{"id":11620,"date":"2022-07-28T08:20:29","date_gmt":"2022-07-28T08:20:29","guid":{"rendered":"https:\/\/neutrale.al\/?p=11620"},"modified":"2022-07-28T08:20:29","modified_gmt":"2022-07-28T08:20:29","slug":"bamja-dhe-dobia-ne-organizmin-e-njeriut","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/2022\/07\/28\/bamja-dhe-dobia-ne-organizmin-e-njeriut\/","title":{"rendered":"Bamja dhe dobia n\u00eb organizmin e njeriut&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>Bamja\u00a0(Abelmoschus esculentus) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bim\u00eb me lule n\u00eb familjen\u00a0Malvaceae. Bishtajat e saj t\u00eb far\u00ebs s\u00eb gjelb\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebnshme jan\u00eb nj\u00eb ushqim. Origjina gjeografike e bamjeve \u00ebsht\u00eb e diskutueshme, me mb\u00ebshtet\u00ebs me prejardhje nga\u00a0Afrika Per\u00ebndimore,\u00a0Etiopia\u00a0dhe\u00a0Azia Jugore. Bima kultivohet n\u00eb rajone tropikale, subtropikale dhe t\u00eb buta t\u00eb ngrohta n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e dukshme e\u00a0kuzhin\u00ebs s\u00eb Shteteve t\u00eb Bashkuara Jugore, si dhe\u00a0kuzhin\u00ebs s\u00eb Lindjes s\u00eb Mesme,\u00a0kuzhin\u00ebs indiane\u00a0dhe\u00a0kuzhin\u00ebs s\u00eb Sri Lank\u00ebs.<br \/>\n\u00a0<br \/>\nBamja \u00ebsht\u00eb mjaft e mir\u00eb p\u00ebr sh\u00ebndetin.<br \/>\nM\u00eb posht\u00eb keni disa fakte pse ajo duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb pjat\u00ebn tuaj: <\/p>\n<p>Parandalon diabetin<br \/>\nBamja p\u00ebrmban Eugenol e cila lufton diabetin. Fibra n\u00eb k\u00ebt\u00eb bim\u00eb ndihmon n\u00eb stabilizimin e sheqerit n\u00eb gjak, duke vonuar thithjen e sheqerit nga zorr\u00ebt. <\/p>\n<p>Rrit imunitetin<br \/>\nP\u00ebrmbajtja e lart\u00eb e vitamin\u00ebs C tek bamja ndihmon n\u00eb luftimin e t\u00eb ftohtit dhe koll\u00ebs duke rritur sistemin imunitar. Vitamina C ndihmon trupin e njeriut t\u00eb ket\u00eb imunitet ndaj agjent\u00ebve t\u00eb infeksioneve. <\/p>\n<p>Parandalon kapsll\u00ebkun<br \/>\nBamja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga burimet m\u00eb t\u00eb mira t\u00eb perimeve p\u00ebr fibrat e saj p\u00ebr sistemin tret\u00ebs. Fibrat parndalojn\u00eb dhe leht\u00ebsojn\u00eb kapsllikun. Farat e saj jan\u00eb nj\u00eb nga burimet m\u00eb t\u00eb pasura t\u00eb substanc\u00ebs r\u00ebshqit\u00ebse q\u00eb ndihmon n\u00eb leht\u00ebsimin e peristaltik\u00ebs (muskujve t\u00eb val\u00ebzuar t\u00eb zorr\u00ebve) n\u00eb p\u00ebrthithjen e ushqimit duke leht\u00ebsuar kushtet e kapsllikut.<\/p>\n<p>Siguron sh\u00ebndetin e shikimit<br \/>\nFarat e bamjes kan\u00eb nj\u00eb sasi t\u00eb madhe vitamine A, dhe antioksidant\u00eb si beta-karoten, xanthin dhe lutein. Ajo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga perimet me nivel m\u00eb t\u00eb lart\u00eb t\u00eb k\u00ebtyre antioksidant\u00ebve. K\u00ebto p\u00ebrb\u00ebrje jan\u00eb thelb\u00ebsore p\u00ebr shikimin. Vitamina A gjithashtu i mban t\u00eb sh\u00ebndetshme membranat e mukusit dhe l\u00ebkur\u00ebn. <\/p>\n<p>Ul kolesterolin<br \/>\nVet\u00eb bamja nuk p\u00ebrmban kolesterol dhe shum\u00eb pak yndyrna. Kjo e b\u00ebn at\u00eb nj\u00eb ushqim t\u00eb mrkulluesh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsuar ushqimet me kolesterol dhe yndyrna t\u00eb larta, si \u00ebmb\u00eblsirat, mishi etj. Ajo p\u00ebrmban sasi t\u00eb madhe pectin q\u00eb ndihmon n\u00eb uljen e nivelit t\u00eb kolesterolit n\u00eb gjak. <\/p>\n<p>Ndihmon n\u00eb r\u00ebnien n\u00eb pesh\u00eb<br \/>\nBamja \u00ebsht\u00eb nj\u00eb perime me shum\u00eb pak kalori. Ato kan\u00eb 30 kalori p\u00ebr 100 gram dhe nuk kan\u00eb as yndyrna t\u00eb ngopura as kolesterol. P\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, jan\u00eb t\u00eb pasura me fibra, minerale dhe vitamina. Ato rekomandohen nga nutricionist\u00ebt n\u00eb kontrollin e kolesterolit dhe programet e r\u00ebnies n\u00eb pesh\u00eb. <\/p>\n<p>Forcon kockat<br \/>\nBamjet jan\u00eb t\u00eb pasura me grupin e vitamina