{"id":13909,"date":"2022-08-15T08:08:30","date_gmt":"2022-08-15T08:08:30","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=13909"},"modified":"2022-08-15T08:08:30","modified_gmt":"2022-08-15T08:08:30","slug":"popullariteti-i-jashtezakonshem-i-tiktok","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/08\/15\/popullariteti-i-jashtezakonshem-i-tiktok\/","title":{"rendered":"Popullariteti i jasht\u00ebzakonsh\u00ebm i TikTok"},"content":{"rendered":"<p>Rival\u00ebt e TikTok jan\u00eb nervoz\u00eb. Qeverit\u00eb jan\u00eb t\u00eb dyshimta. Nj\u00eb miliard p\u00ebrdorues jan\u00eb ngulur n\u00eb ekranet e celular\u00ebve, shkruan The Economist.<\/p>\n<p>Macja ngre kok\u00ebn p\u00ebr t\u00eb par\u00eb se \u00e7far\u00eb ka n\u00eb banak, m\u00eb pas k\u00ebrcen, ngjitet p\u00ebr t\u00eb par\u00eb m\u00eb nga af\u00ebr dhe pasi v\u00ebren nj\u00eb cop\u00eb flete metalike, hidhet p\u00ebrpjet\u00eb sikur t\u00eb ishte goditur nga rryma elektrike.<br \/>\nKy klip prej gjasht\u00eb sekondash, q\u00eb \u00ebsht\u00eb klikuar m\u00eb shum\u00eb se 40 milion\u00eb her\u00eb, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr videot \u201cm\u00eb t\u00eb nxehta\u201d n\u00eb TikTok p\u00ebr momentin.<\/p>\n<p>Videot e maceve jan\u00eb mjaft popullore n\u00eb k\u00ebt\u00eb platform\u00eb. Por k\u00ebto dhe qindra miliona klipe t\u00eb tjera t\u00eb shkurtra n\u00eb TikTok, po shkaktojn\u00eb net\u00eb pa gjum\u00eb n\u00eb Silicon Valley dhe n\u00eb kryeqytetet per\u00ebndimore. Aplikacioni po rritet me nj\u00eb rit\u00ebm q\u00eb ka habitur konkurrent\u00ebt dhe rregullator\u00ebt.<\/p>\n<p>N\u00eb vet\u00ebm pes\u00eb vjet, ai ka dep\u00ebrtuar n\u00eb nivelin m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb mediave sociale globale, nj\u00eb klub q\u00eb zyrtar\u00ebt amerikan\u00eb e konsideronin aq t\u00eb mbyllur ndaj konkurrenc\u00ebs, saq\u00eb nis\u00ebn nj\u00eb ligj antitrust kund\u00ebr an\u00ebtarit t\u00eb tij kryesor, Facebook.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa TikTok po t\u00ebrheq p\u00ebrdoruesit dhe parat\u00eb e reklamave, rival\u00ebt e tij m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj po rimodelojn\u00eb aplikacionet e tyre p\u00ebr t\u00eb imituar k\u00ebt\u00eb platform\u00eb t\u00eb re. Ndryshimet mund t\u00eb mos mbarojn\u00eb k\u00ebtu: l\u00ebvizja e TikTok n\u00eb tregtin\u00eb elektronike mund t\u00eb trazoj\u00eb nj\u00eb industri tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Qeverit\u00eb e shohin me nervoziz\u00ebm TikTok p\u00ebr arsye t\u00eb ndryshme. Si aplikacioni i par\u00eb kinez q\u00eb u b\u00eb popullor n\u00eb Per\u00ebndim, TikTok \u00ebsht\u00eb nj\u00eb burim krenarie n\u00eb Pekin.<\/p>\n<p>Por pron\u00ebsia kineze e aplikacionit i b\u00ebn politikan\u00ebt gjetiu q\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsohen p\u00ebr v\u00ebmendjen e qytetar\u00ebve t\u00eb tyre. T\u00eb dh\u00ebnat e p\u00ebrdoruesve mund t\u00eb p\u00ebrfundojn\u00eb n\u00eb duar t\u00eb gabuara, ata kan\u00eb frik\u00eb se n\u00eb platform\u00eb mund t\u00eb nd\u00ebrhyjn\u00eb propagandist\u00ebt kinez\u00eb. TikTok tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb ndaluar n\u00eb Indi, dikur tregu i tij m\u00eb i madh. Vende t\u00eb tjera, p\u00ebrfshir\u00eb Amerik\u00ebn, po shqyrtojn\u00eb l\u00ebvizjen e tyre t\u00eb radh\u00ebs.<\/p>\n<p>Vet\u00ebm dhjet\u00eb vite m\u00eb par\u00eb, Zhang Yiming, sip\u00ebrmarr\u00ebs kinez, nj\u00eb vit m\u00eb i madh se Mark Zuckerberg, themeloi nj\u00eb firm\u00eb softuer\u00ebsh t\u00eb quajtur ByteDance.<\/p>\n<p>Nd\u00ebr krijimet e saj t\u00eb para ishin Neihan Duanzi, platform\u00eb p\u00ebr arg\u00ebtim, dhe Toutiao, faqe lajmesh. Aplikacionet p\u00ebrdor\u00ebn Inteligjenc\u00ebn Artificiale p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar se \u00e7far\u00eb lloj historish p\u00eblqejn\u00eb p\u00ebrdoruesit. T\u00eb dy u b\u00ebn\u00eb popullor\u00eb; sot Toutiao \u00ebsht\u00eb faqja online m\u00eb e madhe e lajmeve n\u00eb Kin\u00eb, me 360 \u200b\u200bmilion\u00eb p\u00ebrdorues.