{"id":12810,"date":"2022-08-04T08:18:23","date_gmt":"2022-08-04T08:18:23","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=12810"},"modified":"2022-08-04T08:18:23","modified_gmt":"2022-08-04T08:18:23","slug":"pallati-i-zhytur-ne-uje-nje-nga-perlat-e-stambollit-hapet-pas-5-vjetesh","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/08\/04\/pallati-i-zhytur-ne-uje-nje-nga-perlat-e-stambollit-hapet-pas-5-vjetesh\/","title":{"rendered":"\u201cPallati i zhytur n\u00eb uj\u00eb\u201d, nj\u00eb nga perlat e Stambollit, hapet pas 5 vjet\u00ebsh"},"content":{"rendered":"<p>&#8220;Yerebatan Sarn\u0131c\u0131\u201d, q\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr fjal\u00eb n\u00eb turqisht do t\u00eb thot\u00eb \u201cpallat i zhytur n\u00eb uj\u00eb\u201d, njihet m\u00eb shum\u00eb me emrin e nj\u00eb cisterne n\u00ebntok\u00ebsore, e cila ndodhet n\u00eb n\u00ebntok\u00ebn e Stambollit. <\/p>\n<p>\u00cbsht\u00eb nj\u00eb nga ato vende q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb shkojn\u00eb e shohin kur vizitojn\u00eb qytetin m\u00eb turistik t\u00eb Turqis\u00eb. <\/p>\n<p>Cisterna n\u00ebntok\u00ebsore e Stambollit <\/p>\n<p>Cisterna u nd\u00ebrtua n\u00eb vitin 532 nga Perandori Justiniani I, gjat\u00eb periudh\u00ebs m\u00eb t\u00eb begat\u00eb t\u00eb Perandoris\u00eb Romake t\u00eb Lindjes. M\u00eb par\u00eb aty ekzistonte nj\u00eb struktur\u00eb q\u00eb datonte n\u00eb periudh\u00ebn e Perandorit Kostandin, por ajo u zgjerua dhe u ndryshua plot\u00ebsisht. Sot ajo \u00ebsht\u00eb rreth 10 mij\u00eb metra katror\u00eb. <\/p>\n<p>N\u00eb at\u00eb koh\u00eb, rezervuari mund t\u00eb mbante deri n\u00eb 80 metra kub uj\u00eb. Sh\u00ebrbente p\u00ebr t\u00eb ujitur vilat m\u00eb t\u00eb bukura, madje edhe kopshtin Topkapi, at\u00eb t\u00eb rezidenc\u00ebs s\u00eb vet\u00eb sulltanit. <\/p>\n<p>Sidoqoft\u00eb, n\u00eb nj\u00eb moment t\u00eb caktuar t\u00eb periudh\u00ebs mesjetare, nuk u p\u00ebrdor m\u00eb, pasi turqit preferonin ujin e rrjedhsh\u00ebm sesa at\u00eb t\u00eb nj\u00eb cisterne. <\/p>\n<p>Ajo u zbulua rast\u00ebsisht vet\u00ebm 500 vite m\u00eb von\u00eb, gjat\u00eb disa g\u00ebrmimeve arkeologjike n\u00eb rr\u00ebnojat e Bizantit nga arkeologu P. Gyllius dhe pik\u00ebrisht fal\u00eb tij cisterna u restaurua deri sa u b\u00eb nj\u00eb atraksion turistik deri n\u00eb dit\u00ebt tona. <\/p>\n<p>P\u00ebr shekuj ka mbetur kjo mrekulli q\u00eb shum\u00eb prej nesh kan\u00eb pasur fatin ta shohin. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb dhom\u00eb e madhe n\u00ebntok\u00ebsore e mbushur me uj\u00eb. P\u00ebrmasat e saj jan\u00eb rreth 140 metra me 70 metra dhe mb\u00ebshtetet nga 336 kolona t\u00eb larta 9 metra secila, t\u00eb renditura n\u00eb 12 radh\u00eb n\u00eb pak m\u00eb pak se 5 metra nj\u00ebra nga tjetra. <\/p>\n<p>Kapitelet e kolonave jan\u00eb t\u00eb stileve t\u00eb ndryshme, dorike, korintike etj., pasi ato vijn\u00eb nga struktura t\u00eb tjera dhe t\u00eb rip\u00ebrdorura. D\u00ebshmi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb jan\u00eb dy koka t\u00eb p\u00ebrmbysura Meduza q\u00eb mbajn\u00eb po aq kolona. <\/p>\n<p>Me kokat e Meduz\u00ebs lidhet nj\u00eb legjend\u00eb e tmerrshme. <\/p>\n<p>Meduza ishte nj\u00eb nga tre Gorgonat, femra e nj\u00eb p\u00ebrbind\u00ebshi t\u00eb bot\u00ebs tjet\u00ebr nga mitologjia greke me gjarp\u00ebrinj n\u00eb vend t\u00eb flok\u00ebve dhe \u00e7do qenie e gjall\u00eb q\u00eb e shikonte n\u00eb sy kthehej n\u00eb gur. <\/p>\n<p>Me pak fjal\u00eb, n\u00eb pamje t\u00eb par\u00eb, duket sikur hyni n\u00eb nj\u00eb lloj katedrale n\u00ebntok\u00ebsore. Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse ajo quhet gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb \u201cCisterna e Bazilik\u00ebs\u201d. <\/p>\n<p>Nd\u00ebrtesa i \u00ebsht\u00eb n\u00ebnshtruar viteve t\u00eb fundit restaurimit, i cili zgjati 5 vjet. <\/p>\n<p>\u201cCisterna rrezikonte t\u00eb shembej n\u00ebn presionin m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl\u201d \u2013 thot\u00eb Aysen Kaya, z\u00ebvend\u00ebsdrejtoresh\u00eb e Trash\u00ebgimis\u00eb n\u00eb Bashkin\u00eb e Stambollit. <\/p>\n<p>Gjat\u00eb restaurimit u ngrit\u00ebn kolona \u00e7eliku p\u00ebr t\u00eb lidhur 336 kolonat e nd\u00ebrtes\u00ebs \u2013 12 radh\u00eb nga 28, secila 9 metra e lart\u00eb. Muret me tulla roz\u00eb u pastruan nga gjurm\u00ebt e l\u00ebna nga disa nd\u00ebrhyrje t\u00eb pap\u00ebrshtatshme. <\/p>\n<p>P\u00ebrtej nd\u00ebrhyrjeve teknike, t\u00eb nevojshme p\u00ebr ruajtjen e