{"id":13211,"date":"2022-08-07T07:13:25","date_gmt":"2022-08-07T07:13:25","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=13211"},"modified":"2022-08-07T07:13:25","modified_gmt":"2022-08-07T07:13:25","slug":"dr-roland-keta-tensioni-i-larte-dhe-demtimet-qe-shkakton-ne-organizem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/08\/07\/dr-roland-keta-tensioni-i-larte-dhe-demtimet-qe-shkakton-ne-organizem\/","title":{"rendered":"Dr Roland Keta\/ Tensioni i lart\u00eb dhe d\u00ebmtimet q\u00eb shkakton n\u00eb organiz\u00ebm"},"content":{"rendered":"<p>Tensioni i lart\u00eb &#8211; nj\u00eb faktor rreziku jo vet\u00ebm p\u00ebr s\u00ebmundjet e zemr\u00ebs<br \/>\nTensioni i lart\u00eb (hipertensioni) shpesh her\u00eb konsiderohet si nj\u00eb vrases i ngadalt\u00eb dhe i heshtur pasi shenjat duan koh\u00eb t\u00eb shfaqen nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb vet\u00eb s\u00ebmundja mund t\u00eb ket\u00eb vite q\u00eb ka filluar t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb sh\u00ebndetin tuaj. Pasojat e nj\u00eb tensioni t\u00eb lart\u00eb t\u00eb patrajtuar variojn\u00eb nga nj\u00eb paaft\u00ebsi, n\u00eb nj\u00eb cil\u00ebsi t\u00eb dob\u00ebt jetese e madje edhe n\u00eb nj\u00eb sulm n\u00eb zem\u00ebr (atak kardiak).<br \/>\nPothuajse gjysma e pacient\u00ebve t\u00eb cil\u00ebt nuk e trajtojn\u00eb hipertensionin vdesin nga s\u00ebmundje t\u00eb zemr\u00ebs q\u00eb lidhen me nj\u00eb qarkullim jo t\u00eb mir\u00eb t\u00eb gjakut (s\u00ebmundjet iskemike t\u00eb zemr\u00ebs) nd\u00ebrsa nj\u00eb e treta vdesin nga goditjet n\u00eb tru.<br \/>\nTrajtimi dhe ndryshimi i m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb jetes\u00ebs ndihmojn\u00eb n\u00eb mbajtjen n\u00ebn kontroll t\u00eb tensionit t\u00eb lart\u00eb dhe p\u00ebr pasoj\u00eb dhe t\u00eb rreziqeve jet\u00ebsore q\u00eb ai kanos.<br \/>\nKomplikimet q\u00eb shkakton tensioni i lart\u00eb i pa kontrolluar ose i trajtuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jo efektive jan\u00eb:<br \/>\nD\u00ebmtim i arterieve<br \/>\nArteriet e sh\u00ebndetshme jan\u00eb fleksible, t\u00eb forta dhe elastike. Shtresa e tyre e brendshme \u00ebsht\u00eb e l\u00ebmuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb gjaku t\u00eb qarkulloj\u00eb lirsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb furnizuar organet jet\u00ebsore dhe indet me oksigjen.<br \/>\nHipertensioni mund t\u00eb shkaktoj\u00eb:<br \/>\n\u2022 Arterie t\u00eb d\u00ebmtuara dhe t\u00eb ngushtuara. Tensioni i lart\u00eb mund t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb qelizat e shtres\u00ebs s\u00eb brendshme t\u00eb arterieve.<br \/>\nKur yndyrnat e diet\u00ebs suaj ushqimore futen n\u00eb sistemin e qarkullimit t\u00eb gjakut, ato grumbullohen n\u00eb arteriet e d\u00ebmtuara.\u00a0<br \/>\nSi p\u00ebrfundim, muret e arterieve e humbasin easticitetin e tyre duke e limituar n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb qarkullimin e gjakut n\u00eb trup.<br \/>\n\u2022 Aneuriz\u00ebm (zgjerim i er\u00ebs s\u00eb gjakut). Me kalimin e koh\u00ebs, presioni i vazhduesh\u00ebm i gjakut i cili kalon n\u00ebp\u00ebr nj\u00eb arterie t\u00eb dob\u00ebsuar mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb q\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e murit t\u00eb saj t\u00eb zgjerohet dhe t\u00eb formoj\u00eb nj\u00eb aneuriz\u00ebm.