<br \/>\nZoti Zhang mendoi se \u00e7far\u00eb tjet\u00ebr mund t\u00eb b\u00ebnte algoritmi i tij. N\u00eb vitin 2016, ByteDance publikoi Douyin (Shaking Sound), nj\u00eb aplikacion p\u00ebr regjistrimin dhe ndarjen e videove me sinkronizim buz\u00ebsh. Douyin u modelua n\u00eb Musical.ly, nj\u00eb tjet\u00ebr aplikacion p\u00ebr sinkronizimin e buz\u00ebve, i popullarizuar nga t\u00eb rinjt\u00eb amerikan\u00eb, por i p\u00ebrmir\u00ebsuar nga motori i Inteligjenc\u00ebs Artificiale t\u00eb ByteDance.<\/p>\n<p>Nj\u00eb vit m\u00eb pas, ByteDance l\u00ebshoi \u200b\u200b\u200b\u200bnj\u00eb aplikacion binjak jasht\u00eb Kin\u00ebs, me nj\u00eb nd\u00ebrfaqe dhe algorit\u00ebm identik, por me p\u00ebrmbajtje t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Ai p\u00ebrdorte logon e Douyin-it, por kishte nj\u00eb em\u00ebr m\u00eb t\u00eb goditur: TikTok.<\/p>\n<p>N\u00eb fillim, TikTok nuk t\u00ebrhoqi shum\u00eb v\u00ebmendje jasht\u00eb Azis\u00eb. Por n\u00eb vitin 2017, ByteDance bleu Musical.ly dhe s\u00eb shpejti i transferoi 100 milion\u00eb p\u00ebrdoruesit e tij n\u00eb TikTok.<\/p>\n<p>Q\u00eb at\u00ebher\u00eb, TikTok \u00ebsht\u00eb rritur m\u00eb shum\u00eb se \u00e7do aplikacion tjet\u00ebr. N\u00eb shtator, kur ishte pak m\u00eb shum\u00eb se kat\u00ebr vje\u00e7, ai arriti n\u00eb 1 miliard p\u00ebrdorues, moment historik q\u00eb Facebook, YouTube dhe Instagram, e arrit\u00ebn n\u00eb tet\u00eb vjet, megjith\u00ebse n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb kur m\u00eb pak njer\u00ebz ishin online.<\/p>\n<p>TikTok ka qen\u00eb aplikacioni celular m\u00eb i shkarkuar n\u00eb bot\u00eb q\u00eb nga fillimi i vitit 2020. Dhe nd\u00ebrsa audiencat e reja jan\u00eb t\u00eb vak\u00ebta ndaj Facebook, TikTok i ka t\u00ebrhequr tej mase. Rreth 44% e p\u00ebrdoruesve t\u00eb tij amerikan\u00eb, jan\u00eb n\u00ebn mosh\u00ebn 25 vje\u00e7, beson eMarketer, kompani t\u00eb dh\u00ebnash, krahasuar me 16% n\u00eb Facebook.<\/p>\n<p>TikTok e b\u00ebn t\u00eb leht\u00eb krijimin e videove. Ai ka arritur n\u00eb fush\u00ebn e redaktimit t\u00eb videove at\u00eb q\u00eb Instagram arriti n\u00eb redaktimin e fotove nj\u00eb dekad\u00eb m\u00eb par\u00eb, duke i lejuar amator\u00ebt t\u00eb kthejn\u00eb regjistrimet e tyre, n\u00eb video me pamje t\u00eb shk\u00eblqyer. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, algoritmi i zbulimit t\u00eb Inteligjenc\u00ebs Artificiale, varet nga perspektiva e suksesit viral t\u00eb krijuesve t\u00eb panjohur, t\u00eb cil\u00ebt kan\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi n\u00eb aplikacione si Facebook.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa llogarit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha personale n\u00eb Facebook jan\u00eb ato t\u00eb atlet\u00ebve, k\u00ebng\u00ebtar\u00ebve ose personazheve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb famsh\u00ebm, TikTok-erat m\u00eb t\u00eb mir\u00eb jan\u00eb t\u00eb famsh\u00ebm vet\u00ebm si TikToker-a. Khaby Lame, komik senegalez, kryeson grupin me 146 milion\u00eb ndjek\u00ebs. Yjet m\u00eb t\u00eb njohur paguhen mir\u00eb nga kompania p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar n\u00eb platform\u00eb.<\/p>\n<p>TikTok \u00ebsht\u00eb gjithashtu i leht\u00eb p\u00ebr t\u2019u par\u00eb. Nd\u00ebrsa shumica e aplikacioneve t\u00eb mediave sociale rekomandojn\u00eb p\u00ebrmbajtje nga rrjeti i miqve t\u00eb p\u00ebrdoruesit, TikTok nuk k\u00ebrkon asnj\u00eb rrjet, asnj\u00eb k\u00ebrkim: algoritmi i tij nxjerr video nga arkivat e gjera dhe m\u00ebson se \u00e7far\u00eb i p\u00eblqen shikuesit.<\/p>\n<p>Formati \u00ebsht\u00eb jasht\u00ebzakonisht t\u00ebrheq\u00ebs. N\u00eb Amerik\u00eb, p\u00ebrdoruesit e TikTok shpenzojn\u00eb mesatarisht 46 minuta n\u00eb dit\u00eb n\u00eb aplikacion, paksa m\u00eb tep\u00ebr se sa shpenzojn\u00eb n\u00eb YouTube dhe 16 minuta m\u00eb shum\u00eb se sa n\u00eb Facebook ose Instagram.