nd\u00ebrtes\u00ebs, restaurimi \u00ebsht\u00eb p\u00ebrpjekur t\u00eb mbroj\u00eb karakterin mistik, thuajse shpirt\u00ebror, t\u00eb dhom\u00ebs, duke krijuar nj\u00eb spektak\u00ebl dritash q\u00eb ndryshon perspektivat dhe shfaq detajet e fshehura. <\/p>\n<p>Gjithashtu jan\u00eb shtuar disa vepra arti bashk\u00ebkohore, si p\u00ebr shembull nj\u00eb dor\u00eb q\u00eb del nga uji, apo kandila deti prej qelqi t\u00eb tejduksh\u00ebm, t\u00eb cilat marrin jet\u00eb n\u00ebp\u00ebrmjet projeksioneve t\u00eb mrekullueshme, por t\u00eb frikshme t\u00eb drit\u00ebs, q\u00eb l\u00ebvizin mbi kolona. <\/p>\n<p>\u201cNe d\u00ebshironim nj\u00eb instilacion t\u00eb shndritsh\u00ebm, q\u00eb t\u00eb mos e zbehte atmosfer\u00ebn e vendit\u201d \u2013 thot\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesja e Bashkis\u00eb s\u00eb Stambollit. <\/p>\n<p>Restaurimi nisi n\u00eb vitin 2017 dhe vizitor\u00ebt mund ta vizitojn\u00eb nd\u00ebrtes\u00ebn \u00e7do dit\u00eb, nga ora 9:00 \u2013 18:30. <\/p>\n<p>Cisterna \u00ebsht\u00eb sken\u00eb e filmit t\u00eb dyt\u00eb t\u00eb James Bond \u201cFrom Russia with Love\u201d dhe \u00a0\u201cInferno\u201d, p\u00ebrshtatje e librit t\u00eb Dan Brown, n\u00eb vitin 2016. <\/p>\n<p>\/\u00a0Si Viggia.it<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/2C8B9A3E-BBE6-4FE2-A189-D7590DD8B69A-300x165.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"165\" class=\"alignnone size-medium wp-image-12812\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/2C8B9A3E-BBE6-4FE2-A189-D7590DD8B69A-300x165.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/2C8B9A3E-BBE6-4FE2-A189-D7590DD8B69A-768x422.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/2C8B9A3E-BBE6-4FE2-A189-D7590DD8B69A-860x473.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/2C8B9A3E-BBE6-4FE2-A189-D7590DD8B69A.jpeg 1018w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/A5AB309F-3D4B-432E-9C74-304ABB9034F2-300x191.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"191\" class=\"alignnone size-medium wp-image-12813\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/A5AB309F-3D4B-432E-9C74-304ABB9034F2-300x191.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/A5AB309F-3D4B-432E-9C74-304ABB9034F2-768x490.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/A5AB309F-3D4B-432E-9C74-304ABB9034F2-860x549.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/A5AB309F-3D4B-432E-9C74-304ABB9034F2.jpeg 1006w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/8207C36F-F78A-4D31-BF12-829ABEF0B0AD-300x165.jpeg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"165\" class=\"alignnone size-medium wp-image-12814\" srcset=\"https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/8207C36F-F78A-4D31-BF12-829ABEF0B0AD-300x165.jpeg 300w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/8207C36F-F78A-4D31-BF12-829ABEF0B0AD-768x422.jpeg 768w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/8207C36F-F78A-4D31-BF12-829ABEF0B0AD-860x472.jpeg 860w, https:\/\/neutrale.al\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/8207C36F-F78A-4D31-BF12-829ABEF0B0AD.jpeg 1002w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8220;Yerebatan Sarn\u0131c\u0131\u201d, q\u00eb fjal\u00eb p\u00ebr fjal\u00eb n\u00eb turqisht do t\u00eb thot\u00eb \u201cpallat i zhytur n\u00eb uj\u00eb\u201d, njihet m\u00eb shum\u00eb me emrin e nj\u00eb cisterne n\u00ebntok\u00ebsore, e cila ndodhet n\u00eb n\u00ebntok\u00ebn e Stambollit. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb nga ato vende q\u00eb t\u00eb gjith\u00eb shkojn\u00eb e shohin kur vizitojn\u00eb qytetin m\u00eb turistik t\u00eb Turqis\u00eb. Cisterna n\u00ebntok\u00ebsore e Stambollit Cisterna [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":12811,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[27],"class_list":{"0":"post-12810","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-bota","8":"tag-lajme"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12810","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12810"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12810\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12815,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12810\/revisions\/12815"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12811"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12810"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12810"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12810"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}