<br \/>\nNj\u00eb aneuriz\u00ebm mund t\u00eb \u00e7ahet dhe t\u00eb shkaktoj\u00eb hemoragji t\u00eb brendshme q\u00eb mund t\u00eb rrezikojn\u00eb edhe jet\u00ebn. Aneurizmat mund t\u00eb formohen n\u00eb \u00e7do arterie, por azakonisht ato formohen n\u00eb arterien m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb quajtur aort\u00eb.<br \/>\nD\u00ebmtim i zemr\u00ebs<br \/>\nZemra pompon gjak n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb trupin.<br \/>\nTensioni i lart\u00eb i pakontrolluar mund ta d\u00ebmtoj\u00eb zemr\u00ebn n\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb m\u00ebnyrash t\u00eb tilla si:<br \/>\n\u2022 S\u00ebmundja e arterieve koronare e cila prek arteriet q\u00eb furnizojn\u00eb me gjak muskulin e zemr\u00ebs. Arteriet e ngushtuara\u00a0 nuk e lejojn\u00eb gjakun t\u00eb qarkulloj\u00eb lirsh\u00ebm. N\u00eb momentin q\u00eb gjaku nuk shkon lirisht n\u00eb zemer, pacienti mund t\u00eb ndiej\u00eb dhimbje n\u00eb kraharor, nj\u00eb atak kardiak apo rit\u00ebm jo t\u00eb rregullt t\u00eb zemr\u00ebs (aritmi).<br \/>\n\u2022 Zmadhim i an\u00ebs s\u00eb majt\u00eb t\u00eb zemr\u00ebs. Tensioni i lart\u00eb e detyron zemr\u00ebn t\u00eb sforcohet me shum\u00eb se zakonisht p\u00ebr t\u00eb pompuar gjakun n\u00eb pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb trupit.<br \/>\nKy sforcim shkakton trashjen ose zmadhimin e ventrikulit t\u00eb majt\u00eb (left ventricular hypertrophy). K\u00ebto ndryshime e kufizojn\u00eb aft\u00ebsin\u00eb e ventrikulit t\u00eb majt\u00eb p\u00ebr t\u00eb pompuar gjakun n\u00eb trup.<br \/>\nKjo gjendje rrit rrezikun p\u00ebr atak kardiak, pamjaftueshm\u00ebri t\u00eb zemr\u00ebs dhe vdekje t\u00eb papritur kardiake.<br \/>\n\u2022 Insuficienc\u00eb kardiake.<br \/>\nMe kalimin e koh\u00ebs presioni i lart\u00eb i gjakut e sforcon muskulin e zemr\u00ebs dhe e dob\u00ebson at\u00eb. Kjo situat\u00eb \u00e7on n\u00eb pamjaftueshm\u00ebri t\u00eb zemr\u00ebs.<br \/>\nD\u00ebmtim n\u00eb tru<br \/>\nTensioni i lart\u00eb shkakton K\u00ebto demtime ne tru:<br \/>\n\u2022 Iskemia e p\u00ebrkohshme cerebrale.<br \/>\nN\u00eb disa raste kjo quhet goditje e vog\u00ebl n\u00eb tru.<br \/>\nKjo gj\u00eb ndodh nga nj\u00eb ndalim i p\u00ebrkohsh\u00ebm i gjakut n\u00eb tru i shkaktuar nga ateroskleroza ose nga nj\u00eb koagul gjaku i cili mund t\u00eb vij\u00eb si pasoj\u00eb e nj\u00eb tensioni t\u00eb lart\u00eb. Nj\u00eb atak iskemik i p\u00ebrkohsh\u00ebm \u00ebsht\u00eb shpesh nj\u00eb paralajm\u00ebrim q\u00eb pacienti \u00ebsht\u00eb n\u00eb rrezik t\u00eb lart\u00eb p\u00ebr nj\u00eb goditje n\u00eb tru.<br \/>\n\u2022 Goditja n\u00eb tru. Goditja n\u00eb tru ndodh kur nj\u00eb pjese e trurit privohet nga oksigjeni dhe element\u00ebt ushqimor\u00eb duke shkaktuar k\u00ebshtu vdekjen e qelizave t\u00eb trurit.<br \/>\nTensioni i lart\u00eb i gjakut mund t\u00eb shkaktoj\u00eb goditje n\u00eb tru duke d\u00ebmtuar dhe dob\u00ebsuar en\u00ebt e gjakut t\u00eb trurit n\u00ebp\u00ebrmjet ngushtimit apo \u00e7arjes s\u00eb tyre.