<\/p>\n<p>TikTok po fiton shpejt para nga kjo v\u00ebmendje. T\u00eb ardhurat e tij ishin rreth 4 miliard\u00eb dollar\u00eb vitin e kaluar dhe duhet t\u00eb arrijn\u00eb n\u00eb 12 miliard\u00eb dollar\u00eb k\u00ebt\u00eb vit dhe 23 miliard\u00eb dollar\u00eb n\u00eb vitin 2024, pothuajse t\u00eb gjitha nga reklamat, parashikon eMarketer (shih grafikun).<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb m\u00eb shum\u00eb se platformat Twitter, Snapchat, Pinterest dhe aplikacione t\u00eb tjera t\u00eb mediave sociale dhe e vendosin TikTok n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin nivel me YouTube.<\/p>\n<p>TikTok mund t\u00eb b\u00ebhet edhe m\u00eb i madh, duke gjykuar nga binjaku i tij kinez, Douyin. P\u00ebrdoruesi mesatar shpenzon 100 minuta n\u00eb dit\u00eb n\u00eb Douyin, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebn m\u00eb shum\u00eb se 12% t\u00eb koh\u00ebs totale t\u00eb shpenzuar n\u00eb internet n\u00eb Kin\u00eb, sipas firm\u00ebs Bernstein.<\/p>\n<p>Douyin tregon gjithashtu se si TikTok mund t\u00eb shkoj\u00eb p\u00ebrtej reklamimit. Aplikacioni \u00ebsht\u00eb nj\u00eb forc\u00eb e madhe n\u00eb tregtin\u00eb elektronike, n\u00eb shekullin XXI.<\/p>\n<p>Megjith\u00ebse krijimi i par\u00eb i till\u00eb i TikTok, i quajtur TikTok Shop, i cili u lan\u00e7ua n\u00eb n\u00ebntor n\u00eb Britani dhe Indonezi, ka d\u00ebshtuar, platforma nuk ka gjasa t\u00eb heq\u00eb dor\u00eb.<\/p>\n<p>Konkurrent\u00ebt e TikTok jan\u00eb t\u00eb shqet\u00ebsuar. N\u00eb prill, Zuckerberg njoftoi se burimi i lajmeve i Facebook, i cili p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb se 16 vjet u ka shfaqur p\u00ebrdoruesve kryesisht postime nga miqt\u00eb e tyre, do t\u00eb shnd\u00ebrrohej n\u00eb nj\u00eb \u201cmotor zbulimi\u201d, duke p\u00ebrdorur Inteligjenc\u00ebn Artificiale p\u00ebr t\u00eb ofruar p\u00ebrmbajtje nga i gjith\u00eb interneti \u2013 nj\u00eblloj si TikTok.<\/p>\n<p>Zuckerberg e p\u00ebrmendi TikTok pes\u00eb her\u00eb n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb fitimesh n\u00eb shkurt. Meta, kompania m\u00ebm\u00eb e Facebook dhe Instagram, ka zhvilluar nj\u00eb format videosh t\u00eb shkurtra t\u00eb quajtur Reels, t\u00eb cilin e ka p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb t\u00eb dyja k\u00ebto aplikacione.<\/p>\n<p>Imitime t\u00eb tilla jan\u00eb kudo: Snapchat Spotlight, YouTube Shorts, Pinterest Watch dhe madje edhe Fast Laughs nga Netflix. Disa prej tyre po ia dalin mban\u00eb. Reels p\u00ebrb\u00ebn m\u00eb shum\u00eb se 20% t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb kaluar n\u00eb Instagram. YouTube Shorts ka 1.5 miliard\u00eb p\u00ebrdorues mujor\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb ndoshta m\u00eb shum\u00eb se vet\u00eb TikTok.<\/p>\n<p>Por edhe TikTok, nga ana tjet\u00ebr, po merr disa nga idet\u00eb e rival\u00ebve. Ai ka rritur gjat\u00ebsin\u00eb maksimale t\u00eb videove n\u00eb dhjet\u00eb minuta, duke dep\u00ebrtuar n\u00eb tregun e YouTube.<\/p>\n<p>Ka lan\u00e7uar klipe p\u00ebrgjat\u00eb linjave t\u00eb Snapchat. Po provon nj\u00eb model abonimi, t\u00eb ngjash\u00ebm me Twitch, platform\u00ebn e videove live t\u00eb Amazon, ku fansat paguajn\u00eb p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb kanalin e nj\u00eb krijuesi. Dhe koh\u00ebt e fundit, nisi t\u2019u paguaj\u00eb disa krijuesve nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb t\u00eb ardhurave nga reklamat, si\u00e7 ka b\u00ebr\u00eb prej koh\u00ebsh YouTube.<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha k\u00ebto veprime jan\u00eb t\u00eb sh\u00ebndetshme n\u00eb nj\u00eb treg q\u00eb prej koh\u00ebsh ka qen\u00eb jo konkurrues. N\u00eb vitin 2020, Komisioni Federal i<br \/>\nTregtis\u00eb i Amerik\u00ebs nisi nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje antitrust kund\u00ebr kompanis\u00eb Meta.<\/p>\n<p>Nd\u00ebrsa TikTok po merr p\u00ebrdoruesit dhe reklamuesit e Meta-s, vlera e tregut e t\u00eb cilit \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjysmuar k\u00ebt\u00eb vit, ka m\u00eb pak arsye p\u00ebr t\u2019u shqet\u00ebsuar p\u00ebr munges\u00ebn e konkurrenc\u00ebs.