik, pa hezitim estetik dhe pa ndonj\u00eb lustrim t\u00eb tep\u00ebrt lirik t\u00eb padobish\u00ebm p\u00ebr t\u2019ia dh\u00ebn\u00eb fjal\u00ebs origjinale, me t\u00eb cil\u00ebn nd\u00ebrton poezit\u00eb e tij. Padyshim i shqet\u00ebsuar nga dilemat ekzistenciale, p\u00ebr t\u00eb cilat nuk k\u00ebrkon zgjidhje, ai ushtron, n\u00eb mos pastrimin p\u00ebrmes poezis\u00eb, t\u00eb pakt\u00ebn \u00e7lirimin, n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, nga vetvetja e vet, shtyp\u00ebse dhe e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr tu mbajtur. Un\u00eb madje do t\u00eb thosha se, m\u00eb shum\u00eb se fjala, Rexhep Shahut i p\u00eblqejn\u00eb tingujt e saj, dridhja e saj vajtuese, ndonj\u00ebher\u00eb, ose l\u00ebkundja e leht\u00eb si balade, her\u00eb t\u00eb tjera.<br \/>\nKjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse ai nuk vendoset n\u00eb nj\u00eb lloj t\u00eb caktuar t\u00eb krijimit t\u00eb poezis\u00eb, por l\u00ebviz, brenda s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs ndjenj\u00eb, nga nj\u00eb form\u00eb e paracaktuar e shprehjes, klasike, t\u00eb themi, n\u00eb nj\u00eb moderne, dhe nga kjo n\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr, mbase me origjin\u00eb popullore.<br \/>\nJehonat e titujve t\u00eb v\u00ebllimeve t\u00eb poetit lajm\u00ebrojn\u00eb kalime nga nj\u00eb tem\u00eb n\u00eb tjetr\u00ebn: nga gjendjet sodit\u00ebse te reflektimet ekzistenciale, nga \u00ebndrrat te meditimet, nga jeta n\u00eb vdekje, nga dashuria n\u00eb rrjedh\u00ebn e pap\u00ebrshkueshme t\u00eb koh\u00ebs, duke mos p\u00ebrfillur as at\u00eb shoq\u00ebrore e as at\u00eb politike. Nuk \u00ebsht\u00eb realja q\u00eb transmetohet p\u00ebrmes fjal\u00ebs, por projeksioni i saj n\u00eb vet\u00ebdijen e poetit, jehona her\u00eb e shurdh\u00ebr, her\u00eb m\u00eb e mpreht\u00eb e nj\u00eb realiteti t\u00eb p\u00ebraf\u00ebrt jo t\u00eb p\u00ebrpunuar filozofikisht, por vet\u00ebm, n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe, estetikisht. Dhe realja, si nj\u00eb objekt lirik, shnd\u00ebrrohet n\u00eb koh\u00eb, me t\u00eb cil\u00ebn ne matim kalimin ton\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb n\u00ebp\u00ebr bot\u00eb, shnd\u00ebrrohet n\u00eb moment, si interval kohor jasht\u00ebzakonisht t\u00eb shkurt\u00ebr, n\u00eb jet\u00ebn ton\u00eb. E v\u00ebrteta p\u00ebrmbahet n\u00eb fjal\u00eb, n\u00eb at\u00eb t\u00eb liruar n\u00eb form\u00ebn e zhurm\u00ebs, e refleksit t\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebs ekzistenciale, si\u00e7 nxjerrim nga shum\u00eb poezi t\u00eb Rexhepit. N\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb guximshme, poeti ka dep\u00ebrtuar, q\u00eb nga poezit\u00eb e tij t\u00eb para, n\u00eb nj\u00eb univers lirik si labirint t\u00eb cilin, pa u lodhur, e eksploron hap pas hapi p\u00ebr t\u00eb gjetur rrug\u00ebn p\u00ebr n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn. E cila nuk \u00ebsht\u00eb aspak e leht\u00eb apo e pak\u00ebt.<br \/>\nNd\u00ebrsa fjal\u00ebt e gjuh\u00ebs n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ai ndien poetikisht kan\u00eb mbaruar, krijon nj\u00eb rrethanor, me nj\u00eb ngarkes\u00eb lirike unike, duke b\u00ebr\u00eb nj\u00eb folje em\u00ebr, duke p\u00ebrvet\u00ebsuar nj\u00eb ton t\u00eb domosdosh\u00ebm dhe duke bashkangjitur shenj\u00ebn e ve\u00e7ant\u00eb t\u00eb subjektivitetit. Vargu l\u00ebshohet, n\u00eb favor t\u00eb mesazhit, nga rripat klasike t\u00eb prozodis\u00eb, gjuha poetike e pazakont\u00eb shprehimisht nd\u00ebrmjet\u00ebson transferimin e p\u00ebrhersh\u00ebm midis konkreteve dhe abstrakteve, midis realeve dhe jorealeve, kurse shoq\u00ebrimi befasues t\u00eb termave bisedor\u00eb, abstrakt\u00eb apo edhe t\u00eb zhargonit, ve\u00e7on bindsh\u00ebm komunikimin poetik.