<br \/>\n\u2022 Demenca. Demenca \u00ebsht\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundje e trurit, e cila shkakton problem me t\u00eb menduarit, t\u00eb folurin, t\u00eb arsyetuarit, kujtes\u00ebn, pamjen dhe l\u00ebvizjen. Ka nj\u00eb s\u00ebr\u00eb faktor\u00ebsh q\u00eb shkaktojn\u00eb demenc\u00ebn. Demenca vaskulare p.sh., mund t\u00eb rezultoj\u00eb si pasoj\u00eb e ngushtimit dhe bllokimit t\u00eb arterieve q\u00eb furnizojn\u00eb me gjak trurin.<br \/>\nGjthashtu mund t\u00eb shkaktohet nga goditja n\u00eb tru e cila n\u00eb vetvete shkaktohet nga nd\u00ebrprerja e qarkullimit t\u00eb gjakut drejt trurit. N\u00eb secilin nga k\u00ebto raste, tensioni i lart\u00eb mund t\u00eb jet\u00eb shkaktari.<br \/>\n\u2022 Paaft\u00ebsi e leht\u00eb e komunikimit. Kjo situat\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb faz\u00eb tranzicioni e ndryshimeve n\u00eb t\u00eb kuptuarin dhe memorien q\u00eb vijn\u00eb me mosh\u00ebn dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga problemet kryesore t\u00eb shkaktuara nga s\u00ebmundja e alzaimerit, por q\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht mund t\u00eb shkaktohet edhe nga bllokimi i en\u00ebve t\u00eb gjakut q\u00eb vjen nga tensioni i lart\u00eb.<br \/>\nD\u00ebmtim i veshkave<br \/>\nVeshkat filtrojn\u00eb l\u00ebngjet dhe mbetjet e tep\u00ebrta nga gjaku. Tensioni i lart\u00eb mund t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb en\u00ebt e gjakut t\u00eb cilat shkojn\u00eb drejt veshkave dhe atyre q\u00eb gjenden brenda veshkave, duke shkaktuar n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb disa lloje t\u00eb s\u00ebmundjeve t\u00eb veshkave.<br \/>\nDiabeti kur i mbishtohet tensionit t\u00eb lart\u00eb, mund ta p\u00ebrshpejtoj\u00eb demtimin e en\u00ebve t\u00eb gjakut .<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/7135C6BC-BEE2-41C5-A8A0-C3B5E7256C9B-300x282.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"282\" class=\"alignnone size-medium wp-image-13212\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/7135C6BC-BEE2-41C5-A8A0-C3B5E7256C9B-300x282.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/7135C6BC-BEE2-41C5-A8A0-C3B5E7256C9B-768x721.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/7135C6BC-BEE2-41C5-A8A0-C3B5E7256C9B-860x807.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/7135C6BC-BEE2-41C5-A8A0-C3B5E7256C9B.jpeg 960w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tensioni i lart\u00eb &#8211; nj\u00eb faktor rreziku jo vet\u00ebm p\u00ebr s\u00ebmundjet e zemr\u00ebs Tensioni i lart\u00eb (hipertensioni) shpesh her\u00eb konsiderohet si nj\u00eb vrases i ngadalt\u00eb dhe i heshtur pasi shenjat duan koh\u00eb t\u00eb shfaqen nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb vet\u00eb s\u00ebmundja mund t\u00eb ket\u00eb vite q\u00eb ka filluar t\u00eb d\u00ebmtoj\u00eb sh\u00ebndetin tuaj. Pasojat e nj\u00eb tensioni t\u00eb lart\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13213,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":{"0":"post-13211","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-opinione"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13211","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13211"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13211\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13214,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13211\/revisions\/13214"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13213"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}