<\/p>\n<p>Por tani rregullator\u00ebt kan\u00eb filluar t\u00eb shqet\u00ebsohen p\u00ebr TikTok p\u00ebr nj\u00eb arsye tjet\u00ebr: sigurin\u00eb komb\u00ebtare. ByteDance, pronari i TikTok, ka lidhje n\u00eb Ishujt Kajman dhe ka investitor\u00eb nga e gjith\u00eb bota, duke p\u00ebrfshir\u00eb General Atlantic t\u00eb Amerik\u00ebs dhe SoftBank t\u00eb Japonis\u00eb.<\/p>\n<p>Bill Ford, shefi i General Atlantic dhe an\u00ebtar i bordit t\u00eb ByteDance, e ka karakterizuar ByteDance si \u201cnj\u00eb kompani globale interneti me trash\u00ebgimi kineze, dhe jo thjesht nj\u00eb kompani kineze interneti\u201d.<br \/>\nPor selia e firm\u00ebs \u00ebsht\u00eb n\u00eb Pekin. Ashtu si kompanit\u00eb e tjera t\u00eb m\u00ebdha kineze, ajo \u00ebsht\u00eb subjekt i ndikimit \u2013 zyrtar dhe jozyrtar \u2013 t\u00eb Partis\u00eb Komuniste Kineze.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2018, ByteDance u detyrua t\u00eb mbyllte aplikacionin e tij Neihan Duanzi, i cili dikur kishte m\u00eb shum\u00eb se 200 milion\u00eb p\u00ebrdorues, pasi rregullatori kinez i medias pretendoi se p\u00ebrmbajtja e tij \u201ce pap\u00ebrshtatshme\u201d kishte \u201cshkaktuar pak\u00ebnaq\u00ebsi t\u00eb madhe midis p\u00ebrdoruesve t\u00eb internetit\u201d.<\/p>\n<p>Zoti Zhang, themeluesi i ByteDance, k\u00ebrkoi falje publike: \u201cProdukti ka humbur rrug\u00ebn, duke postuar p\u00ebrmbajtje q\u00eb bie ndesh me vlerat thelb\u00ebsore socialiste. \u00cbsht\u00eb e gjitha p\u00ebrgjegj\u00ebsia ime. E pranoj d\u00ebnimin pasi nuk arrita t\u00eb drejtoja opinionin publik n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e duhur\u201d.<\/p>\n<p>\u00c7far\u00eb do t\u00eb d\u00ebshironte qeveria e Kin\u00ebs n\u00eb lidhje me TikTok? Dy gj\u00ebra, sipas kritik\u00ebve. S\u00eb pari, do t\u00eb d\u00ebshironte t\u00eb kishte t\u00eb dh\u00ebnat e miliarda p\u00ebrdoruesve t\u00eb aplikacionit.<\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, nuk ka asnj\u00eb prov\u00eb se TikTok po grumbullon informacion t\u00eb panevojsh\u00ebm. Universiteti i Torontos vitin e kaluar nuk gjeti asnj\u00eb shenj\u00eb q\u00eb tregonte se TikTok ose Douyin kishin grumbulluar pa leje, kontakte, foto, audio, video ose t\u00eb dh\u00ebna vendndodhjeje. Ai zbuloi<br \/>\nse Douyin kishte ve\u00e7ori q\u00eb mund t\u00eb konsiderohen t\u00eb dyshimta jasht\u00eb Kin\u00ebs, t\u00eb tilla si \u201cngarkimi dinamik i kodit\u201d. Por TikTok nuk e b\u00ebn k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, ashtu si shumica e aplikacioneve sociale, TikTok mbledh informacione rreth telefonave t\u00eb klient\u00ebve, modeleve t\u00eb p\u00ebrdorimit dhe vendndodhjeve, dhe p\u00ebrdor sh\u00ebrbimet e gjurmimit t\u00eb pal\u00ebve t\u00eb treta. Sipas ligjit kinez, qeveria mund t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb pak a shum\u00eb \u00e7do t\u00eb dh\u00ebn\u00eb nga firmat kineze, duke p\u00ebrfshir\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e mbajtura jasht\u00eb vendit.<\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, Komiteti p\u00ebr Investimet e Huaja n\u00eb Shtetet e Bashkuara (CFIUS), nj\u00eb panel i udh\u00ebhequr nga Thesari i Shtetit, i cili shqyrton marr\u00ebveshjet p\u00ebr rreziqet e siguris\u00eb komb\u00ebtare, urdh\u00ebroi anulimin e blerjes nga nj\u00eb kompani kineze t\u00eb Grindr, aplikacion takimesh q\u00eb midis t\u00eb tjerash, regjistron orientimin seksual dhe statusin HIV t\u00eb p\u00ebrdoruesve.<\/p>\n<p>TikTok dhe qeveria kineze<\/p>\n<p>TikTok thot\u00eb se qeveria kineze nuk ka k\u00ebrkuar asnj\u00ebher\u00eb t\u00eb dh\u00ebna t\u00eb p\u00ebrdoruesve. Aplikacioni ka m\u00eb pak potencial shantazhi sesa Grindr. Megjithat\u00eb, James Lewis nga Qendra p\u00ebr Studime Strategjike dhe Nd\u00ebrkomb\u00ebtare, nj\u00eb institut amerikan, thekson se bazat e t\u00eb dh\u00ebnave biografike t\u00eb agjencive t\u00eb inteligjenc\u00ebs, nd\u00ebrhyjn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb rutin\u00eb n\u00eb mediat sociale.