B-Kompleks e njohur si niacin, vitamin\u00eb B6, thiamin dhe acidin pantotenik. Ato kan\u00eb dhe nj\u00eb sasi t\u00eb mir\u00eb t\u00eb vitamin\u00ebs K. Kjo e fundit \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bashk\u00ebfaktor p\u00ebr koagulimin e enzimave t\u00eb gjakut dhe \u00ebsht\u00eb e nevojshme p\u00ebr forcimin e kockave. <\/p>\n<p>Astma<br \/>\n\u00cbsht\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr astm\u00ebn, pasi p\u00ebrmban vitamin\u00eb C i cili \u00ebsht\u00eb nj\u00eb antioksidant dhe antiinflamator, duke kufizuar zhvillimin e simptomave t\u00eb astm\u00ebs. <\/p>\n<p>Sh\u00ebron ul\u00e7er\u00ebn<br \/>\nBamja ndihmon n\u00eb netrualizimin e acideve, duke q\u00ebn\u00eb shum\u00eb alkaline, dhe siguron nj\u00eb shtres\u00eb mbrojt\u00ebse t\u00eb p\u00ebrkohshme t\u00eb traktit dixhestiv. P\u00ebr pasoj\u00eb sh\u00ebron edhe ul\u00e7er\u00ebn. <\/p>\n<p>S\u00ebmundjet e veshkave<br \/>\nNj\u00eb studim i publikuar n\u00eb tetor t\u00eb 2005-\u00ebs n\u00eb Jilin Medical Journal tregon se konsumimi i rregullt i bamjeve parandalon s\u00ebmundjet e veshkave. N\u00eb studim thuhet se: \u201cata q\u00eb han\u00eb bamje \u00e7do dit\u00eb reduktojn\u00eb shenjat klinike t\u00eb d\u00ebmtimit t\u00eb veshkave m\u00eb shum\u00eb se ata q\u00eb ndjekin nj\u00eb diet\u00eb diabetike\u201d. Kjo gjithashtu lidhet me diabetin, kur af\u00ebrsisht 50% e s\u00ebmundjeve t\u00eb veshkave shkaktohen nga diabeti. <\/p>\n<p>L\u00ebkur\u00eb e sh\u00ebndetshme<br \/>\nVitamina C e ndihmon l\u00ebkur\u00ebn t\u00eb duket e re dhe e fresk\u00ebt. Vitamina ndihmon n\u00eb rritjen dhe rivitalizimin e indeve trupore, e cila ndikon n\u00eb formimin e kolagjenit dhe pigmentit t\u00eb l\u00ebkur\u00ebs, dhe ndihmon n\u00eb rinovimin e l\u00ebkur\u00ebs s\u00eb d\u00ebmtuar. Bamja \u00ebsht\u00eb e pasur me vitamin\u00eb C. Ja nj\u00eb recet\u00eb: Zjerni disa bamje derisa t\u00eb zbuten. Pasi i lini t\u00eb ftohen b\u00ebjeni pure, dhe vendoseni n\u00eb fytyr\u00eb. Pas pes\u00eb minutash l\u00ebkura juaj do t\u00eb ndihet e l\u00ebmuar dhe e rinovuar. <\/p>\n<p>P\u00ebrmban vitamina dhe minerale thelb\u00ebsore<br \/>\nBamjet jan\u00eb nj\u00eb burim i mir\u00eb i mineraleve kryesore si hekuri, kalciumi, magnezi dhe mangani dhe acidi folik. Konsumimi i ushqimeve t\u00eb pasura me acid folik, sidomos gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb para konceptimit ndihmon n\u00eb uljen e difekteve nervore tek pasardh\u00ebsi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bamja\u00a0(Abelmoschus esculentus) \u00ebsht\u00eb nj\u00eb bim\u00eb me lule n\u00eb familjen\u00a0Malvaceae. Bishtajat e saj t\u00eb far\u00ebs s\u00eb gjelb\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebnshme jan\u00eb nj\u00eb ushqim. Origjina gjeografike e bamjeve \u00ebsht\u00eb e diskutueshme, me mb\u00ebshtet\u00ebs me prejardhje nga\u00a0Afrika Per\u00ebndimore,\u00a0Etiopia\u00a0dhe\u00a0Azia Jugore. Bima kultivohet n\u00eb rajone tropikale, subtropikale dhe t\u00eb buta t\u00eb ngrohta n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn dhe \u00ebsht\u00eb nj\u00eb pjes\u00eb e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":11621,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[107],"tags":[],"class_list":{"0":"post-11620","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kuriozitete"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11620","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=11620"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11620\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11622,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/11620\/revisions\/11622"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/11621"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=11620"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=11620"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/neutrale.al\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=11620"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}