<br \/>\nFjala, jo rrall\u00eb, \u00ebsht\u00eb nd\u00ebrtuar rreth imazheve ndjell\u00ebse, duke e \u00e7uar mesazhin e saj tek lexuesi n\u00eb vargje t\u00eb metrikave t\u00eb ndryshueshme, me nj\u00eb rit\u00ebm t\u00eb brendsh\u00ebm i n\u00ebnshtruar rrjedh\u00ebs s\u00eb ideve, por edhe ndjenj\u00ebs poetike t\u00eb fort\u00eb apo pasionale. Por, poezit\u00eb e Rexhepit vazhdojn\u00eb akoma t\u00eb diversifikohen tematikisht, nga koncepte serioze, si jeta, vdekja, koha, te fakti i ndrysh\u00ebm banal i p\u00ebrditsh\u00ebm, por q\u00eb lidhet etikisht me vet\u00ebdijen poetike t\u00eb tij. Prandaj kam v\u00ebrejtur se poeti praktikon nj\u00eb poetik\u00eb t\u00eb ankthit ekzistencial, t\u00eb thyerjes tragjike t\u00eb vetvetes, t\u00eb njohjes p\u00ebrmes dashuris\u00eb, duke vendosur n\u00eb plan t\u00eb par\u00eb kontradikt\u00ebn ideatike midis vetes dhe vetes, midis egos dhe alter egos, midis meje dhe teje, midis vet\u00ebdijes dhe ekzistenc\u00ebs, regjistri duke u l\u00ebkundur dhe ai, n\u00eb var\u00ebsi t\u00eb melodis\u00eb: serioze, e gjall\u00eb dhe ironike. Dashuria si gjendje e pasiguris\u00eb, p\u00ebrfaq\u00ebsimi i konkretes n\u00eb form\u00eb abstrakte, si dhe abstraktizimi i konkretes, p\u00ebrmbysja shpreh\u00ebse e natyrshmes dhe shtyrja e paqart\u00ebsis\u00eb s\u00eb gjuh\u00ebs poetike deri n\u00eb skaj t\u00eb marr\u00ebzive jan\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsit thelb\u00ebsor\u00eb estetik\u00eb t\u00eb nj\u00eb gjendje lirike polifonike, t\u00eb nj\u00eb imagjinari poetik modern. Me nj\u00eb gjuh\u00eb poetike lozonjare dhe ironike, t\u00eb vendosur n\u00eb regjistra t\u00eb ndrysh\u00ebm leksikor\u00eb \u2013 gojor\u00eb, bisedor\u00eb, retorik\u00eb \u2013 me nj\u00eb ligj\u00ebrim lirik, rr\u00ebfim nganj\u00ebher\u00eb delikat, i nd\u00ebrtuar n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, n\u00eb vet\u00ebn e par\u00eb, me mjetet e ekspresivitetit poetik t\u00eb zgjedhur sipas mish\u00ebrimit t\u00eb ides\u00eb dhe me nj\u00eb prozodi moderne, poezit\u00eb e Rexhep Shahu kan\u00eb t\u00eb gjitha atributet e nj\u00eb krijimi t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb bashk\u00ebkohore shqiptare.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Koh\u00ebt e fundit kam lexuar m\u00eb shum\u00eb proz\u00eb se zakonisht, rumune ose shqipe, por nuk mund t\u00eb p\u00ebrmbahesha t\u2019i \u00e7lodhja syt\u00eb te poezia e Rexhepit, t\u00eb cilin e lexova t\u00eb plot\u00eb dhe q\u00eb tashm\u00eb e kam th\u00ebn\u00eb publikisht, se \u00ebsht\u00eb poeti i zemr\u00ebs sime. Rexhep Shahu i rregullon mendimet e tij n\u00eb vargje pa shum\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":14127,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-14126","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-opinione"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14126","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=14126"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14126\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14128,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/14126\/revisions\/14128"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14127"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14126"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14126"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14126"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}