<\/p>\n<p>Programi i madh i mbik\u00ebqyrjes vendase i Kin\u00ebs, regjistron imazhet e fytyr\u00ebs dhe t\u00eb dh\u00ebnat vokale. Regjistrimi i t\u00eb dh\u00ebnave t\u00eb tilla dhe p\u00ebrshtatja e tyre me individ\u00ebt, do t\u00eb ishin m\u00eb t\u00eb lehta n\u00ebse informacioni do t\u00eb vinte drejtp\u00ebrdrejt nga TikTok.<\/p>\n<p>Dhe n\u00ebse ambiciet e TikTok p\u00ebr t\u00eb zgjeruar biznesin e vet do t\u00eb realizohen, firma do t\u00eb dij\u00eb jo vet\u00ebm se si duken dhe \u00e7far\u00eb z\u00ebri kan\u00eb p\u00ebrdoruesit e saj, por edhe se \u00e7far\u00eb blejn\u00eb dhe ku jetojn\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 2020, India ndaloi TikTok dhe dhjet\u00ebra aplikacione t\u00eb tjera kineze. Megjith\u00ebse ndalimi u provokua nga nj\u00eb p\u00ebrleshje kufitare, India pretendoi se aplikacionet po \u201cvjedhin dhe po transmetojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb fsheht\u00eb\u201d informacionin e p\u00ebrdoruesve indian\u00eb.<\/p>\n<p>Dy muaj m\u00eb von\u00eb, Donald Trump, asokohe president i Amerik\u00ebs, l\u00ebshoi \u200b\u200bnj\u00eb urdh\u00ebr ekzekutiv q\u00eb k\u00ebrkonte q\u00eb TikTok t\u2019i shitej nj\u00ebkompanie amerikane brenda 45 dit\u00ebve, ose p\u00ebrndryshe do t\u00eb p\u00ebrballej me nj\u00eb ndalim, duke p\u00ebrmendur si arsye \u201csasin\u00eb e madhe t\u00eb informacionit q\u00eb po mblidhte kompania, duke e lejuar Kin\u00ebn t\u00eb gjurmoj\u00eb vendndodhjet e punonj\u00ebsve dhe kontraktor\u00ebve federal\u00eb, p\u00ebr t\u00eb krijuar dosje t\u00eb informacionit personal p\u00ebr shantazh dhe p\u00ebr t\u00eb kryer spiunazh t\u00eb korporatave\u201d. (ByteDance e kund\u00ebrshtoi me sukses urdhrin n\u00eb gjykat\u00eb, nd\u00ebrsa pasardh\u00ebsi i zotit Trump, Joe Biden, e revokoi at\u00eb.)<\/p>\n<p>TikTok \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur t\u2019i qet\u00ebsoj\u00eb k\u00ebto frika, duke i mbajtur t\u00eb dh\u00ebnat e p\u00ebrdoruesve t\u00eb huaj, jasht\u00eb Kin\u00ebs. N\u00eb vetvete, kjo nuk ka shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi: nj\u00eb raport nga BuzzFeed muajin e kaluar zbuloi se stafi me seli n\u00eb Kin\u00eb kishte qasje n\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e p\u00ebrdoruesve amerikan\u00eb deri n\u00eb janar. \u201cGjith\u00e7ka kontrollohet n\u00eb Kin\u00eb\u201d, tha nj\u00eb an\u00ebtar i Departamentit t\u00eb Siguris\u00eb n\u00eb TikTok.<\/p>\n<p>M\u00eb 17 qershor, TikTok njoftoi se trafiku i p\u00ebrdoruesve amerikan\u00eb do t\u00eb qarkullonte p\u00ebrmes server\u00ebve n\u00eb Oracle, firm\u00eb amerikane e cila ka nj\u00eb kontrat\u00eb t\u00eb ngjashme me kompanin\u00eb tjet\u00ebr teknologjike Zoom.<\/p>\n<p>Stafi n\u00eb Kin\u00eb do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb aksesoj\u00eb t\u00eb dh\u00ebnat e p\u00ebrdoruesve amerikan\u00eb vet\u00ebm n\u00ebp\u00ebrmjet protokolleve t\u00eb mbik\u00ebqyrur nga nj\u00eb ekip sigurie me seli n\u00eb Amerik\u00eb.<\/p>\n<p>Holl\u00ebsit\u00eb po diskutohen me autoritetet amerikane. N\u00ebse ata e miratojn\u00eb planin, ai mund t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritet edhe diku tjet\u00ebr.<\/p>\n<p>Por ekziston nj\u00eb frik\u00eb e dyt\u00eb, edhe m\u00eb e madhe p\u00ebr sigurin\u00eb, e cila nuk ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me pyetjen se \u00e7far\u00eb m\u00ebson TikTok p\u00ebr p\u00ebrdoruesit e tij, por se \u00e7far\u00eb t\u00eb dh\u00ebnash nxjerr prej k\u00ebtyre informacioneve. Aplikacioni paraqitet si nj\u00eb platform\u00eb arg\u00ebtimi. Por me rritjen e popullaritetit t\u00eb tij, \u00ebsht\u00eb rritur edhe gjer\u00ebsia e prodhimit.<\/p>\n<p>Rreth nj\u00eb e treta e TikTok-erave e trajtojn\u00eb at\u00eb si nj\u00eb burim lajmi, sipas Institutit Reuters n\u00eb Universitetin e Oksfordit. N\u00eb vendet me media t\u00eb dob\u00ebt, p\u00ebrqindja \u00ebsht\u00eb m\u00eb e lart\u00eb: n\u00eb Indonezi, Malajzi, Filipine dhe Tajland\u00eb, rreth gjysma e p\u00ebrdorin aplikacionin p\u00ebr lajme.<\/p>\n<p>T\u00eb rinjt\u00eb, TikTok-erat m\u00eb t\u00eb zjarrt\u00eb, kan\u00eb m\u00eb shum\u00eb gjasa se t\u00eb tjer\u00ebt q\u00eb t\u00eb marrin lajme prej tij. Nd\u00ebrkoh\u00eb, mediat kryesore, e p\u00ebrdorin TikTok p\u00ebr t\u00eb promovuar p\u00ebrmbajtjen e tyre (The Economist lan\u00e7oi nj\u00eb kanal TikTok k\u00ebt\u00eb jav\u00eb).<\/p>\n<p>Roli n\u00eb rritje i TikTok si nj\u00eb platform\u00eb lajmesh, ka ngjallur frik\u00ebn se, sipas fjal\u00ebve t\u00eb senatorit amerikan Ted Cruz, ai \u00ebsht\u00eb \u201cnj\u00eb kal\u00eb trojan q\u00eb Partia Komuniste Kineze mund t\u00eb p\u00ebrdor\u00eb p\u00ebr t\u00eb ndikuar n\u00eb at\u00eb \u00e7ka amerikan\u00ebt shohin, d\u00ebgjojn\u00eb dhe si rrjedhim, mendojn\u00eb\u201d. Qeveria e Kin\u00ebs dihet se i manipulon mediat sociale n\u00eb atdhe.<\/p>\n<p>M\u00eb 3 qershor, n\u00eb prag t\u00eb p\u00ebrvjetorit t\u00eb masakr\u00ebs s\u00eb Sheshit Tiananmen, Li Jiaqi, nj\u00eb personalitet online i njohur si Mbreti i Buz\u00ebkuqeve, u hoq nga Weibo, nj\u00eb faqe e mediave sociale, pasi tregoi nj\u00eb tort\u00eb q\u00eb i p\u00ebrngjante nj\u00eb tanku. K\u00ebrkimet p\u00ebr Xi Jinping, presidentin e Kin\u00ebs, n\u00eb platform\u00ebn Douyin, binjaku kinez i TikTok, nuk japin asnj\u00eb rezultat ve\u00e7 propagand\u00ebs s\u00eb but\u00eb.<\/p>\n<p>I nj\u00ebjti k\u00ebrkim n\u00eb TikTok, jep rezultate m\u00eb \u201cnormale\u201d. Megjithat\u00eb, moderimi i TikTok ndonj\u00ebher\u00eb ka shfaqur karakteristika kineze. P\u00ebr shembull, udh\u00ebzimet e brendshme t\u00eb TikTok, t\u00eb zbuluara nga Guardian n\u00eb vitin 2019, ndalonin referencat p\u00ebr Tienanmen-in, Tibetin dhe Tajvanin, s\u00eb bashku me \u201ctemat shum\u00eb polemike\u201d nga vende t\u00eb tjera, p\u00ebrfshir\u00eb Irland\u00ebn e Veriut.<\/p>\n<p>Ato rregulla jan\u00eb liberalizuar q\u00eb at\u00ebher\u00eb dhe TikTok thot\u00eb se moderimi i p\u00ebrmbajtjes \u00ebsht\u00eb drejtuar nga jasht\u00eb Kin\u00ebs p\u00ebr dy vjet. Por algoritmi i rekomandimeve, q\u00eb \u00ebsht\u00eb \u201csalca sekrete\u201d e TikTok, vazhdon t\u00eb p\u00ebrdit\u00ebsohet nga ByteDance me seli n\u00eb Kin\u00eb.<\/p>\n<p>Nana Li nga Shoqata Aziatike e Qeverisjes s\u00eb Korporatave, nuk mendon se qeveria kineze po drejton TikTok. \u201cDuke pasur parasysh popullaritetin e TikTok jasht\u00eb Kin\u00ebs, nuk mendoj se ata do ta rrezikojn\u00eb at\u00eb. Do t\u00eb kishte kosto \u00e7reputacioni p\u00ebr t\u00eb gjitha kompanit\u00eb kineze jasht\u00eb shtetit. Dhe p\u00ebr \u00e7far\u00eb?\u201d<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, kjo platform\u00eb q\u00eb po b\u00ebhet gjithnj\u00eb e m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme si burim arg\u00ebtimi dhe informimi, n\u00eb thelb, drejtohet nga Kina.<\/p>\n<p>Shumica e vendeve kan\u00eb rregulla q\u00eb kufizojn\u00eb pron\u00ebsin\u00eb e huaj t\u00eb kompanive, v\u00ebren Rasmus Nielsen nga Instituti Reuters. Procesi i bashkimit t\u00eb mediave n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, i n\u00ebnshtrohet m\u00eb shum\u00eb shqyrtimit se sa marr\u00ebveshjet e tjera, pasi p\u00ebrqendrimi i pron\u00ebsis\u00eb shoq\u00ebrohet me pasoja q\u00eb shkojn\u00eb p\u00ebrtej fuqis\u00eb s\u00eb \u00e7mimeve, thekson ai.<\/p>\n<p>Nga ana tjet\u00ebr, platformat e mediave sociale p\u00ebrballen me pak ligje rregullatore n\u00eb shumic\u00ebn e demokracive. Muajin e kaluar, Brendan Carr, an\u00ebtar i Komisionit Federal t\u00eb Komunikimeve n\u00eb Amerik\u00eb (FCC) i em\u00ebruar nga zoti Trump, u b\u00ebri thirrje kompanive Apple dhe Google q\u00eb t\u00eb hiqnin TikTok nga dyqanet e tyre t\u00eb aplikacioneve. Por FCC nuk mund t\u2019i detyroj\u00eb ato ta b\u00ebjn\u00eb nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb till\u00eb.<\/p>\n<p>Dhe nd\u00ebrsa rregullator\u00ebt e kan\u00eb t\u00eb leht\u00eb t\u00eb monitorojn\u00eb prodhimin e gazetave ose stacioneve televizive, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb dihet se \u00e7far\u00eb shohin njer\u00ebzit n\u00eb burimet e tyre t\u00eb personalizuara sociale.<br \/>\nSputnik dhe Russia Today, kanalet e lajmeve q\u00eb kan\u00eb lidhje me Kremlinin, u ndaluan n\u00eb shum\u00eb vende per\u00ebndimore p\u00ebr shkak t\u00eb asaj q\u00eb Bashkimi Europian e quajti \u201cmanipulim sistematik t\u00eb informacionit dhe keqinformim\u201d n\u00eb lidhje me luft\u00ebn n\u00eb Ukrain\u00eb.<\/p>\n<p>Do t\u00eb ishte m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb dihej n\u00ebse p\u00ebrdoruesit e TikTok u n\u00ebnshtrohen \u201cfushatave keqinformuese q\u00eb jan\u00eb n\u00eb p\u00ebrfitim t\u00eb Partis\u00eb Komuniste Kineze\u201d, si\u00e7 pretendonte urdhri ekzekutiv i Trump. TikTok premton se si pjes\u00eb e marr\u00ebveshjes s\u00eb tij me Oracle, do t\u00eb lejoj\u00eb verifikimin e algoritmit nga pal\u00ebt e treta.<\/p>\n<p>A do t\u2019i k\u00ebnaq\u00eb ky veprim kritik\u00ebt e tij? ByteDance \u00ebsht\u00eb i etur p\u00ebr t\u00eb ngritur biznesin e tij nd\u00ebrkomb\u00ebtar n\u00eb nj\u00eb baz\u00eb m\u00eb t\u00eb sigurt. Edhe pse TikTok \u00ebsht\u00eb rritur n\u00eb popullaritet, pasiguria jasht\u00eb vendit dhe goditja ndaj firmave t\u00eb teknologjis\u00eb n\u00eb vend, kan\u00eb d\u00ebmtuar ndoshta edhe kompanin\u00eb m\u00ebm\u00eb.<\/p>\n<p>Kontrolli policor i Kin\u00ebs p\u00ebr p\u00ebrmbajtjen online, po b\u00ebhet m\u00eb i rrept\u00eb, duke k\u00ebrc\u00ebnuar transmetimin e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb dhe tregtin\u00eb, dhe reklamat e lidhura me t\u00eb. Tiger Global, kompani amerikane e menaxhimit t\u00eb investimeve, ka ulur vler\u00ebsimin e saj t\u00eb ByteDance, me rreth nj\u00eb t\u00eb tret\u00ebn q\u00eb nga fillimi i k\u00ebtij viti, n\u00eb 300 miliard\u00eb dollar\u00eb, sipas Wall Street Journal. Vitin e kaluar, u diskutua p\u00ebr nj\u00eb ofert\u00eb publike fillestare. Kjo tani duket se nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi.<\/p>\n<p>Zoti Zhang, themeluesi i ByteDance, doli n\u00eb pension si shefi ekzekutiv dhe kryetari i firm\u00ebs vitin e kaluar, nd\u00ebrsa fushata e qeveris\u00eb kund\u00ebr manjat\u00ebve t\u00eb teknologjis\u00eb u forcua. (Ai ende zot\u00ebron nj\u00eb aksion t\u00eb madh n\u00eb kompani dhe thuhet se ruan shumic\u00ebn e t\u00eb drejtave t\u00eb vot\u00ebs.)<\/p>\n<p>Disa n\u00eb TikTok e krahasojn\u00eb gjendjen e tij t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb me situat\u00ebn e kompanive japoneze n\u00eb Per\u00ebndim n\u00eb vitet 1980. Por pozicioni \u00ebsht\u00eb m\u00eb i nd\u00ebrlikuar se kaq.<\/p>\n<p>Vitin e kaluar, zoti Biden n\u00ebnshkroi nj\u00eb urdh\u00ebr ekzekutiv, duke p\u00ebrcaktuar kriteret me t\u00eb cilat qeveria do t\u00eb vler\u00ebsonte rrezikun e paraqitur nga aplikacionet e lidhura me kund\u00ebrshtar\u00ebt e huaj, p\u00ebrfshir\u00eb Kin\u00ebn. Thuhet se \u00ebsht\u00eb duke punuar n\u00eb p\u00ebrpilimin e rregulloreve t\u00eb reja p\u00ebr programet e huaja, duke u p\u00ebrqendruar n\u00eb keqp\u00ebrdorimin e t\u00eb dh\u00ebnave.<\/p>\n<p>CFIUS, paneli q\u00eb anuloi marr\u00ebveshjen Grindr, po shqyrton gjithashtu TikTok dhe po p\u00ebrballet me presion n\u00eb rritje p\u00ebr t\u00eb dor\u00ebzuar raportin (m\u00eb 24 qershor, gjasht\u00eb senator\u00eb republikan\u00eb i d\u00ebrguan nj\u00eb let\u00ebr Departamentit t\u00eb Thesarit).<\/p>\n<p>Paneli mund t\u00eb urdh\u00ebroj\u00eb zhb\u00ebrjen e marr\u00ebveshjes pes\u00ebvje\u00e7are t\u00eb Musical.ly \u2013 nj\u00eb perspektiv\u00eb tejet e nd\u00ebrlikuar \u2013 ose edhe t\u00eb rikthehet n\u00eb planin e zotit Trump p\u00ebr t\u00eb detyruar ByteDance t\u00eb shes\u00eb biznesin amerikan t\u00eb TikTok.<\/p>\n<p>Duke pasur parasysh popullaritetin e TikTok, CFIUS mund ta ket\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb t\u00eb pranoj\u00eb disa kombinime t\u00eb koordinimit me Oracle dhe shqyrtimin e algoritmit t\u00eb aplikacionit nga jasht\u00eb.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, Kina mund t\u00eb mos pajtohet me k\u00ebto kushte. N\u00eb vitin 2020, nd\u00ebrsa zoti Trump k\u00ebrkoi q\u00eb biznesi amerikan i TikTok t\u00eb shitej, Kina miratoi nj\u00eb ligj q\u00eb klasifikonte algoritmin e rekomandimit t\u00eb TikTok si teknologji t\u00eb ndjeshme, nj\u00eb veprim q\u00eb mund t\u00eb parandalonte shitjen tek nj\u00eb kompani e huaj.<\/p>\n<p>Ligji mund t\u00eb ndaloj\u00eb gjithashtu ByteDance q\u00eb t\u00eb lejoj\u00eb rregullator\u00ebt amerikan\u00eb t\u00eb shqyrtojn\u00eb kodin e saj m\u00eb nga af\u00ebr, dyshon Adam Segal nga K\u00ebshilli p\u00ebr Marr\u00ebdh\u00ebniet me Jasht\u00eb.<\/p>\n<p>Kina mund t\u00eb parap\u00eblqej\u00eb ta heq\u00eb TikTok n\u00eb vend q\u00eb ta dor\u00ebzoj\u00eb at\u00eb. Amerika, nga ana e saj, mund t\u00eb p\u00ebrballet me nj\u00eb zgjedhje: ose t\u00eb mbes\u00eb pa aplikacionin \u201cm\u00eb t\u00eb nxeht\u00eb\u201d n\u00eb bot\u00eb, ose t\u00eb shp\u00ebrfill\u00eb rreziqet e tij. \u201cN\u00eb nj\u00eb pik\u00eb t\u00eb caktuar\u201d, thot\u00eb zoti Segal, \u201cdikush duhet t\u00eb l\u00ebshoj\u00eb pe\u201d.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.monitor.al\/popullariteti-i-jashtezakonshem-i-tiktok-2\/?utm_content=buffer264c3&amp;utm_medium=social&amp;utm_source=facebook.com&amp;utm_campaign=buffer\">Monitor.al<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13910\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/2700B0EF-6687-4F61-B582-20F409E34007-300x234.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"234\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/2700B0EF-6687-4F61-B582-20F409E34007-300x234.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/2700B0EF-6687-4F61-B582-20F409E34007-1024x799.jpeg 1024w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/2700B0EF-6687-4F61-B582-20F409E34007-768x599.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/2700B0EF-6687-4F61-B582-20F409E34007-860x671.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/2700B0EF-6687-4F61-B582-20F409E34007.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/> <img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13911\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/D25201D4-BB2A-4711-A561-BBAD621792EE-226x300.jpeg\" alt=\"\" width=\"226\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/D25201D4-BB2A-4711-A561-BBAD621792EE-226x300.jpeg 226w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/D25201D4-BB2A-4711-A561-BBAD621792EE-772x1024.jpeg 772w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/D25201D4-BB2A-4711-A561-BBAD621792EE-768x1019.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/D25201D4-BB2A-4711-A561-BBAD621792EE-860x1141.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/D25201D4-BB2A-4711-A561-BBAD621792EE.jpeg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 226px) 100vw, 226px\" \/><!--more--><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Rival\u00ebt e TikTok jan\u00eb nervoz\u00eb. Qeverit\u00eb jan\u00eb t\u00eb dyshimta. Nj\u00eb miliard p\u00ebrdorues jan\u00eb ngulur n\u00eb ekranet e celular\u00ebve, shkruan The Economist. Macja ngre kok\u00ebn p\u00ebr t\u00eb par\u00eb se \u00e7far\u00eb ka n\u00eb banak, m\u00eb pas k\u00ebrcen, ngjitet p\u00ebr t\u00eb par\u00eb m\u00eb nga af\u00ebr dhe pasi v\u00ebren nj\u00eb cop\u00eb flete metalike, hidhet p\u00ebrpjet\u00eb sikur t\u00eb ishte goditur [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13912,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[111],"tags":[27],"class_list":{"0":"post-13909","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-technologji","8":"tag-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13909","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13909"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13909\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13913,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13909\/revisions\/13913"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13912"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13909"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13909"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13909"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}